رسوایی تکاندهنده در فوتبال کرهجنوبی؛ پذیرایی غیراخلاقی از داوران خارجی با کارت فدراسیون؟
فوتبال کرهجنوبی با یکی از سنگینترین اتهامهای اخلاقی تاریخ خود روبهرو شده است. براساس گزارش منتشرشده از سوی JTBC، فدراسیون فوتبال کرهجنوبی در سال ۲۰۱۱ برای گروهی از داوران خارجی که جهت قضاوت مسابقات تیمهای ملی به این کشور سفر کرده بودند، برنامههایی خارج از چارچوب پذیرایی معمول ترتیب داده است.
طبق این گزارش، حدود ۱۰ داور خارجی که برای قضاوت هفت مسابقه انتخاب شده بودند، از خدمات غیراخلاقی برخوردار شدهاند. مسابقات مورد اشاره شامل دیدارهای انتخابی جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، مرحله انتخابی المپیک ۲۰۱۲ لندن و چند بازی دوستانه تیم ملی کرهجنوبی بوده است.
ادعای JTBC درباره داوران خارجی چیست؟
مهمترین بخش گزارش JTBC به نحوه پرداخت هزینهها مربوط میشود. این شبکه مدعی است مبالغی از کارتهای اعتباری متعلق به فدراسیون فوتبال کرهجنوبی در مراکز ماساژ و مجموعههای مخصوص سرگرمی بزرگسالان هزینه شده است.
پرداختها به یک شهر یا مسابقه مشخص محدود نبوده و در سئول، چانگوون و اولسان نیز تراکنشهای مشابه ثبت شده است. گزارشهای کرهای میزان مجموع هزینهها را چند میلیون وون اعلام کردهاند؛ در حالی که مبلغ هر پرداخت در برخی موارد چند صد هزار وون بوده است.
استفاده از کارت سازمانی اهمیت این پرونده را افزایش میدهد، زیرا ماجرا را از رفتار شخصی یک کارمند یا داور خارج میکند و احتمال ارتباط آن با ساختار اداری فدراسیون را مطرح میسازد. اکنون یکی از پرسشهای اصلی این است که چه مقامهایی از این پرداختها اطلاع داشتهاند و هزینهها با چه عنوانی در اسناد مالی ثبت شدهاند.
«آن زمان یک رویه معمول بود»
JTBC در جریان تحقیقات خود با یکی از مقامهای وقت فدراسیون فوتبال کرهجنوبی گفتوگو کرده است. این فرد ارائه چنین خدماتی به داوران خارجی را در آن دوره «رویهای معمول» توصیف کرده است.
این توضیح، در صورت صحت، ابعاد پرونده را گستردهتر میکند. وقتی یک مقام سابق از «رویه» سخن میگوید، دیگر نمیتوان اتفاق را صرفاً یک تصمیم موردی یا تخلف فردی دانست؛ بلکه احتمال دارد چنین پذیراییهایی بهعنوان بخشی از برنامه میزبانی از داوران در نظر گرفته شده باشد.
عادیدانستن یک رفتار در فضای مدیریتی گذشته، مسئولیت اخلاقی آن را از بین نمیبرد. برعکس، این عبارت نشان میدهد استانداردهای کنترل مالی و استقلال داوری در آن مقطع ممکن است با اشکالات جدی روبهرو بوده باشد.
واکنش مبهم فدراسیون فوتبال کرهجنوبی
فدراسیون فوتبال کرهجنوبی در پاسخ به پرسشهای JTBC، گزارش را بهطور کامل و صریح رد نکرد. این نهاد اعلام کرد ممکن است ۱۵ سال پیش «اتفاقات ناگواری» رخ داده باشد، اما از آن زمان دستورالعملهای سختگیرانهای برای مدیریت داخلی تدوین شده و تلاش شده است از تکرار موارد مشابه جلوگیری شود.
