اوسمار ویرا؛ مردی میان شانس و بدشانسی در پرسپولیس

پرسپولیسِ اوسمار ویرا در یکی از عجیب‌ترین مقاطع فنی سال‌های اخیر خود قرار گرفته است؛ تیمی که از نظر امتیازی هنوز در کورس قهرمانی حضور دارد، اما از نظر عملکردی بارها نشان داده در بزنگاه‌های سرنوشت‌ساز دچار لغزش می‌شود. مربی برزیلی سرخ‌ها حالا در موقعیتی ایستاده که نمی‌توان به‌سادگی درباره‌اش قضاوت کرد؛ آیا او مربی خوش‌شانسی است که هنوز فاصله‌ای ناچیز با صدر جدول دارد یا بدشانسی که هر بار در آستانه صعود، زمین می‌خورد و ناکام می‌ماند. آنچه این دوگانه را پررنگ‌تر می‌کند، تکرار یک الگوی ثابت در نتایج پرسپولیس است؛ الگویی که بیش از هر چیز، پرسش‌برانگیز شده است.

جدول فشرده و امیدی که هنوز زنده است

نگاهی به جدول لیگ پس از هفته بیست و یکم نشان می‌دهد رقابت در بالای جدول به شکل بی‌سابقه‌ای فشرده شده است. گل‌گهر با ۳۶ امتیاز صدرنشین است و درست پشت سر آن، تراکتور، استقلال و سپاهان هر کدام با ۳۵ امتیاز و تنها بر اساس تفاضل گل رتبه‌های دوم تا چهارم را در اختیار دارند. پرسپولیس نیز با ۳۴ امتیاز در رده پنجم ایستاده؛ فاصله‌ای که در ظاهر زیاد نیست و تنها دو امتیاز تا صدر جدول فاصله دارد. همین واقعیت عددی باعث شده همچنان امید به قهرمانی برای هواداران سرخ زنده بماند و تیم از نظر ریاضی در موقعیتی امیدوارکننده قرار داشته باشد.

اما فوتبال فقط بازی اعداد نیست. جدول، تنها بخشی از داستان را روایت می‌کند و آنچه در زمین مسابقه رخ می‌دهد، گاه معنایی کاملاً متفاوت دارد. پرسپولیس اوسمار ویرا اگرچه از نظر امتیازی هنوز در جمع مدعیان است، اما روند نتایجش در هفته‌های کلیدی دور برگشت، نشانه‌هایی نگران‌کننده دارد.

چهار فرصت طلایی، چهار ناکامی تکراری

آنچه بیش از هر چیز نام اوسمار ویرا را در کانون انتقادها قرار داده، از دست رفتن چهار فرصت طلایی برای صدرنشینی است. در دور برگشت لیگ، پرسپولیس چهار بار در شرایطی پا به میدان گذاشت که با کسب تنها سه امتیاز می‌توانست به تنهایی صدر جدول را فتح کند. با این حال، هر چهار بار نتیجه‌ای جز شکست یا ناکامی نصیبش نشد.

هفته شانزدهم مقابل فجر سپاسی، نخستین زنگ خطر به صدا درآمد. مسابقه‌ای که از نظر بسیاری از کارشناسان، پرسپولیس شانس بالایی برای پیروزی داشت، اما در نهایت با نمایشی دور از انتظار، فرصت صدرنشینی از دست رفت. دو هفته بعد، برابر فولاد در هفته هجدهم، سناریو تکرار شد؛ تیمی که می‌توانست با یک برد ساده به بالای جدول برسد، دوباره ناکام ماند و حسرتی تازه بر جا گذاشت.

در هفته بیستم، شکست مقابل ملوان بار دیگر این چرخه را کامل کرد. پرسپولیس در شرایطی مغلوب شد که رقبا امتیاز از دست داده بودند و همه چیز برای صعود سرخ‌ها مهیا بود. اوج این ناکامی‌ها در هفته بیست و یکم و مقابل گل‌گهر رقم خورد؛ دیداری شش‌امتیازی که نه‌تنها می‌توانست پرسپولیس را صدرنشین کند، بلکه رقیب مستقیم را نیز از کورس عقب بیندازد. با این حال، باز هم همان نتیجه آشنا رقم خورد و پرسپولیس بازنده زمین را ترک کرد.

