نامه جنجالی استقلال برای دو هدف پرسپولیس؛ پشت‌پرده ایری و طاهری و خطر «قانون پل» فیفا

روزنامه فرهیختگان گزارش داده است علی تاجرنیا در نامه‌ای به تاریخ ۲۰ تیر ۱۴۰۵ از باشگاه نساجی شرایط جذب دانیال ایری و کسری طاهری را جویا شده است. این گزارش، نامه را مربوط به یک روز پیش از اظهارات علنی طاهری درباره توافق با پرسپولیس می‌داند. خبرآنلاین نیز همین روایت را بازنشر کرده است، اما تا زمان تنظیم این گزارش، تأیید رسمی و مستقلی از سوی باشگاه استقلال درباره محتوای نامه یا هدف از ارسال آن منتشر نشده است.

کسری طاهری چگونه از پرسپولیس دور شد؟

کسری طاهری بازیکن تحت قرارداد روبین کازان روسیه بود. براساس گزارش ایسنا، پرسپولیس برای دریافت رضایت‌نامه او پیشنهاد حدود ۷۰۰ هزار دلار ارائه کرده بود، اما نساجی با پیشنهاد ۸۰۰ هزار دلاری موافقت باشگاه روسی را به دست آورد. در زمان انتشار گزارش اولیه، هنوز ITC صادر نشده بود، ولی گزارش‌های بعدی از ثبت انتقال در سامانه TMS و صدور گواهی انتقال بین‌المللی به مقصد نساجی خبر دادند.

خبرگزاری مهر گزارش داده است پرسپولیس با طاهری به توافق اولیه رسیده و حتی میان دو طرف یک قرارداد داخلی امضا شده بود؛ اما پس از تغییر شرایط مالی، باشگاه از ادامه رقابت برای جذب او صرف‌نظر کرد. در مقابل، گزارشی منتسب به موضع باشگاه پرسپولیس تأکید دارد قرارداد رسمی و قابل ثبت امضا نشده و توافق با بازیکن، به نهایی شدن توافق با روبین کازان وابسته بوده است. در نتیجه، جمله «طاهری رسماً با پرسپولیس قرارداد بسته بود» محل اختلاف است و بهتر است از تعبیر «توافق شخصی یا اولیه» استفاده شود.

بنابراین عامل مستقیم منتفی شدن انتقال، نامه استقلال نبود؛ دست‌کم هیچ سند عمومی چنین رابطه‌ای را اثبات نمی‌کند. آنچه قابل ردیابی است، پیشنهاد مالی بالاتر نساجی، موافقت روبین کازان با تغییر مقصد و سپس تصمیم پرسپولیس برای خروج از رقابت مالی است.

ماجرای دانیال ایری چه تفاوتی دارد؟

دانیال ایری، مدافع جوانی است که در فهرست نهایی ۲۶ نفره ایران برای جام جهانی ۲۰۲۶ قرار داشت. نام او در فهرست رسمی تیم ملی منتشرشده از سوی فیفا نیز دیده می‌شود؛ بنابراین توصیف او به‌عنوان «مدافع حاضر در جام جهانی» درست است، هرچند عضویت در فهرست با حضور در ترکیب اصلی همه مسابقات تفاوت دارد.

ایری پس از پایان دوره حضورش در ملوان از ذوب‌آهن جدا شد و به نساجی پیوست. هم‌زمان گزارش‌هایی درباره علاقه پرسپولیس و مذاکرات دو باشگاه منتشر شد، اما شهاب زندی، مدیرعامل نساجی، اعلام کرد این مدافع در تیم می‌ماند و باشگاه قصد فروش بازیکنانش را ندارد. برخی رسانه‌ها نیز از اختلاف زیاد میان پیشنهاد پرسپولیس و رقم درخواستی نساجی سخن گفتند، ولی این ارقام از سوی دو باشگاه به‌طور رسمی تأیید نشدند.

