هشدار جدی درباره قیمت مرغ؛ زیان ۱۰۰ هزار تومانی مرغداران و جهش قیمت نهادهها | مرغ در آستانه گرانی دوباره؟
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، در تازهترین اظهارات خود از افزایش قابلتوجه فاصله میان هزینه تولید مرغ و قیمت فروش این محصول خبر داده است.
به گفته او، قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده در شرایط فعلی بیش از ۲۶۰ هزار تومان است، اما تولیدکنندگان محصول خود را با نرخ ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان در بازار عرضه میکنند.
بر این اساس، فروش مرغ زنده برای بسیاری از واحدهای تولیدی نهتنها سودی به همراه ندارد، بلکه بخشی از سرمایه در گردش آنها را نیز از بین میبرد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران، زیان تولیدکنندگان را بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم برآورد کرده است.
البته اگر هزینه تولید دقیقاً ۲۶۰ هزار تومان در نظر گرفته شود، اختلاف آن با قیمت فروش ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومانی، برابر با ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان است. بنابراین رقم ۷۰ هزار تومان در برآورد کلی اتحادیه، به شرایط هزینه و فروش متفاوتی مربوط میشود که جزئیات آن اعلام نشده است.
جدول قیمت مرغ زنده و هزینه تولید در مهر ۱۴۰۵
| شاخص | مبلغ به ازای هر کیلوگرم |
|---|---|
| قیمت تمامشده تولید | بیش از ۲۶۰٬۰۰۰ تومان |
| قیمت فروش مرغ زنده | ۱۶۰٬۰۰۰ تا ۱۷۰٬۰۰۰ تومان |
| زیان اعلامشده از سوی اتحادیه | ۷۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ تومان |
| اختلاف قیمت با مبنای هزینه ۲۶۰ هزار تومان | ۹۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ تومان |
این ارقام مربوط به مرغ زنده در واحدهای پرورش هستند و نباید با قیمت مرغ آماده طبخ یا قطعات مرغ در فروشگاهها یکسان تلقی شوند.
جهش قیمت ذرت و سویا؛ هزینه خوراک مرغ چقدر افزایش یافت؟
یکی از مهمترین دلایل تشدید زیان مرغداران، افزایش هزینه خوراک طیور در هفتههای اخیر است.
اسداللهنژاد اعلام کرده که تنها در ۲۰ روز گذشته، قیمت ذرت و کنجاله سویا با جهش قابلتوجهی مواجه شده است.
ذرت که یکی از نهادههای اصلی تغذیه مرغ گوشتی محسوب میشود، از کیلویی ۴۳ هزار تومان به ۷۰ هزار تومان رسیده است.
قیمت سویا نیز که نقش مهمی در تأمین پروتئین جیره غذایی طیور دارد، از ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۵ هزار تومان افزایش یافته است.
جدول افزایش قیمت نهادههای دامی
| نهاده | قیمت ۲۰ روز قبل | قیمت اعلامشده فعلی | درصد افزایش |
|---|---|---|---|
| ذرت | ۴۳٬۰۰۰ تومان | ۷۰٬۰۰۰ تومان | ۶۲٫۸٪ |
| کنجاله سویا | ۷۰٬۰۰۰ تومان | ۱۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴۲٫۹٪ |
| کنجاله سویا؛ سقف بازه | ۷۰٬۰۰۰ تومان | ۱۰۵٬۰۰۰ تومان | ۵۰٪ |
این افزایش قیمتها برای صنعت مرغداری بسیار مهم است؛ زیرا خوراک سهم قابلتوجهی از هزینه پرورش مرغ را تشکیل میدهد.
به این ترتیب، مرغداری که پیشتر برای خرید نهادههای مورد نیاز یک دوره پرورش بودجه مشخصی داشت، اکنون باید نقدینگی بیشتری تأمین کند.
افزایش هزینه جوجه یکروزه، دارو، واکسن، انرژی و حملونقل نیز میتواند فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کند.
بحران تولید مرغ؛ چرا با وجود قیمت بالای نهادهها، مرغ زنده ارزان فروخته میشود؟
یکی از پرسشهای مهم بازار این است که چرا با وجود افزایش هزینه تولید، قیمت مرغ زنده متناسب با آن رشد نکرده است؟
پاسخ را باید در وضعیت عرضه و تقاضای بازار جستوجو کرد.
گزارش خبرگزاری تسنیم در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد جوجهریزی در ماههای گذشته در سطح بالایی قرار داشته و تنها در شهریورماه حدود ۱۳۸ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شده است.
