قیمت مرغ امروز ۲۶ تیر ۱۴۰۵؛ فیله کیلویی ۶۶۶ هزار تومان ماند

نرخ‌های اعلام‌شده برای جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵ به شرح زیر است. این ارقام قیمت‌های مشاهده‌شده یا پیشنهادی در بخشی از بازار خرده‌فروشی هستند و نباید به‌عنوان نرخ رسمی و یکسان در تمام فروشگاه‌ها و استان‌ها تلقی شوند.

فیله مرغ گران‌ترین محصول این جدول است و هر کیلوگرم آن ۳۲۹ هزار تومان بیشتر از بال ساده قیمت دارد. به بیان دیگر، نرخ فیله تقریباً دو برابر بال است. اختلاف قیمت فیله و ران نیز به ۲۵۷ هزار تومان در هر کیلوگرم می‌رسد.

آیا قیمت مرغ واقعاً ثابت مانده است؟

مقایسه گزارش‌های منتشرشده در روزهای ۱۱، ۱۷، ۲۴ و ۲۶ تیر نشان می‌دهد نرخ ۶۶۶ هزار تومانی فیله و قیمت‌های ۵۰۴ هزار تومانی سینه استخوان‌دار و ۵۱۷ هزار تومانی ساق در چند فهرست متوالی تکرار شده‌اند. این تداوم نشان می‌دهد دست‌کم در نمونه قیمتی مورد استفاده این رسانه، تغییر محسوسی ثبت نشده است.

اما تکرار یک جدول در چند روز، به‌تنهایی برای اثبات ثبات کل بازار کشور کافی نیست. مشخص نیست قیمت‌ها از چند فروشگاه، کدام شهرها، چه برندهایی و در چه ساعتی جمع‌آوری شده‌اند. ممکن است یک فروشگاه زنجیره‌ای یا عرضه‌کننده اینترنتی قیمت محصولات خود را برای چند روز ثابت نگه دارد، در حالی که نرخ همان محصول در بازار سنتی، میادین میوه و تره‌بار یا دیگر استان‌ها متفاوت باشد.

گزارش میدانی ایسنا در خرداد نشان می‌داد فیله مرغ بسته به کیفیت، برند و محل عرضه در بازه وسیع ۴۸۵ هزار تا ۸۵۰ هزار تومان فروخته می‌شود. بنابراین قیمت ۶۶۶ هزار تومانی در میانه این دامنه قرار دارد، اما نمی‌توان آن را تنها قیمت معتبر فیله مرغ در سراسر بازار دانست.

چرا فیله از سایر قطعات گران‌تر است؟

فیله بخش محدودی از هر مرغ را تشکیل می‌دهد و به دلیل نداشتن پوست و استخوان، آماده‌سازی ساده و کاربرد گسترده در غذاهای رستورانی و خانگی، معمولاً گران‌ترین قطعه به شمار می‌رود. هزینه پاک‌کردن، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و افت وزنی محصول نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

در مقابل، سینه با استخوان، ران و بال سهم بیشتری از وزن لاشه دارند یا به فرآوری کمتری نیاز دارند. وجود استخوان نیز باعث می‌شود بخشی از وزن خریداری‌شده قابل مصرف مستقیم نباشد و به همین دلیل نرخ هر کیلوگرم آنها پایین‌تر از فیله تعیین شود.

بااین‌حال، برای مقایسه اقتصادی باید «وزن گوشت قابل مصرف» را نیز در نظر گرفت. ممکن است یک قطعه استخوان‌دار در ظاهر ارزان‌تر باشد، اما پس از جدا شدن استخوان، اختلاف قیمت واقعی آن با محصول بدون استخوان کمتر شود. نوع بسته‌بندی، تاریخ تولید، میزان آب محصول و اعتبار برند نیز بر انتخاب نهایی اثر دارند.

ثبات قیمت به معنای افزایش قدرت خرید نیست

در متن اولیه گفته شده پایداری نرخ‌ها آرامش را به سبد خرید خانوار بازگردانده است. این نتیجه‌گیری نیازمند احتیاط است. ثابت ماندن قیمت نسبت به چند روز گذشته فقط نشان می‌دهد مصرف‌کننده با افزایش تازه‌ای روبه‌رو نشده؛ اما درباره توانایی خانوار برای خرید این محصولات چیزی نمی‌گوید.

برای مثال، خرید یک کیلو فیله و یک کیلو سینه استخوان‌دار با قیمت‌های اعلامی، یک میلیون و ۱۷۰ هزار تومان هزینه دارد. یک سبد شامل یک کیلو ران، یک کیلو ساق و یک کیلو بال نیز حدود یک میلیون و ۲۶۳ هزار تومان تمام می‌شود. بنابراین حتی در بازاری بدون نوسان روزانه، هزینه تأمین چند کیلو قطعات مرغ برای بسیاری از خانوارها قابل‌توجه است.

گزارش‌های میدانی نیز از کاهش حجم خرید خانوارها و افت مراجعه مشتریان سخن گفته‌اند. در آن گزارش‌ها، فراوانی کالا تنها نتیجه افزایش تولید معرفی نشده و کاهش تقاضا و مصرف نیز از عوامل مهم آرامش ظاهری بازار دانسته شده است.

