زلزله در فیفا؛ اینفانتینو در آستانه برکناری است؟ سه جانشین برای صندلی ریاست
طرح جنجالی «FIFA Forward Enterprise» قرار بود یک بازوی تجاری جدید برای اداره درآمدها و عملیات رقابتهایی مانند جام جهانی ایجاد کند. ارزش پیشنهادی این شرکت حدود ۲۰ میلیارد دلار بود و فیفا میخواست با فروش نزدیک به ۲۰ درصد از سهام آن به سرمایهگذاران خصوصی، تا ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه جذب کند. جیپی مورگان بهعنوان مشاور راهبردی پروژه معرفی شده بود و نام صندوق سرمایهگذاری مرتبط با جاشوا کوشنر نیز در میان سرمایهگذاران احتمالی دیده میشد.
چرا پروژه تجاری جام جهانی علیه اینفانتینو شد؟
مشکل اصلی مخالفان فقط ورود سرمایه خصوصی نبود. یوفا، کونکاکاف و کنفدراسیون فوتبال آسیا معتقد بودند طرحی با این ابعاد، بدون مشورت مؤثر با کنفدراسیونها، شورای فیفا و نهادهای اصلی تصمیمگیری آماده شده است.
کونکاکاف پس از نشست رؤسای ۴۱ فدراسیون عضو خود، اعلام کرد پروژه فاقد فرآیند تصمیمگیری مناسب بوده، زمان بسیار کوتاهی برای بررسی آن تعیین شده و نهادهای حاکمیتی فیفا پیش از ارائه طرح، بررسی یا تأیید مؤثری انجام ندادهاند. این کنفدراسیون در نهایت پروژه را رد و اعضای خود در شورای فیفا را مأمور کرد درباره مدیریت منابع و ساختار حکمرانی اقدام کنند.
کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز در موضعی کمسابقه کنار یوفا و کونکاکاف ایستاد و هشدار داد که طرح فیفا، وحدت جام جهانی را تا جایی تهدید کرده که احتمال تحریم مسابقات وارد ادبیات عمومی فوتبال شده است. AFC تأکید کرد فوتبال هرگز نباید در چنین موقعیتی قرار میگرفت.
این فشار گسترده سرانجام اینفانتینو را وادار کرد پروژه را کنار بگذارد؛ اما عقبنشینی او مانع ادامه اعتراضها نشد. رویترز گزارش داده است که یوفا و کونکاکاف پس از لغو طرح، از کاهش یا از بین رفتن اعتماد خود به رهبری فیفا سخن گفتهاند.
آیا نشست فوقالعاده برای برکناری اینفانتینو قطعی است؟
روزنامه سان مدعی شده است که شورای فیفا احتمالاً جلسهای اضطراری برگزار میکند و در آن از اینفانتینو خواسته خواهد شد استعفا کند. همین گزارش میگوید برخی اعضای شورا از پیش، به دلیل ماجرای کارت قرمز فولارین بالوگون، به دنبال بررسی مستقل عملکرد رئیس فیفا بودهاند.
بااینحال، خبر برگزاری این جلسه تا زمان انتشار این گزارش در قالب یک اطلاعیه رسمی از سوی فیفا تأیید نشده است. بنابراین عبارتهایی مانند «اینفانتینو برکنار شد» یا «نشست برکناری قطعی است» از شواهد موجود جلوتر میروند. در شرایط فعلی، صحبت از یک فشار سیاسی و سازمانی بسیار جدی است، نه تصمیم نهایی و اجراشده.
شورای فیفا ۳۷ عضو دارد که شامل رئیس، هشت نایبرئیس و ۲۸ عضو دیگر است. این شورا میتواند رئیس را برای استعفا تحت فشار قرار دهد و تصمیمهای مهم اجرایی یا حاکمیتی اتخاذ کند؛ اما انتخاب رئیس در اختیار کنگره فیفاست و کنار گذاشتن او الزاماً با یک رأی ساده در جلسه شورا انجام نمیشود.
آیا ۴۱ کشور میتوانند کنگره فوقالعاده تشکیل دهند؟
در گزارش سان آمده است که ۴۱ عضو از ۲۱۱ فدراسیون فیفا میتوانند درخواست تشکیل کنگره اضطراری و رأی عدم اعتماد ارائه دهند. این عدد نیازمند احتیاط است.
قاعده درجشده در اساسنامه فیفا میگوید شورای فیفا در صورت درخواست کتبی یکپنجم فدراسیونهای عضو باید کنگره فوقالعاده تشکیل دهد. یکپنجم ۲۱۱ عضو، ۴۲.۲ است؛ بنابراین با فرض برخورداری همه اعضا از حقوق کامل، حداقل ۴۳ فدراسیون لازم خواهد بود. عدد ۴۱ تنها در صورتی میتواند کافی باشد که تعداد اعضای واجد حق رأی در آن مقطع کمتر از ۲۰۵ باشد یا تفسیر حقوقی دیگری اعمال شود.
کنگره فوقالعاده میتواند فشار سیاسی را به مرحلهای رسمیتر برساند، اما نتیجه آن به دستور جلسه، نصاب رأی و چارچوب حقوقی پیشنهاد بستگی خواهد داشت. پس حتی تشکیل کنگره نیز لزوماً به معنای برکناری خودکار اینفانتینو نیست.