در مقابل، کاهش قدرت خرید خانوارها و محدود شدن تقاضای مصرفی باعث شده بازار نتواند تمام تولید را با قیمت مورد انتظار مرغداران جذب کند.
از سوی دیگر، مرغ زنده کالایی است که امکان نگهداری طولانیمدت آن بدون تحمیل هزینههای اضافی وجود ندارد.
افزایش سن و وزن مرغ، هزینه خوراک و نگهداری را بالا میبرد و ممکن است بهرهوری اقتصادی واحد تولیدی را کاهش دهد.
به همین دلیل، برخی مرغداران برای جلوگیری از افزایش بیشتر هزینهها، ناچار میشوند محصول خود را حتی با قیمت پایینتر از هزینه تمامشده عرضه کنند.
این وضعیت نشان میدهد فراوانی محصول در بازار الزاماً به معنای شرایط مطلوب برای تولیدکنندگان نیست.
کاهش جوجهریزی در آبان ۱۴۰۵؛ تصمیمی برای نجات مرغداران؟
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده که براساس برنامهریزیهای انجامشده، میزان جوجهریزی مهرماه به حدود ۱۲۰ میلیون قطعه خواهد رسید.
او همچنین پیشبینی کرده که این رقم در آبانماه کمتر از مهر باشد.
مقایسه این آمار با جوجهریزی ۱۳۸ میلیون قطعهای شهریور نشان میدهد برنامه مهرماه از کاهش حدود ۱۳ درصدی نسبت به ماه قبل حکایت دارد.
هدف از این سیاست، نزدیک کردن حجم تولید به میزان واقعی مصرف است.
بااینحال، کاهش جوجهریزی پیامدهای متفاوتی خواهد داشت.
از یک طرف، محدود شدن عرضه مازاد میتواند فشار نزولی بر قیمت مرغ زنده را کاهش دهد و به بهبود درآمد مرغداران کمک کند.
از طرف دیگر، اگر کاهش تولید بیش از نیاز بازار باشد، احتمال افزایش قیمت مرغ در دورههای بعدی وجود خواهد داشت.
نکته مهم اینکه تغییر میزان جوجهریزی بلافاصله بر قیمت مرغ مصرفی اثر نمیگذارد؛ زیرا تبدیل جوجه یکروزه به مرغ آماده عرضه به چندین هفته زمان نیاز دارد.
بنابراین آثار احتمالی کاهش جوجهریزی آبان ممکن است در هفتههای بعد آشکار شود.
زیان ۶۰ هزار میلیارد تومانی صنعت مرغداری؛ خطر خروج تولیدکنندگان از بازار
بحران اقتصادی صنعت مرغداری تنها به زیان دوره جاری محدود نیست.
اسداللهنژاد پیشتر در گفتوگویی با خبرگزاری تسنیم در ۲۰ مهر اعلام کرده بود که برآورد زیان انباشته مرغداران طی ماههای گذشته از ۶۰ هزار میلیارد تومان فراتر رفته است.
او هشدار داده بود که ادامه فروش محصول با قیمتی کمتر از هزینه تولید، میتواند به خروج برخی واحدهای مرغداری، بهویژه تولیدکنندگان کوچک، از چرخه فعالیت منجر شود.
البته رقم ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد اتحادیه است و در گزارش مورد بررسی، صورتحساب حسابرسیشدهای برای تأیید مستقل آن ارائه نشده است.
بااینحال، گزارشهای استانی نیز از مشکلات جدی نقدینگی در صنعت طیور حکایت دارند.
اگر واحدهای کوچک توان تأمین نهاده و سرمایه در گردش را از دست بدهند، ممکن است ظرفیت تولید در ماههای آینده کاهش پیدا کند.
چنین وضعیتی میتواند ابتدا به کاهش عرضه و سپس به افزایش نوسانات قیمت مرغ منجر شود.
صادرات مرغ ایران؛ راه نجات تولیدکنندگان در بنبست ارزی
یکی از راهکارهای مطرحشده برای کاهش مازاد عرضه مرغ، توسعه صادرات است.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران معتقد است پایین بودن قیمت مرغ در بازار داخلی، ظرفیت مناسبی برای صادرات فراهم کرده است.
بااینحال، او از مشکلات مربوط به بازگشت ارز حاصل از صادرات بهعنوان یکی از موانع جدی نام برده و خواستار تسهیل این فرآیند شده است.
براساس گزارش تسنیم در ۱۳ مهر، با وجود صدور مجوزهای صادراتی، میزان صادرات مرغ از زمان آغاز برنامه مورد اشاره تنها حدود یک هزار تا یک هزار و ۵۰۰ تن اعلام شده بود.
