اینفانتینو چه کرد که فیفا را از سقوط نجات داد

دهمین سالگرد انتخاب جیانی اینفانتینو به عنوان رئیس فدراسیون جهانی فوتبال، فرصتی برای بازخوانی یکی از پرچالش‌ترین دوره‌های تاریخ فیفا فراهم کرده است. اینفانتینو با ارسال نامه‌ای رسمی از مقر این نهاد در زوریخ و همزمان با سالگرد ۲۶ فوریه ۲۰۱۶، تلاش کرده تصویری جامع از مسیری که فیفا در یک دهه گذشته پیموده ارائه دهد؛ مسیری که به گفته او از بحرانی عمیق در اعتبار و اعتماد عمومی آغاز شد و به بازسازی ساختاری و توسعه جهانی فوتبال انجامید. این نامه خطاب به رؤسای ۱۱ فدراسیون عضو از جمله فدراسیون فوتبال ایران ارسال شده و لحن آن بر قدردانی، گزارش عملکرد و تأکید بر نقش جمعی فدراسیون‌ها استوار است.

اینفانتینو در مقدمه نامه، فضای حاکم بر فیفا در زمان انتخابش را بحرانی توصیف می‌کند؛ بحرانی که نه تنها اعتبار مدیریتی بلکه موجودیت این سازمان بین‌المللی را تهدید می‌کرد. او کنگره فوق‌العاده سال ۲۰۱۶ را نقطه عطفی می‌داند که در آن فدراسیون‌های عضو با تصمیمی مشترک، مسیر جدیدی را بر پایه اصلاحات ساختاری، شفافیت و توسعه متوازن فوتبال در جهان ترسیم کردند.

فیفا در آستانه فروپاشی؛ روایت اینفانتینو از نقطه آغاز

در بخش نخست نامه، رئیس فیفا به شرایطی اشاره می‌کند که هنگام پذیرش مسئولیت با آن روبه‌رو بوده است. او از بحرانی سخن می‌گوید که اعتماد عمومی به نهاد حاکم بر فوتبال جهان را به شدت تضعیف کرده و ساختار حکمرانی آن را زیر سؤال برده بود. از نگاه اینفانتینو، تصمیم کنگره فوق‌العاده فیفا در فوریه ۲۰۱۶ نه یک تغییر مدیریتی ساده، بلکه انتخابی تاریخی برای نجات و بازتعریف نقش فیفا در نظام ورزش جهانی بود. او تأکید دارد که این انتخاب، حاصل اراده جمعی فدراسیون‌ها برای عبور از گذشته و حرکت به سوی آینده‌ای مبتنی بر پاسخگویی و شفافیت بوده است.

اصلاحات ساختاری؛ ستون اصلی بازسازی اعتماد

اینفانتینو در ادامه، اصلاحات ساختاری را به عنوان محور اصلی اقدامات یک دهه اخیر معرفی می‌کند. او توضیح می‌دهد که بازنگری در سازوکارهای حکمرانی، شفاف‌سازی فرآیندهای تصمیم‌گیری و تقویت نقش نهادهای نظارتی، بخشی از اقداماتی بوده که با هدف بازگرداندن اعتماد عمومی انجام شده است. ارائه صورت‌های مالی بر اساس استانداردهای بین‌المللی و اصلاح فرآیند انتخاب میزبان رقابت‌های بزرگ از جمله جام‌های جهانی، از جمله مصادیقی است که او برای نشان دادن تغییر رویکرد فیفا به آن اشاره می‌کند. در روایت رئیس فیفا، این اصلاحات نه یک پروژه کوتاه‌مدت، بلکه فرآیندی مستمر برای تثبیت مشروعیت این نهاد بوده است.

برنامه فیفا فوروارد؛ تمرکز بر توانمندسازی فدراسیون‌ها

یکی از بخش‌های محوری نامه اینفانتینو، به برنامه فیفا فوروارد اختصاص دارد؛ برنامه‌ای که به گفته او میزان کمک‌های مالی مستقیم به فدراسیون‌های عضو را نسبت به قبل از سال ۲۰۱۶ تا هفت برابر افزایش داده است. رئیس فیفا این اقدام را نشانه‌ای از تغییر فلسفه مدیریتی فیفا می‌داند؛ تغییری که در آن، توسعه فوتبال از طریق توانمندسازی فدراسیون‌های ملی دنبال می‌شود. در این چارچوب، منابع مالی نه به صورت متمرکز بلکه با هدف ایجاد زیرساخت، توسعه اداری و افزایش ظرفیت اجرایی در اختیار اعضا قرار گرفته است؛ رویکردی که به گفته اینفانتینو، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را برای فدراسیون‌ها فراهم کرده است.

توسعه استعدادها؛ شعار جهانی برای عدالت فوتبالی

اینفانتینو در بخش دیگری از نامه، به اجرای طرح توسعه استعدادها با شعار به هر استعداد فرصتی بده اشاره می‌کند. او هدف این طرح را کشف و پرورش بازیکنان مستعد در سراسر جهان، فارغ از محدودیت‌های جغرافیایی یا مالی عنوان کرده است. از نگاه رئیس فیفا، آینده فوتبال جهانی وابسته به ایجاد فرصت‌های برابر برای استعدادهایی است که در مناطق کمتر برخوردار رشد می‌کنند. او این برنامه را بخشی از مأموریت اجتماعی فیفا می‌داند که تلاش دارد شکاف‌های ساختاری در دسترسی به آموزش و امکانات فوتبالی را کاهش دهد.

