پیش بینی قیمت جهانی طلا تا ۲۰۲۸؛ خرید ۶۳ تن طلا توسط بانکهای مرکزی، بازار را به رکوردشکنی امیدوار کرد
بازار جهانی طلا در ماههای اخیر با شرایطی متناقض مواجه بوده است. از یک طرف، افزایش نرخ بهره مورد انتظار در آمریکا و تقویت بازده اوراق خزانهداری بر قیمت این فلز فشار وارد کرده و از طرف دیگر، خرید بانکهای مرکزی و نگرانی درباره وضعیت مالی دولتها همچنان از تقاضای بلندمدت حمایت میکند.
فایننشالتایمز در گزارشی که ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۳ مهر ۱۴۰۵ منتشر کرد، به دیدگاه مدیرانی پرداخت که انتظار دارند قیمت طلا در افق یک تا دو سال آینده از رکورد تاریخی قبلی عبور کند.
این پیشبینیها در سمپوزیوم فلزات گرانبهای فایننشالتایمز در لندن مطرح شد؛ رویدادی که روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر با حضور فعالان صنعت معدن، مدیران سرمایهگذاری و کارشناسان بازار فلزات برگزار شد.
نکته مهم این است که پیشبینی رکوردشکنی، بیانگر دیدگاه گروهی از فعالان بازار است و نباید آن را به معنای توافق تمام تحلیلگران بر سر آینده قیمت طلا دانست.
خرید ۶۳ تن طلا توسط بانکهای مرکزی؛ رکوردی در نزدیک به دو سال
مهمترین دادهای که از سناریوی صعودی طلا حمایت میکند، افزایش خرید بانکهای مرکزی در سپتامبر است.
براساس برآورد اولیه شورای جهانی طلا که در گزارش فایننشالتایمز بازتاب یافت، بانکهای مرکزی جهان در سپتامبر حدود ۶۳ تن طلا به ذخایر خود اضافه کردهاند.
این میزان، بالاترین خرید ماهانه گزارششده از نوامبر ۲۰۲۴ محسوب میشود.
برای مقایسه، شورای جهانی طلا پیشتر خرید خالص گزارششده بانکهای مرکزی در اوت را ۳۹ تن اعلام کرده بود.
بنابراین رقم اولیه سپتامبر حدود ۲۴ تن بیشتر از اوت است؛ افزایشی معادل تقریباً ۶۲ درصد.
با این حال، آمار سپتامبر هنوز مقدماتی است و امکان بازنگری آن با انتشار اطلاعات تکمیلی بانکهای مرکزی وجود دارد.
افزایش خرید رسمی اهمیت زیادی دارد، زیرا بانکهای مرکزی معمولاً با افق سرمایهگذاری بلندمدت فعالیت میکنند و بخشی از ذخایر خود را برای حفظ نقدشوندگی و مدیریت ریسک نگهداری میکنند.
جدول مهمترین آمار بازار جهانی طلا در مهر ۱۴۰۵
| شاخص | آخرین داده بررسیشده |
|---|---|
| خرید خالص بانکهای مرکزی جهان در اوت | ۳۹ تن |
| خرید اولیه بانکهای مرکزی جهان در سپتامبر | حدود ۶۳ تن |
| خرید بانک مرکزی چین در سپتامبر | ۲۳ تن |
| خرید بانک مرکزی چین در سهماهه سوم | ۶۳ تن |
| مجموع ذخایر طلای چین | حدود ۲۴۱۰ تن |
| سهم طلا از ذخایر رسمی چین | حدود ۸.۵ درصد |
| قیمت جهانی طلا در معاملات ۱۶ اکتبر | حدود ۴۱۶۵ دلار |
| رکورد تاریخی ژانویه ۲۰۲۶ | بیش از ۵۵۰۰ دلار |
خرید ۶۳ تنی بانکهای مرکزی جهان در سپتامبر با خرید ۶۳ تنی بانک مرکزی چین در کل سهماهه سوم دو آمار متفاوت هستند. همچنین داده جهانی سپتامبر هنوز برآورد اولیه است.
