قیمت مرغ امروز ۳۰ تیر ۱۴۰۵؛ بازار آرام است، اما سفره خانوار ارزان نشد

بازار گوشت مرغ در روز سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵ از نظر عرضه، نسبتاً آرام گزارش می‌شود. مرغ کامل و قطعات پرمصرف در فروشگاه‌ها و مراکز عرضه موجود است و برخلاف برخی بازارهای موازی، تغییرات لحظه‌ای و جهش‌های سنگین در قیمت‌ها مشاهده نمی‌شود.

براساس نرخ‌های مورد بررسی، هر کیلوگرم مرغ کامل حدود ۳۲۵ هزار تومان قیمت دارد. ران مرغ بدون پوست و بدون کمر کیلویی ۴۰۹ هزار تومان، مخلوط بال و بازو ۳۲۸ هزار تومان و مغز ران مرغ ۴۷۲ هزار تومان عرضه می‌شود. قیمت فیله مرغ نیز به ۶۶۶ هزار تومان و ساق مرغ بدون پوست به حدود ۵۱۷ هزار تومان رسیده است.

بررسی زنده منابع بازار نشان می‌دهد نرخ یک کیلوگرم گوشت مرغ در برخی فهرست‌های امروز حدود ۳۲۰ هزار تومان درج شده است؛ بنابراین قیمت ۳۲۵ هزار تومانی مرغ کامل در محدوده قابل مشاهده بازار قرار دارد. بااین‌حال، قیمت محصولات بسته‌بندی‌شده و برنددار بسیار متفاوت است و برای نمونه، نرخ برخی بسته‌های یک‌کیلویی فیله ممتاز تا یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان نیز اعلام شده است.

جدول قیمت مرغ و قطعات پرمصرف

این جدول باید به‌عنوان نرخ نمونه بازار در نظر گرفته شود، نه قیمت قطعی و یکسان در سراسر کشور. شهر محل عرضه، برند، تاریخ کشتار، شیوه بسته‌بندی، وزن محصول و فروشگاه عرضه‌کننده می‌توانند نرخ نهایی را به میزان قابل‌توجهی تغییر دهند.

همچنین بررسی منابع نشان می‌دهد چند رقم این جدول، از جمله قیمت ۴۰۹ هزار تومانی ران بدون پوست و نرخ ۴۷۲ هزار تومانی مغز ران، در گزارش‌های ۱۵ تیر نیز درج شده بود. قیمت ۶۶۶ هزار تومانی فیله نیز در فهرست منتشرشده برای ۲۴ تیر دیده می‌شود. ازاین‌رو بهتر است هنگام انتشار، ساعت و محل جمع‌آوری نرخ‌ها نیز ذکر شود تا ارقام قدیمی با قیمت لحظه‌ای بازار اشتباه نشوند.

چرا بازار مرغ فعلاً آرام شده است؟

مهم‌ترین دلیل آرامش فعلی بازار را باید در مناسب‌بودن سطح عرضه جست‌وجو کرد. در برخی استان‌ها میزان تولید از مصرف جاری فراتر رفته و شرکت پشتیبانی امور دام برای جلوگیری از زیان بیشتر مرغداران، خرید و ذخیره‌سازی محصول مازاد را آغاز کرده است.

تنها در آذربایجان شرقی، یک‌هزار و ۴۵ تن مرغ مازاد تولیدکنندگان برای ذخایر راهبردی خریداری شده است. مسئولان جهاد کشاورزی این اقدام را راهکاری برای مدیریت عرضه و تقاضا، حمایت از تولیدکننده و افزایش توان تنظیم بازار در دوره‌های احتمالی کمبود معرفی کرده‌اند.

گزارش‌هایی از خرید روزانه مرغ مازاد در استان‌های دیگر نیز منتشر شده است. وجود محصول مازاد به این معناست که بازار، دست‌کم در مقطع فعلی، با کمبود فراگیر مرغ زنده یا گوشت مرغ مواجه نیست. همین عرضه مناسب مانع افزایش شتابان قیمت مصرف‌کننده شده است.

بااین‌حال، فراوانی عرضه همیشه نشانه سلامت کامل زنجیره تولید نیست. ممکن است مصرف به دلیل کاهش قدرت خرید پایین آمده باشد یا تولیدکنندگان محصول خود را با قیمتی کمتر از هزینه تمام‌شده بفروشند. در چنین شرایطی، بازار برای مصرف‌کننده آرام به نظر می‌رسد، اما مرغدار با زیان روبه‌رو می‌شود.

مرغداران چرا با وجود قیمت‌های بالا از زیان می‌گویند؟

قیمت ۳۲۰ یا ۳۲۵ هزار تومانی مرغ کامل برای بسیاری از خانوارها بالا به نظر می‌رسد، اما تمام این مبلغ به تولیدکننده نمی‌رسد. میان قیمت مرغ زنده در مرغداری و قیمت محصول پاک‌شده در فروشگاه، هزینه‌هایی مانند حمل‌ونقل، کشتار، بسته‌بندی، افت وزن، نگهداری سردخانه‌ای و سود شبکه توزیع قرار دارد.

مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی پیش‌تر اعلام کرده بود برخی تولیدکنندگان هر کیلوگرم مرغ زنده را با زیانی بین ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان عرضه می‌کنند. علت اصلی، افزایش هزینه جوجه یک‌روزه، خوراک طیور، انرژی، دارو و حمل‌ونقل عنوان شده است.

نهاده‌های خوراکی، به‌ویژه ذرت و کنجاله سویا، سهم بزرگی از هزینه پرورش مرغ را تشکیل می‌دهند. افزایش قیمت این نهاده‌ها می‌تواند حتی در دوره فراوانی مرغ، پایداری تولید ماه‌های آینده را تهدید کند. اگر مرغداران به دلیل زیان، جوجه‌ریزی را کاهش دهند، مازاد امروز ممکن است چند هفته بعد به کمبود و جهش قیمت تبدیل شود.

به همین دلیل، خرید مرغ مازاد فقط برای پایین نگه‌داشتن قیمت مصرف‌کننده انجام نمی‌شود؛ این سیاست باید مانع خروج تولیدکنندگان از چرخه و کاهش عرضه آینده نیز بشود.

فیله چرا بیش از دو برابر مرغ کامل قیمت دارد؟

فیله با نرخ ۶۶۶ هزار تومان، حدود ۱۰۵ درصد گران‌تر از مرغ کامل ۳۲۵ هزار تومانی است. ساق بدون پوست نیز حدود ۵۹ درصد و مغز ران تقریباً ۴۵ درصد بیشتر از مرغ کامل قیمت دارد.

این اختلاف تنها ناشی از کیفیت گوشت نیست. برای تولید یک کیلوگرم فیله باید چند مرغ قطعه‌بندی شود و بخش‌های دیگر لاشه نیز به‌طور جداگانه فروخته شوند. هزینه پاک‌کردن، حذف استخوان و پوست، بسته‌بندی، نیروی انسانی و کاهش وزن قابل فروش نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

در محصولات برنددار، عواملی مانند نوع بسته‌بندی، تاریخ تولید، درجه‌بندی محصول و هزینه فروشگاه می‌تواند فاصله بیشتری ایجاد کند. همین موضوع توضیح می‌دهد که چرا فیله در یک فهرست کیلویی ۶۶۶ هزار تومان و در یک فروشگاه دیگر بیش از یک میلیون تومان قیمت دارد.

بنابراین مقایسه قیمت‌ها باید میان محصولاتی با وزن، کیفیت و شیوه عرضه مشابه انجام شود. مقایسه مرغ فله با فیله ممتاز بسته‌بندی‌شده، تصویر دقیقی از تغییر روزانه بازار ارائه نمی‌دهد.

آیا ثبات قیمت مرغ فشار را از دوش خانوار برداشته است؟

ثبات چندروزه قیمت به این معناست که نرخ‌ها جهش تازه‌ای نداشته‌اند، اما نشان نمی‌دهد مرغ برای مصرف‌کننده ارزان یا به‌راحتی قابل خرید شده است.

یک مرغ کامل دو کیلوگرمی با نرخ کیلویی ۳۲۵ هزار تومان، حدود ۶۵۰ هزار تومان هزینه دارد. خرید دو مرغ در ماه نزدیک به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان از بودجه خانوار را مصرف می‌کند؛ بدون آنکه هزینه برنج، روغن، حبوبات، سبزیجات و دیگر اقلام غذایی محاسبه شده باشد.

از این رو، ادعای اینکه تغییرات فعلی «کمترین تأثیر» را بر قدرت خرید دارد، نیازمند احتیاط است. ممکن است نرخ مرغ طی چند روز فقط چند هزار تومان جابه‌جا شده باشد، اما سطح پایه قیمت همچنان بالاست. آرامش تابلو قیمت، الزاماً به معنای آرامش سفره خانوار نیست.

چشم‌انداز قیمت مرغ در هفته‌های آینده

در کوتاه‌مدت، وجود مرغ مازاد و خرید حمایتی دولت می‌تواند مانع جهش قیمت شود. اگر تأمین نهاده، جوجه‌ریزی و شبکه حمل‌ونقل بدون اختلال ادامه پیدا کند، احتمال حفظ تعادل بازار وجود دارد.

اما چند ریسک همچنان پابرجاست: افزایش دوباره هزینه ذرت و سویا، کاهش جوجه‌ریزی به دلیل زیان مرغداران، اختلال در حمل‌ونقل و افزایش هزینه‌های کشتار و بسته‌بندی. هرکدام از این عوامل ممکن است با چند هفته تأخیر به بازار مصرف منتقل شوند.

بازار مرغ امروز از نظر موجودی کالا وضعیت نسبتاً باثباتی دارد، اما این ثبات شکننده است. سیاست‌گذار باید هم‌زمان از مصرف‌کننده و تولیدکننده حمایت کند؛ زیرا پایین نگه‌داشتن موقت قیمت با زیان مرغدار، در نهایت می‌تواند به کاهش تولید و جهش بزرگ‌تر نرخ‌ها منجر شود.

در نتیجه، مهم‌ترین پیام بازار امروز این است: مرغ کمیاب نیست و قیمت‌ها فعلاً جهش نمی‌کنند، اما نرخ کیلویی ۳۲۵ هزار تومان همچنان فشار قابل‌توجهی بر سبد غذایی خانوار وارد می‌کند.