این پاسخ از چند جهت قابلتوجه است. فدراسیون نگفته اسناد مالی جعلی هستند، پرداختها انجام نشده یا خدمات مورد ادعا ارتباطی با داوران نداشته است. در عوض، با اشاره به گذشت زمان و اصلاح مقررات، تلاش کرده تمرکز را از اصل واقعه به تغییرات مدیریتی سالهای بعد منتقل کند.
چنین موضعی را نمیتوان اعتراف حقوقی کامل دانست، اما تکذیب روشن نیز محسوب نمیشود. افکار عمومی کرهجنوبی اکنون انتظار دارد فدراسیون جزئیات بیشتری درباره نتایج بررسی داخلی، هویت تصمیمگیرندگان، نحوه ثبت هزینهها و اقدامات انضباطی احتمالی ارائه کند.
آیا نتایج مسابقات کرهجنوبی زیر سؤال میرود؟
تا زمان انتشار این گزارش، مدرک عمومی و قطعی مبنی بر اینکه داوران در مقابل دریافت این خدمات، تصمیمهای خود را به سود کرهجنوبی تغییر دادهاند، ارائه نشده است. بنابراین استفاده از عباراتی مانند «اثبات تبانی» یا «قطعیبودن دستکاری نتایج» در شرایط فعلی دقیق نیست.
با این حال، حتی بدون اثبات تغییر نتیجه، ارائه منفعت شخصی به داوری که قرار است یک مسابقه را قضاوت کند، استقلال و بیطرفی او را زیر سؤال میبرد. مسئله اصلی فقط این نیست که آیا یک پنالتی گرفته شده یا تصمیمی تغییر کرده است؛ نفس ایجاد رابطه مالی و غیرمتعارف میان میزبان و تیم داوری میتواند اعتماد عمومی به مسابقه را از بین ببرد.
مقررات اخلاقی کنفدراسیون فوتبال آسیا تأکید دارد مسئولان فوتبال باید با بیطرفی، استقلال و بالاترین سطح صداقت عمل کنند و از پیشنهاد یا دریافت خدمات، مزایا و هدایایی که سلامت تصمیمگیری را مخدوش میکند، خودداری کنند. مقررات فعلی البته بهتنهایی اثباتکننده مسئولیت حقوقی افراد در سال ۲۰۱۱ نیست، اما معیار روشنی برای سنجش شدت ادعای مطرحشده ارائه میدهد.
چرا انتشار این پرونده پس از ۱۵ سال مهم است؟
گذشت ۱۵ سال ممکن است جمعآوری اسناد، شناسایی مسئولان و اعمال برخی مجازاتها را دشوار کند، اما اهمیت عمومی پرونده را از بین نمیبرد. بسیاری از مدیران، داوران و کارکنان حاضر در فوتبال امروز کرهجنوبی، در همان ساختار مدیریتی رشد کردهاند و روشنشدن گذشته میتواند برای اصلاح واقعی آینده ضروری باشد.
فدراسیون باید توضیح دهد مقررات سختگیرانهای که از آن سخن میگوید، دقیقاً شامل چه اقداماتی است. آیا استفاده از کارتهای سازمانی کنترل میشود؟ آیا پذیرایی از داوران خارجی دارای سقف و دستورالعمل مشخص است؟ چه نهادی هزینهها را حسابرسی میکند و کارکنان چگونه میتوانند تخلف احتمالی را بدون نگرانی گزارش دهند؟
صرف اعلام اینکه «چنین اتفاقی دیگر رخ نمیدهد» برای بازسازی اعتماد کافی نیست. گزارش مستقل، انتشار نتایج حسابرسی و همکاری با نهادهای قضایی و فوتبالی میتواند نشان دهد تغییرات ادعاشده فقط در سطح دستورالعمل باقی نمانده است.