این میزان کمتر از ظرفیتی است که فعالان صنعت برای صادرات در نظر گرفته بودند.
صادرات پایدار میتواند بخشی از مرغ مازاد داخلی را جذب کند و به بهبود وضعیت درآمدی تولیدکنندگان کمک کند.
بااینحال، موفقیت آن تنها به قیمت پایین مرغ در ایران وابسته نیست؛ هزینه حملونقل، استانداردهای بهداشتی، دسترسی به بازارهای مقصد، تعرفهها و مقررات ارزی نیز اهمیت دارند.
خرید حمایتی مرغ؛ آیا دولت میتواند جلوی زیان تولیدکنندگان را بگیرد؟
در کنار کاهش جوجهریزی و توسعه صادرات، خرید حمایتی مرغ مازاد یکی دیگر از راهکارهای تنظیم بازار است.
براساس گزارشهای منتشرشده در مهرماه، شرکت پشتیبانی امور دام برنامه خرید ۳۰ هزار تن مرغ مازاد را در دستور کار قرار داده است.
هدف این اقدام، جمعآوری بخشی از تولید مازاد و کاهش فشار عرضه بر بازار است.
بااینحال، فعالان صنفی معتقدند حجم خرید حمایتی باید متناسب با شرایط واقعی بازار باشد تا بتواند تأثیر محسوسی بر قیمت مرغ زنده بگذارد.
از سوی دیگر، تأمین سرمایه در گردش و تسهیلات مناسب برای واحدهای مرغداری نیز میتواند در حفظ ظرفیت تولید اهمیت داشته باشد.
حمایت مؤثر از صنعت طیور نیازمند ترکیبی از مدیریت تولید، کاهش هزینه تأمین نهادهها و تقویت سازوکارهای فروش است.
پیشبینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ آیا مصرفکنندگان باید منتظر گرانی باشند؟
با توجه به شرایط فعلی، آینده قیمت مرغ به چند عامل مهم وابسته است.
اگر جوجهریزی کاهش پیدا کند و تقاضای مصرفی ثابت بماند، احتمال کاهش مازاد عرضه و تقویت قیمت مرغ زنده وجود دارد.
در مقابل، اگر قدرت خرید خانوارها همچنان محدود باشد، ممکن است افزایش قیمت تولیدکننده با سرعت کمتری به بازار خردهفروشی منتقل شود.
افزایش دوباره قیمت ذرت و سویا نیز میتواند هزینه تمامشده دورههای بعدی تولید را بالا ببرد.
از سوی دیگر، توسعه صادرات یا افزایش خرید حمایتی ممکن است به جذب بخشی از مازاد عرضه کمک کند.
بنابراین افزایش قیمت مرغ در آبان یکی از سناریوهای ممکن است، اما با اطلاعات موجود نمیتوان گرانی قطعی یا نرخ مشخصی برای هفتههای آینده پیشبینی کرد.
نکته مهم این است که استمرار زیان مرغداران در کوتاهمدت ممکن است با فراوانی محصول همراه باشد، اما در بلندمدت میتواند پایداری عرضه را تحت تأثیر قرار دهد.
جمعبندی؛ مرغداران زیان میکنند، بازار در انتظار تصمیم مهم
اظهارات تازه حبیب اسداللهنژاد نشان میدهد صنعت مرغداری ایران با شکاف قابلتوجهی میان هزینه تولید و قیمت فروش مواجه است.
در شرایطی که هزینه تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده از ۲۶۰ هزار تومان عبور کرده، نرخ فروش در محدوده ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان قرار دارد.
همزمان، افزایش بیش از ۶۲ درصدی قیمت ذرت و رشد ۴۳ تا ۵۰ درصدی قیمت سویا در ۲۰ روز گذشته فشار تازهای بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
برنامه کاهش جوجهریزی در آبان، پیگیری تسهیل صادرات و ادامه خرید حمایتی از جمله راهکارهایی هستند که برای مدیریت این بحران مطرح شدهاند.
مهمترین هشدار بازار مرغ این است که قیمت پایین محصول در واحدهای تولیدی، اگر با زیان سنگین و مداوم همراه باشد، نمیتواند تضمینکننده ارزانی پایدار برای مصرفکنندگان باشد.
اکنون آینده بازار مرغ بیش از هر چیز به توان سیاستگذاران در ایجاد تعادل میان هزینه تولید، قدرت خرید خانوارها و میزان عرضه بستگی خواهد داشت. اگر این تعادل برقرار نشود، احتمال دارد آرامش فعلی بازار در ماههای آینده جای خود را به نوسانات تازه بدهد.