تکذیب قاطع شایعه «۵۰ جسد ناشناس زنان معترض تهرانی» از سوی قوه قضاییه

انتشار شایعات هدفمند در بزنگاه‌های اجتماعی، همواره یکی از ابزارهای اصلی جریان‌های معاند برای ایجاد التهاب روانی و خدشه‌دار کردن اعتماد عمومی بوده است. در روزهای اخیر نیز مطلبی بی‌اساس با عنوان «۵۰ جسد ناشناس زنان معترض تهرانی» در برخی صفحات و کانال‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد که واکنش رسمی و صریح قوه قضاییه و سازمان پزشکی قانونی کشور را به دنبال داشت. بررسی دقیق محتوای این ادعا نشان می‌دهد بار دیگر، ترکیبی از جعل عدد، تحریف واقعیت و نسبت دادن روایت‌های ساختگی به نهادهای رسمی، در دستور کار تولیدکنندگان شایعه قرار گرفته است.

شفاف‌سازی پزشکی قانونی درباره شایعه اجساد ناشناس زنان

روابط عمومی سازمان پزشکی قانونی کشور با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی، اصل ادعای مطرح‌شده درباره وجود پیکرهای ناشناس زنان مرتبط با حوادث دی‌ماه را به‌طور جدی تکذیب کرد. بر اساس این اطلاعیه، تمامی بانوان جان‌باخته در حوادث دی‌ماه شناسایی شده و پیکر آنان پس از طی مراحل قانونی، به خانواده‌ها و بستگان تحویل داده شده است. به‌صراحت اعلام شده که هیچ پیکر ناشناس زن مرتبط با این حوادث در مراکز پزشکی قانونی کشور، به‌ویژه در استان تهران، وجود ندارد.

این توضیح رسمی در شرایطی ارائه شد که شایعه مذکور با استفاده از ادبیات احساسی و القای تصویری تکان‌دهنده، تلاش داشت مخاطب را به این باور برساند که ده‌ها پیکر زنانه بدون هویت در سردخانه‌های پزشکی قانونی نگهداری می‌شود؛ ادعایی که نه‌تنها فاقد سند، بلکه کاملاً مغایر با آمار و گزارش‌های ثبت‌شده رسمی است.

بررسی آماری ادعای «۵۰ جسد ناشناس»

یکی از محورهای اصلی شایعه منتشرشده، عددسازی آشکار درباره تعداد پیکرهای ناشناس بود. در این مطلب، عدد ۵۰ به‌عنوان شمار زنان ناشناس تهرانی مطرح شده بود؛ رقمی که با واقعیت‌های میدانی و آماری هیچ‌گونه همخوانی ندارد. بر اساس آخرین استعلام صورت‌گرفته از مرکز تشخیصی و آزمایشگاهی استان تهران، در تاریخ ۱۱ بهمن، یعنی همان روزی که در شایعه از آن به‌عنوان زمان بازدید ادعایی یاد شده، تنها ۷ پیکر ناشناس مرتبط با حوادث دی‌ماه در این مرکز وجود داشته است.

نکته قابل توجه آن است که تمامی این ۷ پیکر، مرد بوده‌اند و هیچ‌کدام به بانوان تعلق نداشته‌اند. به این ترتیب، ادعای مشاهده تصاویر پیکرهای ناشناس زن نه‌تنها نادرست، بلکه اساساً فاقد هرگونه مصداق خارجی است. این سطح از جعل واقعیت، نشان‌دهنده تلاش آگاهانه برای ساختن روایتی دروغین با هدف تحریک افکار عمومی است.

ادعای بازدید دانشگاهی؛ روایتی بدون واقعیت

بخش دیگری از این شایعه به موضوع بازدید منتسب به انجمن جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس از پزشکی قانونی مربوط می‌شد. در این روایت ادعا شده بود که چنین بازدیدی صورت گرفته و طی آن، تصاویر یا اطلاعاتی از پیکرهای ناشناس زنان مشاهده شده است. سازمان پزشکی قانونی کشور به‌طور قاطع اعلام کرده که هیچ‌گونه بازدیدی با این عنوان و از سوی این انجمن یا دانشگاه، از مراکز پزشکی قانونی یا مجموعه‌های وابسته به این سازمان انجام نشده است.