در نتیجه، این ادعا که نساجی ایری را فقط برای فروش گران‌تر به پرسپولیس خریده، با موضع علنی مدیرعامل نساجی همخوان نیست و برای اثبات آن به قرارداد، مکاتبات یا شواهد مالی نیاز است. گران‌فروختن احتمالی یک بازیکن نیز به‌تنهایی تخلف محسوب نمی‌شود؛ باشگاه مالک قرارداد می‌تواند برای صدور رضایت‌نامه رقم موردنظر خود را تعیین کند، مگر آنکه انتقال اولیه بخشی از یک طرح ازپیش‌هماهنگ‌شده برای دور زدن مقررات باشد.

«انتقال پل» در مقررات فیفا دقیقاً چیست؟

مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا، انتقال پل یا Bridge Transfer را دو انتقال متوالی و مرتبط تعریف می‌کند که در آن بازیکن در یک باشگاه واسط ثبت می‌شود تا مقررات یا قوانین دور زده شود یا شخص و نهادی مورد فریب قرار گیرد. فیفا حضور باشگاه یا بازیکن در چنین انتقالی را ممنوع کرده است.

طبق ماده ۵ مکرر، اگر دو انتقال متوالی یک بازیکن ــ داخلی یا بین‌المللی ــ در فاصله کمتر از ۱۶ هفته انجام شوند، به‌صورت اولیه فرض می‌شود طرف‌ها در انتقال پل مشارکت داشته‌اند. نکته مهم این است که این فرض قابل رد کردن است؛ یعنی طرف‌ها می‌توانند با ارائه اسناد و دلایل ورزشی و اقتصادی واقعی ثابت کنند انتقال‌ها صوری یا ازپیش‌طراحی‌شده نبوده‌اند. تنها در صورت احراز تخلف، کمیته انضباطی فیفا می‌تواند مجازات تعیین کند.

بنابراین برداشت رایج مبنی بر اینکه بازیکن «طبق قانون مطلقاً تا ۱۶ هفته اجازه انتقال ندارد» ساده‌سازی مقررات است. متن فیفا از ایجاد فرض تخلف سخن می‌گوید، نه ممنوعیت فنی خودکار در همه پرونده‌ها. بااین‌حال، انتقال فوری طاهری از روبین کازان به نساجی و سپس پرسپولیس، پرونده را با ریسک حقوقی بسیار بالایی مواجه می‌کرد و باشگاه‌ها باید ثابت می‌کردند نساجی صرفاً به‌عنوان واسطه وارد معامله نشده است. یک کارشناس ایرانی حقوق ورزش نیز انتقال زودهنگام طاهری را پرخطر و خلاف مقررات ارزیابی کرده است.

آیا نساجی مرتکب تخلف شده است؟

صرف خرید بازیکنی که باشگاه دیگری نیز خواهان اوست، انتقال پل محسوب نمی‌شود. حتی فروش بازیکن با سود بیشتر هم به خودی خود ممنوع نیست. برای احراز تخلف باید مشخص شود دو انتقال از ابتدا به یکدیگر متصل بوده‌اند و ثبت بازیکن در باشگاه میانی با هدف دور زدن مقررات، پنهان کردن ذی‌نفع واقعی یا کسب منفعت صوری انجام شده است.

برخی رسانه‌ها از ورود نهادهای نظارتی به قراردادهای ایری و طاهری خبر داده‌اند، اما هنوز رأی رسمی از فدراسیون فوتبال، فیفا یا یک مرجع قضایی منتشر نشده است. بنابراین استفاده از عباراتی مانند «تخلف نساجی ثابت شد» یا «چند صد هزار دلار حق واسطه‌گری به جیب مدیرعامل نرفت» فاقد پشتوانه قطعی است. همچنین مبلغ رضایت‌نامه‌ای که به یک باشگاه پرداخت می‌شود، لزوماً «حق واسطه‌گری» مدیرعامل نیست و باید میان درآمد باشگاه، کمیسیون ایجنت و منفعت شخصی غیرقانونی تفاوت گذاشت.

