ژنو چه کرد با بورس؟ اثر روانی مذاکرات تا کجا دوام دارد؟

بازار سرمایه در آخرین روز معاملاتی هفته با نمایشی از دوگانگی بنیادین به کار خود پایان داد؛ صعودی شدن شاخص‌ها در کنار کاهش چشمگیر حجم و ارزش معاملات خرد، نشان داد که هرچند میل به خرید در سطوح فعلی قیمت تقویت شده، اما اعتماد لازم برای شکل‌گیری یک موج قدرتمند خرید همچنان مفقود است. روز دوشنبه، تراز مثبت معاملات تحت تأثیر قدرت گرفتن نسبی تقاضا در نمادهای بنیادی رقم خورد، اما آمارها حاکی از آن بود که این تحرک، بیشتر ناشی از نقدینگی تازه وارد با دیدگاه کوتاه‌مدت و همچنین سنگینی صف‌های خرید بر صف‌های فروش بود تا یک خیزش ساختاری در بازار. این وضعیت، بورس را در یک نقطه حساس قرار داده است؛ جایی که فعالان بازار بین جذابیت ارزندگی قیمت‌ها و ریسک‌های کلان سیاسی، به دنبال کسب سیگنال جهت حرکت آتی هستند.

نگاهی به ساختار معاملاتی: سبزپوشی نمادها در مقابل عقب‌نشینی ارزش داد و ستد

در پایان معاملات روز دوشنبه، شاخص کل بورس تهران 61 هزار و 709 واحد رشد را تجربه کرد و خود را به ارتفاع سه میلیون و 680 هزار و 191 واحد رساند. این افزایش، نمایشی از بهبود انتظارات در لحظه معامله بود، به ویژه آنکه شاخص هم‌وزن نیز با افزایش بیش از هشت هزار واحدی، نشان داد که این رشد تنها مختص نمادهای بزرگ نبود. با این حال، این بهبود ظاهری، زیر سایه سنگین آمارهای حجم و ارزش معاملات خرد قرار گرفت. حجم معاملات به مرز 18.4 میلیارد برگه سهم و ارزش معاملات به حدود هفت هزار و 862 میلیارد تومان محدود شد؛ اعدادی که به وضوح تداوم فضای رکودی و کم‌تحرکی خریداران عمده را تأیید می‌کنند. این تضاد میان رشد شاخص و افت حجم، نشانه‌ای کلاسیک از معامله در سطوح حمایتی است؛ جایی که خریداران با احتیاط و صرفاً برای حفظ ارزش دارایی یا بهره‌برداری از پتانسیل کوتاه‌مدت وارد می‌شوند و تمایلی به تعمیق موقعیت‌های خود ندارند.

نبض تقاضای پنهان: تقابل صف‌های خرید و فروش و ورود پول حقیقی

یکی از مهم‌ترین نکات مثبت معاملات دوشنبه، برتری ارزش صف‌های خرید بر صف‌های فروش بود. در پایان روز، ارزش صف‌های خرید به رقمی نزدیک به 1.2 هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که مجموع ارزش صف‌های فروش حدود 800 میلیارد تومان بود. این اختلاف نشان‌دهنده قدرت جذب نقدینگی در نمادهایی است که مستعد رشد تشخیص داده شده‌اند و بخشی از سرمایه‌گذاران، ارزندگی قیمت‌ها را عاملی برای ورود مجدد به بازار می‌دانند. در همین راستا، ورود خالص 686 میلیارد تومان پول حقیقی به بازار، سیگنال امیدوارکننده‌ای تلقی می‌شود. این جریان ورودی پول، به خصوص در شرایطی که بازار از نوسانات شدید اخیر فاصله گرفته، می‌تواند به عنوان یک لایه حمایتی عمل کند و از سقوط مجدد شاخص جلوگیری نماید. با این حال، باید توجه داشت که این جریان معمولاً با دیدگاه نوسان‌گیری کوتاه‌مدت همراه است و تا زمانی که ساختار این ورود پول، به خرید سهام بنیادی با افق زمانی بلندمدت تبدیل نشود، نمی‌توان آن را مبنای یک رالی پایدار دانست. ۶۸ درصد از نمادها نیز در این روز سبزپوش بودند که نشان‌دهنده توزیع مناسب قدرت خرید در بخش وسیعی از بازار است.