این تکذیب صریح، بار دیگر نشان می‌دهد که نام نهادهای علمی و دانشگاهی نیز در این شایعه صرفاً برای ایجاد اعتبار کاذب و فریب مخاطب به‌کار گرفته شده است؛ روشی شناخته‌شده که در بسیاری از عملیات رسانه‌ای معاند مشاهده می‌شود.

تداوم سناریوی شایعه‌سازی علیه نهادهای رسمی

قوه قضاییه و پزشکی قانونی در اطلاعیه خود تأکید کرده‌اند که این‌گونه ادعاهای دروغین، حلقه جدیدی از زنجیره شایعاتی است که پیش‌تر نیز از سوی برخی رسانه‌ها و افراد معاند مطرح شده بود. شایعاتی نظیر دفن جمعی پیکرها، دریافت پول از خانواده جان‌باختگان، اعلام آمارهای عجیب و غیرواقعی از تعداد قربانیان، یا حتی ادعاهای مضحکی مانند زنده شدن درگذشتگان، همگی در مقاطع مختلف مطرح و سپس با اسناد رسمی تکذیب شده‌اند.

با وجود این شفاف‌سازی‌ها، به نظر می‌رسد برخی جریان‌ها همچنان بر مسیر دروغ‌پردازی اصرار دارند و هر بار با سناریویی تازه، می‌کوشند فضای افکار عمومی را ملتهب کرده و اعتماد جامعه به نهادهای مسئول را تضعیف کنند. تکرار این رفتار، بیش از پیش ماهیت هدفمند و سیاسی این شایعات را آشکار می‌سازد.

نقش پزشکی قانونی در مدیریت بحران‌های انسانی

سازمان پزشکی قانونی کشور در بخش پایانی توضیحات خود، بر عملکرد حرفه‌ای و مسئولانه این نهاد در تمامی حوادث و بحران‌ها تأکید کرده است. در حوادث تلخ و ناگوار دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز، پزشکان و کارکنان این سازمان با تلاش شبانه‌روزی، تمام توان تخصصی و امکانات موجود را برای تعیین هویت و علت فوت جان‌باختگان به کار گرفتند.

هدف اصلی این اقدامات، تسریع در انجام مراحل قانونی و کمک به کاهش آلام خانواده‌ها عنوان شده است. تجربه‌های پیشین نیز نشان می‌دهد که پزشکی قانونی همواره تلاش کرده با رعایت اصول حرفه‌ای، دقت علمی و شفافیت، وظیفه حساس خود را در شرایط دشوار به انجام برساند؛ موضوعی که با روایت‌های احساسی و غیرواقعی منتشرشده در برخی فضای مجازی، در تضاد کامل قرار دارد.

تأثیر شایعات بر امنیت روانی جامعه

انتشار شایعاتی از جنس ادعای «۵۰ جسد ناشناس زنان معترض تهرانی» تنها یک دروغ ساده نیست، بلکه مستقیماً امنیت روانی جامعه را هدف قرار می‌دهد. چنین مطالبی با بازی بر احساسات عمومی، به‌ویژه احساس همدلی و نگرانی نسبت به جان انسان‌ها، تلاش می‌کند فضایی از بی‌اعتمادی و اضطراب ایجاد کند. در این شرایط، پاسخ‌گویی شفاف و مستند نهادهای رسمی، نقش مهمی در خنثی‌سازی جنگ روانی و بازگرداندن آرامش به جامعه دارد.

جمع‌بندی

آنچه از بررسی دقیق اطلاعیه قوه قضاییه و سازمان پزشکی قانونی کشور برمی‌آید، تکذیب کامل و مستند ادعای وجود ۵۰ جسد ناشناس زنان مرتبط با حوادث دی‌ماه است. آمار رسمی، گزارش‌های میدانی و توضیحات شفاف مسئولان نشان می‌دهد این شایعه نه‌تنها پایه و اساس واقعی ندارد، بلکه بخشی از یک روند تکراری در تولید اخبار جعلی و عملیات روانی علیه نهادهای کشور است. در مقابل، عملکرد پزشکی قانونی در شناسایی سریع جان‌باختگان و همراهی با خانواده‌ها، بار دیگر اهمیت اتکا به منابع رسمی و پرهیز از بازنشر اخبار تأییدنشده را یادآور می‌شود.