پنجره بسته استقلال مانع ارسال پیشنهاد بود؟

استقلال در زمان انتشار این خبر از ثبت بازیکنان جدید محروم بود. خود علی تاجرنیا اعلام کرده بود دو رأی منفی درباره باز شدن پنجره صادر شده و باشگاه همچنان منتظر تعیین تکلیف پرونده حقوقی است. بنابراین بخش مربوط به بسته بودن پنجره استقلال تأیید می‌شود.

اما بسته بودن پنجره ثبت بازیکن، لزوماً باشگاه را از استعدادیابی، مذاکره یا برنامه‌ریزی برای آینده منع نمی‌کند. تاجرنیا حتی گفته بود در صورت باز نشدن پنجره، استقلال ممکن است بازیکنانی را جذب و موقتاً به تیم‌های دیگر قرض بدهد تا در آینده از آنها استفاده کند. ازاین‌رو، صرف ارسال نامه برای ایری و طاهری اثبات نمی‌کند استقلال قصد واقعی برای جذب آنها نداشته است.

البته چنین برنامه‌ای نیز باید با دقت حقوقی اجرا شود. خرید بازیکن و ثبت فوری او در باشگاه دیگری، اگر با مجموعه‌ای از انتقال‌های هماهنگ و صوری همراه شود، می‌تواند خود با مقررات مربوط به انتقال پل یا نفوذ اشخاص ثالث برخورد پیدا کند. اما این موضوع باید براساس قرارداد واقعی بررسی شود، نه صرفاً بسته بودن پنجره.

آیا استقلال برای تضعیف پرسپولیس وارد پرونده شد؟

زمان ارسال نامه و انتخاب دقیق دو بازیکن موردنظر پرسپولیس، زمینه طرح چنین گمانه‌ای را فراهم کرده است. بااین‌حال، نیت مدیران استقلال را نمی‌توان فقط از روی هم‌زمانی وقایع اثبات کرد. برای تأیید ادعای «اخلال عمدی» باید شواهدی مانند مکاتبات داخلی، پیشنهاد غیرواقعی، اعتراف مسئولان یا اقدام هماهنگ برای بالا بردن مصنوعی قیمت ارائه شود.

این ادعا که استقلال پس از ارسال نامه هیچ پیگیری دیگری انجام نداده نیز فعلاً بر گزارش یک رسانه استوار است و از سوی باشگاه تأیید نشده است. عدم نهایی شدن مذاکره می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد: بسته ماندن پنجره، رقم بالای رضایت‌نامه، تصمیم بازیکن، مخالفت نساجی یا تغییر اولویت کادر فنی.

حتی اگر نامه استقلال باعث افزایش قدرت چانه‌زنی نساجی شده باشد، رقابت دو باشگاه برای یک بازیکن در بازار نقل‌وانتقالات ذاتاً تخلف نیست. تخلف زمانی مطرح می‌شود که پیشنهاد جعلی، تبانی یا اقدام مغایر قرارداد و مقررات اثبات شود.

جمع‌بندی پرونده ایری و طاهری

در پرونده کسری طاهری، انتقال از روبین کازان به نساجی و کنار کشیدن پرسپولیس از رقابت مالی تأیید شده است. در پرونده دانیال ایری نیز پیوستن به نساجی و مخالفت علنی این باشگاه با فروش فوری او قابل تأیید است. گزارش نامه استقلال نیز منتشر شده، اما هدف ادعایی آن ــ تضعیف پرسپولیس ــ هنوز در حد تحلیل و گمانه‌زنی باقی مانده است.

از نظر حقوقی، انتقال سریع هر یک از این بازیکنان از نساجی به پرسپولیس می‌توانست فرض «انتقال پل» را فعال کند، اما این به معنای اثبات خودکار تخلف نیست. نتیجه نهایی فقط با بررسی ترتیب قراردادها، زمان ثبت، پرداخت‌ها، هدف ورزشی انتقال و اسناد مکاتبات مشخص می‌شود. تا پیش از صدور رأی رسمی، متن حرفه‌ای باید میان «ادعا»، «گزارش رسانه‌ای»، «واقعیت تأییدشده» و «تخلف اثبات‌شده» مرز روشنی قائل شود.