پرونده بالوگون چگونه بحران را تشدید کرد؟
فولارین بالوگون، مهاجم آمریکا، در جام جهانی ۲۰۲۶ کارت قرمز گرفت و باید یک مسابقه محروم میشد. دونالد ترامپ پس از بازی با اینفانتینو تماس گرفت و خواستار بررسی کارت قرمز شد. سپس کمیته انضباطی فیفا اجرای محرومیت را برای یک سال به حالت تعلیق درآورد و بالوگون اجازه یافت در مسابقه بعدی بازی کند.
فیفا و اینفانتینو گفتهاند تصمیم توسط مرجع انضباطی مستقل و براساس مقررات گرفته شده است، نه با دستور رئیس فیفا. بااینحال، ترتیب زمانی تماس ترامپ و تعلیق محرومیت، انتقاد شدید یوفا، بلژیک و برخی نمایندگان سیاسی اروپا را برانگیخت.
اکنون مخالفان اینفانتینو، پرونده بالوگون را در کنار طرح تجاری جام جهانی بهعنوان نشانهای از تمرکز بیش از حد تصمیمگیری و تضعیف استقلال نهادهای فیفا مطرح میکنند. هنوز تحقیق مستقل جدیدی از سوی شورای فیفا بهطور رسمی اعلام نشده و این بخش نیز در محدوده گزارشهای رسانهای قرار دارد.
حقوق ۴.۳ میلیون پوندی رئیس فیفا چقدر معتبر است؟
سان حقوق سالانه اینفانتینو را حدود ۴.۳ میلیون پوند اعلام کرده است، اما ارقام مربوط به دستمزد او در رسانهها یکسان نیست. گزارش رسمی فیفا برای سال ۲۰۲۴، حقوق ثابت ۲.۶ میلیون فرانک سوئیس، پاداش متغیر ۱.۶۵ میلیون فرانکی و مبلغی برای مزایای جانبی ثبت کرده بود. ارزش پوندی این ارقام به نرخ تبدیل ارز و سال مالی مورد بررسی وابسته است.
همچنین گزارشهایی منتشر شده که در صورت اجرای شرکت جدید، اینفانتینو احتمالاً پس از پایان دوره ریاست، به سمت مدیریتی پردرآمدی در مجموعه تجاری میرسید. فیفا ارقام بسیار بالای مطرحشده برای حقوق احتمالی این سمت را تأیید نکرده است؛ بنابراین این اعداد را باید ادعای رسانهای دانست، نه بخشی قطعی از قرارداد تصویبشده.
جانشینان احتمالی اینفانتینو چه کسانی هستند؟
در گزارشهای رسانهای از ویکتور مونتاگلیانی، رئیس کونکاکاف، شیخ سلمان بن ابراهیم آلخلیفه، رئیس AFC و ناصر الخلیفی، رئیس پاریسنژرمن، نام برده شده است. هیچیک از این سه نفر تا این لحظه نامزدی رسمی خود را اعلام نکردهاند.
ادعای برخورداری مونتاگلیانی از ۹۶ رأی نیز بر جمع آرای ۵۵ عضو یوفا و ۴۱ عضو کونکاکاف استوار است. اما موضع مشترک دو کنفدراسیون درباره پروژه FFE تضمین نمیکند که تمام فدراسیونهای آنها در انتخابات ریاست به یک نامزد واحد رأی دهند.
انتخابات بعدی ریاست فیفا ۱۸ مارس ۲۰۲۷ در رباط مراکش برگزار میشود و اینفانتینو پیشتر قصد خود برای نامزدی مجدد را اعلام کرده است. با توجه به خروج تدریجی برخی فدراسیونهای اروپایی از صف حامیان او، انتخاباتی که تا چند روز قبل تشریفاتی به نظر میرسید، اکنون میتواند به یک رقابت واقعی تبدیل شود.
اینفانتینو رفتنی است یا از بحران عبور میکند؟
موقعیت اینفانتینو بدون تردید از هر زمان دیگری در دوره ریاستش شکنندهتر شده است. طرح بزرگ او ظرف چند روز شکست خورد، مدیران داخلی فیفا علیه نحوه اجرای آن موضع گرفتند و سه کنفدراسیون مهم، درباره حکمرانی و شفافیت این نهاد هشدار دادند. رئیس اتحادیه لیگهای حرفهای اروپا نیز گفته است پیش بردن چنین معاملهای بدون اطلاع ارکان اصلی، معمولاً تنها یک پیامد مدیریتی دارد.
بااینحال، سقوط سیاسی با برکناری حقوقی یکسان نیست. تا زمانی که اینفانتینو استعفا نکند، نهاد اخلاقی فیفا او را تعلیق نکند یا مخالفان مسیر رسمی کنگره و انتخابات را طی نکنند، او همچنان رئیس فیفا خواهد ماند.
سناریوی محتملتر در کوتاهمدت، افزایش فشار برای استعفا یا انصراف از انتخابات ۲۰۲۷ است. اگر اینفانتینو مقاومت کند، رقبا فرصت دارند پیش از مهلت ثبت نامزدها یک چهره مشترک معرفی کنند. به همین دلیل، بحران فعلی هنوز پایان ریاست او نیست؛ اما میتواند آغاز پایان آن باشد.