قیمت جهانی طلا چقدر از رکورد تاریخی فاصله دارد؟
طلا در ژانویه ۲۰۲۶ از مرز ۵۵۰۰ دلار برای هر اونس عبور کرد و رکورد تاریخی تازهای ثبت کرد، اما نتوانست در آن محدوده باقی بماند.
بازار در ماههای بعد تحت تأثیر تغییر انتظارات مربوط به نرخ بهره، تقویت دلار و افزایش بازده اوراق قرضه وارد دوره اصلاح شد.
براساس گزارش رویترز، قیمت نقدی طلا در معاملات جمعه ۱۶ اکتبر در ساعت ۱۸:۰۷ به وقت گرینویچ حدود ۴۱۶۵ دلار و ۱۲ سنت بود.
این رقم دستکم ۲۴ درصد پایینتر از سطح ۵۵۰۰ دلار قرار دارد.
برای بازگشت از محدوده ۴۱۶۵ دلار به سطح ۵۵۰۰ دلار، قیمت طلا به رشدی حدود ۳۲ درصد نیاز دارد؛ برای ثبت رکورد جدید نیز افزایش بیشتری لازم است.
بنابراین پیشبینی مدیران سرمایهگذاری صرفاً به معنای ادامه یک رشد ملایم نیست، بلکه تحقق آن مستلزم تغییر قابلتوجه شرایط بازار در افق میانمدت است.
شارلوت یانگ چرا به آینده طلا خوشبین است؟
شارلوت یانگ، مدیر صندوق سرمایهگذاری در شرکت تروی است منیجمنت، از جمله چهرههایی است که چشمانداز بلندمدت طلا را مثبت ارزیابی میکند.
او در نشست فایننشالتایمز پیشبینی کرد بهای این فلز طی ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده از رکورد قبلی عبور کند.
مهمترین استدلال یانگ به وضعیت مالی دولتها، بهویژه آمریکا، مربوط میشود.
از دیدگاه او، افزایش بدهی دولت آمریکا و احتمال استفاده دوباره بانکهای مرکزی از سیاستهای پولی انبساطی در دوران رکود میتواند جذابیت طلا را تقویت کند.
دلیل این موضوع آن است که عرضه ارزهای رایج تحت تأثیر سیاستهای پولی قرار میگیرد، اما تولید طلا محدودیتهای فیزیکی دارد و نمیتوان عرضه آن را مانند پول افزایش داد.
با این حال، محدود بودن عرضه طلا بهتنهایی رشد قیمت را تضمین نمیکند. اگر تقاضای سرمایهگذاری کاهش پیدا کند، قیمت این فلز نیز میتواند با وجود محدودیت عرضه افت کند.
بدهی آمریکا و آینده دلار؛ چرا سرمایهگذاران به طلا توجه دارند؟
بخش دیگری از دیدگاههای صعودی به نگرانی درباره بدهی دولت آمریکا و جایگاه دلار در نظام مالی جهان مربوط میشود.
پل کارن، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت آئون اینوستمنتس برای منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقا، پیشبینی کرده است قیمت طلا طی دو سال آینده رکورد جدیدی ثبت کند.
او نسبت به پیامدهای استفاده از نظام مالی دلاری بهعنوان ابزار فشار سیاسی هشدار داده و معتقد است چنین اقداماتی ممکن است انگیزه کشورها برای متنوعسازی ذخایر را افزایش دهد.
در این چارچوب، طلا برای بانکهای مرکزی یک دارایی قابلنگهداری است که ارزش آن مستقیماً به سیاست پولی یک دولت خاص وابسته نیست.
البته این ویژگی به معنای کنار رفتن سریع دلار از نظام مالی بینالمللی نیست.
دلار همچنان در تجارت جهانی، ذخایر ارزی و معاملات مالی نقش مهمی دارد و طلا نمیتواند تمام کارکردهای پرداختی و اعتباری آن را جایگزین کند.
آیا جهان در آستانه بحران مالی تازهای قرار دارد؟
پیتر مارونه، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت معدنی الاید گلد، در نشست فایننشالتایمز نسبت به احتمال وقوع یک رویداد مالی بزرگ ابراز نگرانی کرد.
او معتقد است افزایش نااطمینانیهای اقتصاد کلان باعث شده برخی دفاتر مدیریت ثروت خانوادگی، سهم طلا را در سبد سرمایهگذاری خود افزایش دهند.