تقویت مدیریت و حضور زنان در فوتبال

در ادامه گزارش ده‌ساله، اینفانتینو به تقویت ساختارهای مدیریتی و اداری فدراسیون‌ها می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که فیفا در حوزه‌های حقوقی، مالی، زیرساختی، پزشکی و فناوری، برنامه‌های حمایتی متعددی را برای ارتقای توان مدیریتی اعضا اجرا کرده است. در کنار این موضوع، رئیس فیفا بر ایجاد بسترهای حمایتی برای افزایش حضور زنان در مدیریت فوتبال تأکید می‌کند. او این رویکرد را بخشی از سیاست کلان فیفا برای فراگیرتر کردن ساختار تصمیم‌گیری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مغفول‌مانده در مدیریت ورزش می‌داند.

مشارکت فدراسیون‌ها؛ تغییر در الگوی تصمیم‌گیری

افزایش مشارکت مستقیم فدراسیون‌های عضو در فرآیند تصمیم‌گیری، محور دیگری است که در نامه اینفانتینو برجسته شده است. او از اصلاح ساختار کمیته‌های دائمی فیفا و برگزاری نشست‌های اجرایی منظم به عنوان ابزارهایی نام می‌برد که نقش فدراسیون‌ها را در سیاست‌گذاری تقویت کرده است. در این روایت، فیفا دیگر نهادی متمرکز و دور از اعضا ترسیم نمی‌شود، بلکه ساختاری مشارکتی است که تصمیم‌های کلان آن با دخالت فعال فدراسیون‌های ملی اتخاذ می‌شود.

فناوری و عدالت داوری؛ گسترش VAR در جهان

اینفانتینو در بخش مربوط به نوآوری‌های فنی، به گسترش استفاده از فناوری کمک‌داور ویدئویی اشاره می‌کند. او توضیح می‌دهد که فیفا با ارائه نسخه‌های ساده‌تر این فناوری، تلاش کرده دسترسی کشورهای بیشتری را به ابزارهای داوری مدرن فراهم کند. هدف از این اقدام، افزایش عدالت داوری و کاهش خطاهای تأثیرگذار در مسابقات عنوان شده است. رئیس فیفا این سیاست را بخشی از تعهد فیفا به ارتقای کیفیت رقابت‌ها در تمامی سطوح می‌داند.

توسعه رقابت‌ها؛ از جام جهانی ۴۸ تیمی تا باشگاه‌ها

در ادامه، رئیس فیفا به توسعه ساختار رقابت‌های ملی و باشگاهی می‌پردازد. افزایش تعداد تیم‌های جام جهانی مردان و زنان به ۴۸ تیم و راه‌اندازی جام جهانی باشگاه‌ها، از جمله تصمیم‌هایی است که اینفانتینو آن‌ها را در راستای گسترش فرصت حضور کشورها و باشگاه‌ها در صحنه جهانی معرفی می‌کند. او این تغییرات را بخشی از استراتژی توسعه متوازن فوتبال می‌داند که هدف آن افزایش مشارکت و تنوع جغرافیایی در رقابت‌های بزرگ است.

نقش فیفا در دوران کرونا؛ حمایت مالی اضطراری

یکی از بخش‌های مهم نامه، به دوران همه‌گیری کووید-۱۹ اختصاص دارد. اینفانتینو با اشاره به اختصاص بسته حمایتی ۱.۵ میلیارد دلاری، تأکید می‌کند که فیفا در یکی از دشوارترین مقاطع تاریخ فوتبال، تلاش کرده پشتیبان فدراسیون‌ها باشد. او این اقدام را نمونه‌ای از مسئولیت‌پذیری فیفا در قبال اعضا و حفظ پایداری ساختار فوتبال جهانی توصیف می‌کند.

قدردانی و نگاه به آینده فیفا

در جمع‌بندی نامه، اینفانتینو بار دیگر تأکید می‌کند که دستاوردهای دهه گذشته را نباید به شخص رئیس فیفا نسبت داد. از نگاه او، این موفقیت‌ها نتیجه همکاری، همبستگی و تصمیم‌های جمعی فدراسیون‌های عضو است. او ابراز امیدواری کرده که در کنگره آینده فیفا در ونکوور کانادا، بتواند این قدردانی را به صورت حضوری تکرار کند و گفت‌وگو درباره مسیر آینده فوتبال جهانی را ادامه دهد.

جمع‌بندی

نامه ده‌ساله جیانی اینفانتینو بیش از آنکه صرفاً یک گزارش عملکرد باشد، تلاشی برای روایت یک دوره گذار در تاریخ فیفا است؛ دوره‌ای که به گفته رئیس این نهاد، از بحران مشروعیت آغاز شد و با اصلاحات ساختاری، توسعه مالی، گسترش مشارکت و تمرکز بر عدالت و شفافیت ادامه یافت. این روایت، تصویری از فیفا به عنوان نهادی در حال بازتعریف نقش خود در حکمرانی ورزش جهان ارائه می‌دهد؛ نهادی که آینده خود را در همکاری با فدراسیون‌های عضو و تداوم مسیر اصلاحات می‌بیند.