پشت آرامش بازار؛ زیان مرغداران

ثبات قیمت خرده‌فروشی الزاماً به معنای رضایت تمام حلقه‌های زنجیره تولید نیست. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی اعلام کرده در خرداد حدود ۱۳۷ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شده و برای تیر نیز سطحی مشابه پیش‌بینی شده است؛ در حالی که به گفته او دست‌کم ۲۰ میلیون قطعه مازاد تولید در بازار وجود دارد. دولت نیز در واکنش به این وضعیت با صادرات اولیه ۱۰ هزار تن گوشت مرغ موافقت کرده است.

براساس همین گزارش، هزینه تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ زنده حدود ۲۸۰ هزار تومان برآورد شده، اما مرغداران محصول خود را در استان‌های مختلف با قیمت ۱۹۰ تا ۲۲۰ هزار تومان فروخته‌اند. این فاصله، زیان ۶۰ تا ۷۰ هزار تومانی برای هر کیلوگرم را به تولیدکننده تحمیل می‌کند.

یک گزارش دیگر، هزینه تولید را نزدیک ۲۹۰ هزار تومان و قیمت فروش مرغ زنده را حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان اعلام کرده است. اتحادیه مرغداران مدعی است بعضی تولیدکنندگان به ازای هر کیلوگرم ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان زیان می‌کنند و ادامه این وضعیت می‌تواند موجب کاهش تولید یا خروج واحدهای بیشتری از چرخه پرورش شود.

بنابراین آنچه امروز برای مصرف‌کننده به شکل ثبات قیمت ظاهر شده، ممکن است در بخشی از زنجیره نتیجه مازاد تولید، کاهش تقاضا و تحمل زیان توسط مرغدار باشد. اگر تولیدکنندگان در دوره بعدی جوجه‌ریزی را به‌شدت کاهش دهند، همین وضعیت می‌تواند در ماه‌های آینده به کمبود عرضه و نوسان افزایشی منجر شود.

آیا هماهنگی زنجیره تولید دلیل آرامش بازار است؟

متن اولیه، ثبات قیمت را نتیجه هماهنگی میان تولید، کشتار و توزیع و موفقیت برنامه‌های کلان تنظیم بازار می‌داند. داده‌های موجود تنها بخشی از این ادعا را تأیید می‌کنند: کالا در بازار فراوان است و گزارشی از کمبود گسترده وجود ندارد.

اما شواهد مربوط به مازاد جوجه‌ریزی، زیان مرغداران و نیاز به صادرات برای جمع‌آوری محصول اضافی نشان می‌دهد بازار لزوماً در یک «تعادل منطقی» قرار ندارد. تعادل پایدار زمانی شکل می‌گیرد که مصرف‌کننده به قیمت قابل‌تحمل دسترسی داشته باشد و تولیدکننده نیز محصولش را دست‌کم نزدیک هزینه تمام‌شده بفروشد.

در شرایط فعلی، ممکن است قیمت قطعات برای چند روز ثابت باشد، اما شکاف میان نرخ مرغ زنده، هزینه نهاده‌ها و قیمت خرده‌فروشی همچنان موضوعی مهم است. همچنین قطعه‌بندی، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، افت وزن، سود عمده‌فروش و خرده‌فروش باعث می‌شود قیمت فیله و سینه فاصله زیادی با نرخ مرغ زنده داشته باشد.

خریداران هنگام خرید قطعات مرغ به چه نکاتی توجه کنند؟

مصرف‌کنندگان بهتر است قیمت هر کیلوگرم را میان چند فروشگاه مقایسه کنند و تنها به قیمت بسته توجه نداشته باشند؛ زیرا وزن بسته‌ها متفاوت است. تاریخ تولید، شرایط نگهداری، سلامت بسته‌بندی، رنگ و بوی طبیعی محصول و درج مشخصات کشتارگاه نیز باید بررسی شود.

در قطعات بدون پوست و استخوان، میزان آب اضافی یا یخ‌زدگی می‌تواند وزن واقعی گوشت را کاهش دهد. در محصولات استخوان‌دار نیز باید تفاوت میان قیمت اسمی هر کیلو و میزان گوشت قابل مصرف در نظر گرفته شود. خرید مرغ کامل و قطعه‌بندی آن در خانه در برخی موارد اقتصادی‌تر است، اما به زمان و امکان نگهداری مناسب نیاز دارد.

جمع‌بندی

قیمت‌های اعلام‌شده برای ۲۶ تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد فیله مرغ با نرخ ۶۶۶ هزار تومان همچنان گران‌ترین قطعه پرمصرف است. ساق بدون پوست ۵۱۷ هزار تومان، سینه استخوان‌دار ۵۰۴ هزار تومان، ران بدون پوست و کمر ۴۰۹ هزار تومان و بال ساده ۳۳۷ هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند. این نرخ‌ها نسبت به فهرست‌های چند روز گذشته تغییر محسوسی ندارند.

بااین‌حال، آرام بودن قیمت‌های خرده‌فروشی نباید با بهبود کامل وضعیت بازار اشتباه گرفته شود. نرخ‌ها میان فروشگاه‌ها و برندها متفاوت‌اند، قدرت خرید خانوار همچنان محدود است و تولیدکنندگان از فروش مرغ زنده زیر قیمت تمام‌شده خبر می‌دهند. تصویر دقیق‌تر بازار این است: عرضه فعلاً فراوان و نوسان کوتاه‌مدت محدود است، اما این ثبات بر بستری از مازاد تولید و فشار مالی بر مرغداران شکل گرفته و تضمینی برای ادامه آن در ماه‌های آینده وجود ندارد.