از دیدگاه این گروه از سرمایهگذاران، طلا میتواند در برابر برخی خطرات مرتبط با بازار اوراق قرضه و کاهش اعتماد به داراییهای مالی نقش حفاظتی داشته باشد.
با این حال، هشدار مارونه درباره احتمال بحران مالی یک ارزیابی شخصی است، نه تأیید وقوع بحرانی مشخص.
در واقع، سرمایهگذاران ممکن است حتی بدون انتظار سقوط بازارها، صرفاً برای متنوعسازی داراییها به خرید طلا روی بیاورند.
به همین دلیل، افزایش تقاضای طلا از سوی سرمایهگذاران بزرگ را نباید مستقیماً نشانه قریبالوقوع بودن بحران اقتصادی دانست.
ذخایر طلای چین به ۲۴۱۰ تن رسید؛ پکن چه هدفی دارد؟
چین یکی از مهمترین خریداران رسمی طلا در ماههای اخیر بوده است.
براساس گزارش ۱۵ اکتبر شورای جهانی طلا، بانک مرکزی چین در سپتامبر ۲۳ تن طلا خریداری کرد که بالاترین خرید ماهانه این نهاد از اکتبر ۲۰۲۳ بود.
با این خرید، ذخایر رسمی طلای چین به حدود ۲۴۱۰ تن رسید.
سهم این فلز از کل ذخایر رسمی چین نیز حدود ۸.۵ درصد گزارش شد؛ رقمی که در برخی گزارشها بهصورت گردشده نزدیک به ۹ درصد بیان میشود.
خرید ۲۳ تنی سپتامبر همچنین باعث شد مجموع خرید طلای چین در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ به ۶۳ تن برسد.
روند افزایش ذخایر این کشور از منظر تنوعبخشی داراییهای ذخیره اهمیت دارد.
با وجود این، نمیتوان بدون اطلاع از اهداف دقیق سیاستگذار چینی نتیجه گرفت که تمام این خریدها صرفاً برای جایگزینی دلار انجام شده است.
مدیریت ریسک ذخایر، نقدشوندگی و حفظ تنوع داراییها نیز میتوانند از انگیزههای خرید طلا باشند.
چرا با وجود خرید گسترده بانکهای مرکزی، طلا ارزان شد؟
یکی از پرسشهای مهم بازار این است که چرا طلا با وجود تقاضای رسمی بالا، هنوز نتوانسته به رکورد ژانویه بازگردد.
پاسخ را باید در تفاوت میان تقاضای بلندمدت و عوامل کوتاهمدت قیمتگذاری جستوجو کرد.
شورای جهانی طلا اعلام کرده قیمت این فلز در سپتامبر حدود ۸.۵ درصد کاهش یافته و در محدوده ۴۱۷۶ دلار به پایان رسیده است.
افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا و تقویت دلار از مهمترین عوامل این کاهش بودهاند.
در مقابل، صندوقهای قابل معامله مبتنی بر طلا در سپتامبر حدود ۱۰ میلیارد دلار ورود سرمایه ثبت کردند.
بنابراین در همان ماهی که سرمایهگذاران نهادی و بانکهای مرکزی به خرید ادامه میدادند، بازار تحت تأثیر نرخ بهره و سایر جریانهای معاملاتی با افت قیمت روبهرو شد.
این اتفاق نشان میدهد خرید بانکهای مرکزی، هرچند مهم است، تنها عامل تعیینکننده قیمت جهانی طلا نیست.
فدرال رزرو؛ مهمترین مانع رکوردشکنی طلا در کوتاهمدت
یکی از ریسکهای اصلی پیشبینیهای صعودی، سیاست پولی آمریکا است.
گزارش رویترز در ۱۶ اکتبر نشان میدهد انتشار دادههای تورمی بالاتر از انتظار، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو را تقویت کرده است.
بازده بالاتر اوراق قرضه میتواند جذابیت نگهداری طلا را کاهش دهد، زیرا این فلز برخلاف سپردهها و اوراق بدهی، سود دورهای پرداخت نمیکند.
در همین شرایط، برخی اقتصاددانان همچنان انتظار دارند قیمت جهانی طلا تا پایان سال ۲۰۲۶ با فشار کاهشی مواجه باشد.