فراتر از تکنیکال: نقش محوری متغیرهای سیاسی بر جهت‌گیری بازار سهام

اگرچه تحلیل تکنیکال و رسیدن شاخص کل به محدوده حمایتی 3.6 میلیون واحد، محرکی برای ورود بخشی از خریداران بود، اما تجربه هفته‌های اخیر نشان داده است که بازار سرمایه ایران به شدت از متغیرهای سیاسی و دیپلماتیک تأثیر می‌پذیرد. در شرایط فعلی، چشم‌انداز مذاکرات و تحولات منطقه‌ای، تبدیل به متغیر تعیین‌کننده جهت بازار شده‌اند. هرگونه سیگنال مثبت در مسیر دیپلماسی، مانند شایعات یا اخبار رسمی مبنی بر پیشرفت در گفتگوها یا تداوم روند کاهش تنش‌ها، می‌تواند بلافاصله به تقویت انتظارات و ترغیب سرمایه‌گذاران به افزایش وزن سهام در پورتفوی خود منجر شود. این تأثیرپذیری، ماهیت نوسانی و هیجانی بازار را تشدید کرده و توانایی تحلیل‌های صرفاً بنیادی برای پیش‌بینی کوتاه‌مدت را کاهش می‌دهد.

چشم‌انداز سه‌شنبه: تداوم بازار خبرمحور و احتیاط در معاملات آتی

با توجه به تحلیل دوگانه روز دوشنبه، سناریوی محتمل برای معاملات روز سه‌شنبه 5 اسفند 1404، یک بازار کاملاً خبرمحور و نوسانی پیش‌بینی می‌شود. در صورتی که کاتالیزور سیاسی مثبتی در روز جاری منتشر نشود، بازار احتمالاً تمایل به حفظ سطح فعلی با نوسانات محدود خواهد داشت؛ حالتی که در آن، خریداران با تکیه بر ارزندگی قیمت‌ها، کف را حفظ می‌کنند اما فروشندگان نیز به دلیل ابهامات پیش‌رو، تمایلی به آزادسازی دارایی‌های خود ندارند. انتشار خبر برگزاری دور جدید مذاکرات در ژنو، هرچند به بهبود موقت انتظارات کمک کرده و محرک رشد تقاضا بوده، اما این اثر هنوز در سطح روانی باقی مانده است. تا زمان دریافت نتایج ملموس از این گفتگوها، بازار از شکل‌گیری هرگونه موج صعودی قدرتمند فاصله خواهد داشت. بنابراین، فعالان بازار باید آماده نوسانات شدید ناشی از اخبار لحظه‌ای باشند؛ هر تغییر در فضای سیاسی می‌تواند به سرعت جریان تقاضای کنونی را تضعیف کرده و بازار را مجدداً به فاز احتیاط یا نزول سوق دهد. در مجموع، تداوم قدرت‌نمایی ارزندگی در کنار شکنندگی تقاضا، محور اصلی تحلیل‌های پیش‌رو خواهد بود.

جمع‌بندی نهایی

معاملات روز دوشنبه، تلاشی برای عبور از رکود بود که با موفقیت در سطح شاخص‌ها همراه شد اما در عمق بازار (حجم و ارزش معاملات) شکست خورد. بازار سهام در حال حاضر تحت سیطره دو نیروی متضاد است: یکی جذابیت ذاتی قیمت‌های فعلی که خریداران را به سمت حمایت می‌کشاند و دیگری ریسک‌های کلان سیاسی که مانع از تزریق اطمینان و نقدینگی پایدار می‌شود. ورود پول حقیقی و برتری صف‌های خرید، نویدبخش حفظ سطوح فعلی است، اما این بازار نیازمند یک شوک مثبت و پایدار از جانب متغیرهای کلان اقتصادی یا سیاسی است تا بتواند از فاز نوسان‌گیری خارج شده و وارد فاز رشد ساختاری گردد. در غیر این صورت، سه‌شنبه و روزهای آتی، ادامه بازی شطرنج با اخبار خواهد بود.