ناکامی در بزنگاه‌ها؛ مسأله فنی یا ذهنی

تکرار این ناکامی‌ها، دیگر نمی‌تواند صرفاً به بدشانسی نسبت داده شود. چهار بار شکست در موقعیت‌های مشابه، بیش از آنکه اتفاقی باشد، نشانه یک مشکل عمیق‌تر است. پرسش اصلی اینجاست که ریشه این ناکامی‌ها کجاست؛ آیا مشکل به مسائل فنی و تاکتیکی بازمی‌گردد یا باید آن را در ذهنیت تیم و کادر فنی جست‌وجو کرد.

پرسپولیس اوسمار ویرا در بسیاری از این مسابقات، از نظر مالکیت توپ و خلق موقعیت، تیم برتر میدان بوده، اما در تبدیل موقعیت‌ها به گل ناکام مانده است. از سوی دیگر، اشتباهات فردی در خط دفاع و ناتوانی در مدیریت لحظات حساس بازی، ضربات سنگینی به تیم وارد کرده است. این مسائل نشان می‌دهد مشکل فقط در کیفیت فنی خلاصه نمی‌شود، بلکه فشار روانی رسیدن به صدر جدول، به‌نوعی به مانعی ذهنی برای بازیکنان تبدیل شده است.

تابوی صدرنشینی برای مربی برزیلی

در میان تمام رکوردهایی که از اوسمار ویرا ثبت شده، شاید عجیب‌ترینشان همین ناتوانی در استفاده از لغزش رقبا باشد. هر بار که تیم‌های بالانشین امتیاز از دست داده‌اند و فرصت طلایی برای صعود فراهم شده، پرسپولیس نیز همزمان متوقف شده است. این همزمانی عجیب، حالا به یک الگوی نگران‌کننده تبدیل شده؛ الگویی که باعث شده برخی از هواداران و کارشناسان از «تابوی صدرنشینی» برای مربی برزیلی سخن بگویند.

گویی رسیدن به صدر جدول، بیش از آنکه یک هدف انگیزشی باشد، به کابوسی ذهنی برای اوسمار و تیمش تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تیم به جای بازی با تمرکز و اعتمادبه‌نفس، دچار اضطراب می‌شود و همین اضطراب، تصمیم‌گیری‌ها را مختل می‌کند. نتیجه، همان چیزی است که بارها دیده‌ایم؛ شکست در لحظه‌ای که فقط یک گام تا موفقیت فاصله وجود دارد.

شانس قهرمانی؛ واقعیت یا خوش‌بینی

با وجود تمام این انتقادها، نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که پرسپولیس هنوز در کورس قهرمانی حضور دارد. فاصله دو امتیازی با صدر جدول، آن هم در شرایطی که چند بازی حساس دیگر در پیش است، به معنای پایان کار نیست. لیگ امسال نشان داده که هیچ تیمی ثبات مطلق ندارد و هر هفته می‌تواند معادلات را تغییر دهد.

اما تفاوت میان یک مدعی واقعی و تیمی که فقط روی کاغذ شانس دارد، در همین بازی‌های کلیدی مشخص می‌شود. اگر اوسمار ویرا نتواند این چرخه ناکامی را بشکند و تیمش را از نظر ذهنی برای استفاده از فرصت‌ها آماده کند، شانس قهرمانی به‌تدریج از یک واقعیت به یک خوش‌بینی ساده تبدیل خواهد شد.

جمع‌بندی

اوسمار ویرا امروز در نقطه‌ای ایستاده که قضاوت درباره او آسان نیست. از یک سو، جدول لیگ نشان می‌دهد پرسپولیس هنوز فاصله‌ای ناچیز با صدر دارد و می‌تواند امیدوار باشد. از سوی دیگر، چهار ناکامی پیاپی در لحظاتی که صدرنشینی در دسترس بوده، زنگ خطری جدی است که نمی‌توان نادیده گرفت. مربی برزیلی سرخ‌ها اگر می‌خواهد از برچسب بدشانسی فراتر برود و جایگاه خود را تثبیت کند، باید قبل از هر چیز این تابوی ذهنی را بشکند. در غیر این صورت، تاریخ این فصل پرسپولیس، نه با حسرت فاصله کم با قهرمانی، بلکه با یادآوری فرصت‌هایی نوشته خواهد شد که یکی پس از دیگری از دست رفتند.