بحران فدراسیون کرهجنوبی فقط به این پرونده محدود نیست
گزارش JTBC در روزی منتشر شد که پلیس کرهجنوبی دفاتر فدراسیون فوتبال این کشور را در پروندهای جداگانه بازرسی کرد. آن تحقیقات به روند بحثبرانگیز انتخاب هونگ میونگبو بهعنوان سرمربی تیم ملی در سال ۲۰۲۴ مربوط است و ارتباط مستقیمی با ادعای پذیرایی از داوران خارجی در سال ۲۰۱۱ ندارد.
وزارت ورزش کرهجنوبی پیشتر اعلام کرده بود فدراسیون در انتخاب هونگ میونگبو و یورگن کلینزمن برخی رویههای داخلی خود را رعایت نکرده است؛ هرچند در آن بررسی، اقدام مجرمانه یا دلیلی برای باطلکردن قراردادها شناسایی نشده بود. تحقیقات پلیس درباره احتمال دخالت غیرقانونی یا اخلال در روند اداری همچنان ادامه دارد و هنوز اتهام کیفری قطعی علیه مسئولان اعلام نشده است.
همزمانی دو پرونده، فدراسیون کرهجنوبی را با بحرانی فراتر از یک تخلف تاریخی روبهرو کرده است. اکنون پرسش اصلی درباره شیوه حکمرانی، شفافیت مالی و میزان استقلال تصمیمگیری در یکی از بزرگترین فدراسیونهای فوتبال آسیاست.
AFC و فیفا وارد پرونده میشوند؟
هنوز AFC یا فیفا بهطور رسمی از آغاز تحقیقات انضباطی درباره گزارش JTBC خبر ندادهاند. ورود این دو نهاد به پرونده میتواند به اعتبار اسناد، حوزه صلاحیت و مقررات قابل اجرا در زمان وقوع اتفاقها بستگی داشته باشد.
اگر مشخص شود مقامهای فدراسیون عمداً منافع غیرمجاز در اختیار داوران مسابقات بینالمللی قرار دادهاند، پرونده میتواند از یک تخلف مالی داخلی فراتر برود و به موضوعی مرتبط با سلامت مسابقات تبدیل شود. در چنین وضعیتی، بررسی نقش مسئولان، داوران دریافتکننده خدمات و احتمال تأثیرگذاری بر تصمیمها ضروری خواهد بود.
از سوی دیگر، تعیین دقیق مرجع برگزارکننده هر مسابقه اهمیت دارد. بخشی از مسابقات مورد اشاره در چارچوب رقابتهای آسیایی و بخشی دیگر دوستانه بودهاند؛ بنابراین مسئولیت رسیدگی ممکن است میان فدراسیون داخلی، AFC و فیفا تقسیم شود.
بزرگترین آزمون شفافیت برای فوتبال کرهجنوبی
فدراسیون فوتبال کرهجنوبی نمیتواند تنها با تأکید بر قدیمیبودن ماجرا از کنار این اتهام عبور کند. گزارش JTBC درباره پرداختهای سازمانی، تعداد داوران و پراکندگی جغرافیایی اتفاقها، ادعایی مشخص و قابل بررسی مطرح کرده است.
برای قضاوت نهایی باید منتظر انتشار اسناد کامل، پاسخ افراد متهم و نتیجه تحقیقات احتمالی ماند. تا آن زمان، باید میان «اتهام ارائه خدمات غیراخلاقی» و «اثبات تبانی در مسابقات» تفاوت قائل شد.
با این حال، حتی در محدودترین تفسیر ممکن نیز پروندهای که در آن هزینه پذیرایی غیراخلاقی از داوران با کارت اعتباری فدراسیون پرداخت شده باشد، یک شکست جدی در مدیریت مالی و اخلاق حرفهای محسوب میشود. اکنون توپ در زمین فدراسیون کرهجنوبی است؛ نهادی که باید بهجای یک واکنش مبهم، اسناد، نام مسئولان و نتیجه بررسیهای خود را بهصورت شفاف در اختیار افکار عمومی قرار دهد.