مرغ ۳۲۰ هزار تومانی روی سفره‌ها؛ بازار آرام شده یا گرانی تازه در راه است؟ + جدول

این قیمت‌ها براساس بررسی بازار اعلام شده‌اند و ممکن است بسته به شهر، برند، وزن بسته‌بندی، نوع کشتار و فروشگاه متفاوت باشند. بنابراین ارقام جدول را باید نرخ‌های مشاهده‌شده در بازار دانست، نه قیمت رسمی و یکسان برای تمام کشور.

جدول قیمت گوشت مرغ امروز ۲۴ تیر ۱۴۰۵

قیمت مرغ ثابت مانده یا افزایش یافته است؟

توصیف بازار امروز با عبارت «ثبات قیمت» نیازمند دقت بیشتری است. قیمت مرغ کامل در ۱۹ تیر کیلویی ۳۱۰ هزار تومان اعلام شده بود و اکنون به ۳۲۰ هزار تومان رسیده است. این تغییر معادل افزایش ۱۰ هزار تومانی یا حدود ۳.۲ درصدی در کمتر از یک هفته است.

بنابراین بهتر است وضعیت فعلی را آرامش نسبی پس از نوسان بنامیم، نه ثبات مطلق. بازار با جهش روزانه یا کمبود گسترده روبه‌رو نیست، اما قیمت‌ها نیز کاملاً بدون تغییر باقی نمانده‌اند.

در ماه‌های گذشته، نرخ مرغ گرم در برخی استان‌ها تا محدوده ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تومان هم گزارش شده بود. افزایش جوجه‌ریزی و تقویت عرضه باعث شد قیمت در بعضی بازارها دوباره به حوالی ۳۰۰ تا ۳۳۰ هزار تومان بازگردد. تفاوت قیمت میان استان‌ها و فروشگاه‌ها نیز نشان می‌دهد نمی‌توان یک نرخ را به کل بازار کشور تعمیم داد.

چرا قیمت مرغ کامل پایین‌تر از نرخ ارشادی است؟

در گزارشی که در خردادماه به نقل از مسئولان بخش کشاورزی منتشر شد، نرخ ارشادی مرغ برای مصرف‌کننده کیلویی ۳۶۹ هزار تومان و قیمت مرغ زنده ۲۴۷ هزار تومان اعلام شده بود. قیمت ۳۲۰ هزار تومانی امروز تقریباً ۴۹ هزار تومان، معادل بیش از ۱۳ درصد، پایین‌تر از آن نرخ ارشادی است.

این فاصله در ظاهر به سود مصرف‌کننده است، اما برای تولیدکننده می‌تواند علامت هشدار باشد. گزارش‌های اخیر از بازار مرغ نشان می‌دهد در بعضی استان‌ها مرغ زنده کیلویی ۱۹۰ تا ۲۲۰ هزار تومان فروخته شده، درحالی‌که فعالان صنعت، هزینه تمام‌شده تولید را نزدیک ۲۸۰ هزار تومان برآورد کرده‌اند.

به بیان ساده، قیمت پایین‌تر در فروشگاه لزوماً نتیجه کاهش واقعی هزینه تولید نیست؛ ممکن است حاصل مازاد عرضه و ناچارشدن مرغداران به فروش زیر قیمت تمام‌شده باشد. چنین وضعیتی اگر ادامه یابد، می‌تواند تولیدکنندگان را به کاهش جوجه‌ریزی ترغیب کند و چند ماه بعد زمینه کمبود و افزایش دوباره قیمت را فراهم سازد.

وفور عرضه چگونه بازار مرغ را آرام کرد؟

فعالان صنعت مرغداری، جوجه‌ریزی سنگین ماه‌های قبل و کاهش قدرت خرید خانوارها را دو عامل مهم مازاد عرضه می‌دانند. مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی پیش‌تر گفته بود بخشی از کاهش قیمت، نتیجه ورود حجم بالای مرغ ناشی از جوجه‌ریزی‌های فروردین و هم‌زمان افت سرانه مصرف بوده است.

در بازارهایی که عرضه بیشتر از تقاضای مؤثر باشد، فروشندگان برای جلوگیری از ماندگاری کالا و زیان ناشی از فسادپذیری، ناچار به تعدیل قیمت می‌شوند. گوشت مرغ برخلاف بسیاری از کالاهای بادوام، امکان نگهداری طولانی در شبکه خرده‌فروشی را ندارد؛ بنابراین تغییر تعادل عرضه و تقاضا سریع‌تر روی نرخ روزانه اثر می‌گذارد.

برای مدیریت این مازاد، مجوز صادرات ماهانه ۱۰ هزار تن گوشت مرغ صادر شده است. در بعضی استان‌ها نیز شرکت پشتیبانی امور دام خرید حمایتی مرغ را آغاز کرده تا بخشی از محصول مازاد از بازار جمع‌آوری و از سقوط بیشتر قیمت در مرغداری‌ها جلوگیری شود.