این دیدگاه با پیشبینی رکوردشکنی در افق دو ساله الزاماً تناقض ندارد؛ ممکن است قیمت در کوتاهمدت کاهش یابد و در دورهای طولانیتر دوباره افزایش پیدا کند.
اما تحقق مسیر صعودی به تغییر شرایط مالی و استمرار تقاضای سرمایهگذاری وابسته است.
پیشبینی قیمت طلا در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸
برای آینده طلا سه سناریوی اصلی قابل بررسی است.
سناریوی صعودی: اگر خرید بانکهای مرکزی ادامه یابد، نگرانی درباره بدهی دولتها افزایش پیدا کند و نرخ بهره واقعی کاهش یابد، احتمال بازگشت طلا به محدوده رکورد قبلی و ثبت سقف جدید وجود دارد.
سناریوی میانه: اگر تقاضای رسمی همچنان بالا باشد اما نرخ بهره آمریکا نیز در سطوح قابلتوجه باقی بماند، ممکن است قیمت طلا دوره طولانیتری از نوسان و تثبیت را تجربه کند.
سناریوی نزولی: اگر دلار تقویت شود، بازده اوراق قرضه افزایش یابد یا بانکهای مرکزی برای تأمین نقدینگی بخشی از ذخایر خود را بفروشند، امکان ادامه اصلاح قیمت وجود خواهد داشت.
بنابراین بازه ۱۲ تا ۲۴ ماهه مطرحشده از سوی مدیران سرمایهگذاری یک افق پیشبینی است و نباید بهعنوان زمان قطعی ثبت رکورد تاریخی تفسیر شود.
تأثیر چشمانداز جهانی طلا بر بازار طلا و سکه ایران
تغییر قیمت اونس جهانی میتواند بر بازار طلای ایران نیز اثر بگذارد، اما جهت حرکت قیمت داخلی همیشه دقیقاً مشابه بازار جهانی نیست.
قیمت طلای ۱۸ عیار و ارزش ذاتی سکه به نرخ ارز داخلی نیز وابسته هستند.
اگر اونس جهانی افزایش یابد اما دلار در ایران کاهش قابلتوجهی داشته باشد، ممکن است اثر افزایش قیمت جهانی بر بازار داخلی محدود شود.
در مقابل، افزایش همزمان دلار و اونس میتواند فشار بیشتری بر قیمت ریالی طلا ایجاد کند.
همچنین قیمت سکه علاوه بر ارزش طلای موجود در آن، تحت تأثیر عرضه و تقاضا و فاصله قیمت بازار با ارزش ذاتی قرار دارد.
بنابراین پیشبینی رکوردشکنی جهانی تا سال ۲۰۲۸، بهتنهایی به معنای امکان پیشبینی دقیق قیمت طلای ۱۸ عیار یا سکه امامی در ایران نیست.
جمعبندی؛ آیا خرید ۶۳ تن طلا، آغاز موج صعودی جدید است؟
گزارش تازه فایننشالتایمز نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران بزرگ همچنان به آینده بلندمدت طلا خوشبین هستند.
خرید اولیه ۶۳ تن طلا از سوی بانکهای مرکزی جهان در سپتامبر، افزایش ذخایر رسمی چین به ۲۴۱۰ تن و نگرانی درباره بدهی دولت آمریکا از مهمترین عواملی هستند که این دیدگاه را تقویت کردهاند.
با این حال، طلا در معاملات اخیر حدود ۴۱۶۵ دلار قیمت داشته و هنوز فاصله قابلتوجهی با رکورد بیش از ۵۵۰۰ دلاری ژانویه دارد.
نتیجه اصلی این است که تقاضای بانکهای مرکزی میتواند پشتوانهای مهم برای طلا باشد، اما برای ثبت رکورد تاریخی تازه، شرایط نرخ بهره، قدرت دلار و جریان سرمایهگذاری نیز باید به نفع این فلز تغییر کند.
از این رو، رکوردشکنی طلا در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ سناریویی مطرح در میان شماری از مدیران سرمایهگذاری است؛ نه نتیجهای قطعی که تنها از خرید ۶۳ تن طلا بتوان آن را استنباط کرد.