این سیاست‌ها در کوتاه‌مدت می‌توانند تعادل بازار را حفظ کنند، اما اگر حجم صادرات یا خرید حمایتی بیش از حد افزایش یابد، احتمال کاهش عرضه داخلی در ماه‌های بعد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

چرا فیله مرغ دو برابر مرغ کامل قیمت دارد؟

فیله مرغ با قیمت ۶۶۶ هزار تومان، گران‌ترین قلم جدول امروز است و بیش از دو برابر مرغ کامل قیمت دارد. ساق بدون پوست با نرخ ۵۱۷ هزار تومان و سینه بدون پوست با استخوان با قیمت ۵۰۴ هزار تومان نیز فاصله قابل‌توجهی با مرغ کامل دارند.

این اختلاف را می‌توان با چند عامل توضیح داد: تمام وزن مرغ کامل قابل تبدیل به فیله یا سینه نیست، جداسازی قطعات هزینه نیروی انسانی و بسته‌بندی دارد و تقاضا برای بخش‌هایی مانند فیله و سینه بیشتر است. فروشنده همچنین باید هزینه استخوان، پوست، ضایعات و بخش‌هایی را که با قیمت پایین‌تر فروخته می‌شوند، در نرخ قطعات پرتقاضا جبران کند.

برای نمونه، فیله امروز حدود ۳۴۶ هزار تومان در هر کیلو گران‌تر از مرغ کامل است. سینه نیز ۱۸۴ هزار تومان و ساق بدون پوست ۱۹۷ هزار تومان اختلاف قیمت دارند. به همین دلیل، خرید مرغ کامل و قطعه‌کردن آن در خانه برای خانواده‌هایی که از بیشتر بخش‌های مرغ استفاده می‌کنند، از نظر اقتصادی به‌صرفه‌تر است.

آرامش بازار تا چه زمانی ادامه دارد؟

تداوم وضعیت فعلی به سه متغیر اصلی وابسته است: مقدار جوجه‌ریزی، هزینه نهاده‌های خوراک و توان خرید خانوارها. ذرت، کنجاله سویا، جوجه یک‌روزه، انرژی، دارو و دستمزد بخش عمده هزینه تولید مرغ را تشکیل می‌دهند. مسئولان استانی و فعالان تولید در هفته‌های اخیر از افزایش محسوس قیمت نهاده‌ها و قرارگرفتن مرغداران در محدوده زیان خبر داده‌اند.

اگر تولیدکنندگان به دلیل زیان، جوجه‌ریزی دوره‌های بعد را کاهش دهند، وفور فعلی عرضه ممکن است موقتی باشد. از سوی دیگر، حمایت هدفمند از مرغداران، تأمین منظم نهاده‌ها و برنامه‌ریزی دقیق برای صادرات می‌تواند مانع شکل‌گیری چرخه تکراری «مازاد عرضه، زیان تولیدکننده، کاهش تولید و جهش قیمت» شود.

قیمت ۳۲۰ هزار تومانی مرغ کامل فعلاً پایین‌تر از نرخ ارشادی اعلام‌شده است و برای مصرف‌کننده خبر مثبتی محسوب می‌شود؛ اما دوام این قیمت زمانی امکان‌پذیر است که تولیدکننده نیز بتواند حداقل هزینه‌های خود را پوشش دهد.

مرغ کامل بخریم یا قطعات بسته‌بندی‌شده؟

برای خانواده‌هایی که مصرف متنوع دارند، مرغ کامل همچنان اقتصادی‌ترین گزینه جدول است. قیمت بال و بازو با ۳۲۸ هزار تومان نزدیک به نرخ مرغ کامل است، اما فیله، ساق و سینه بین ۲۸ تا بیش از ۱۰۸ درصد گران‌تر فروخته می‌شوند.

قطعات آماده برای افرادی که زمان کمتری برای پاک‌کردن و آماده‌سازی دارند یا تنها بخش مشخصی از مرغ را مصرف می‌کنند، راحت‌تر است. بااین‌حال، این راحتی هزینه قابل‌توجهی دارد. هنگام مقایسه قیمت‌ها باید وزن خالص، وجود استخوان، مقدار پوست و تاریخ کشتار نیز بررسی شود؛ زیرا بسته‌ای با قیمت ظاهراً پایین‌تر ممکن است وزن قابل مصرف کمتری داشته باشد.

جمع‌بندی؛ آرامش امروز، تضمین فردا نیست

بازار مرغ در ۲۴ تیر ۱۴۰۵ از نظر عرضه با کمبود جدی مواجه نیست و قیمت مرغ کامل در محدوده ۳۲۰ هزار تومان قرار دارد. بااین‌حال، افزایش ۱۰ هزار تومانی نسبت به ۱۹ تیر نشان می‌دهد بازار کاملاً ثابت نیست و تنها از شوک‌های شدید فاصله گرفته است.

مازاد عرضه، کاهش تقاضا، خرید حمایتی و آزادشدن صادرات به کنترل بازار کمک کرده‌اند؛ اما فروش مرغ زنده زیر هزینه تمام‌شده، زنگ خطری برای ماه‌های آینده است. اگر سیاست‌گذار نتواند هم‌زمان منافع مصرف‌کننده و بقای تولیدکننده را حفظ کند، آرامش فعلی ممکن است جای خود را به کاهش تولید و دور تازه افزایش قیمت بدهد.