مثلثی که در استقلال کامل نشد، در تراکتور شکل گرفت؛ نکونام، بیرانوند و حجت کریمی دوباره کنار هم

این تقارن تاریخی جذاب است، اما بخشی از روایت رایج درباره اتفاقات استقلال نیازمند اصلاح است. شکست انتقال بیرانوند یکی از مهم‌ترین بحران‌های روزهای پایانی مدیریت حجت کریمی بود، اما سندی وجود ندارد که بتوان آن را تنها علت استعفای او دانست. کریمی در متن استعفایش مجموعه‌ای از مشکلات مالی، مدیریتی و آنچه «اتفاقات بی‌سابقه» خواند را مطرح کرده بود.

تابستان ۱۴۰۲؛ زمانی که کریمی نکونام را به استقلال آورد

جواد نکونام در خرداد ۱۴۰۲ و در دوران سرپرستی حجت کریمی در باشگاه استقلال به‌عنوان سرمربی آبی‌ها انتخاب شد. روند انتخاب او حتی با موانعی همراه بود، اما در نهایت مجوز لازم صادر شد و کریمی در مراسم عقد قرارداد و معرفی سرمربی جدید حضور داشت.

در آن روزها قرار بود استقلال برای فصل بیست‌وسوم تیمی مدعی تشکیل دهد. جذب بازیکنان مطرح، حفظ مهره‌های کلیدی و تقویت نقاط ضعف در دستور کار قرار داشت، اما مشکلات مالی و مدیریتی خیلی زود برنامه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.

کریمی در متن استعفای خود نیز از انتخاب نکونام به درخواست هواداران به‌عنوان یکی از اقدامات دوره مدیریتش نام برد. بنابراین رابطه کاری امروز این دو در تراکتور اتفاق تازه‌ای نیست؛ آنها یک بار پیش از شروع فصل ۱۴۰۲-۱۴۰۳ پروژه‌ای مشترک را در استقلال آغاز کرده بودند، پروژه‌ای که مدیریت کریمی فرصت همراهی با آن در مسابقات رسمی را پیدا نکرد.

بیرانوند چگونه وارد داستان استقلال شد؟

پرونده علیرضا بیرانوند در همان تابستان به بزرگ‌ترین خبر نقل‌وانتقالات فوتبال ایران تبدیل شد. پس از مطرح‌شدن احتمال فسخ قرارداد این دروازه‌بان با پرسپولیس، مذاکراتی برای انتقال او به استقلال صورت گرفت و گزارش‌های متعدد از نزدیک‌شدن طرفین به توافق خبر دادند.

اما یک نکته تاریخی مهم وجود دارد. خود حجت کریمی در سال ۱۴۰۴ روایت کرد که بیرانوند در ابتدا در فهرست جواد نکونام نبوده است و موضوع انتقال پس از تماس واسطه‌ها و برگزاری جلسه با بازیکن و وکیل او مطرح شده بود. در ادامه، نکونام نیز مستقیماً با بیرانوند صحبت کرد. سرمربی وقت استقلال در تیر ۱۴۰۲ گفته بود پس از شروع مذاکرات با دروازه‌بان ملی‌پوش تماس گرفته و قرار بر حضور او در استقلال بوده است.

بنابراین عبارت «مثلث کریمی، نکونام و بیرانوند از ابتدا برای استقلال طراحی شده بود» کمی ساده‌سازی‌شده است. دقیق‌تر این است که بگوییم در جریان نقل‌وانتقالات تابستان ۱۴۰۲، شرایطی به وجود آمد که هر سه نفر می‌توانستند هم‌زمان در استقلال حضور داشته باشند، اما انتقال بیرانوند در مرحله نهایی شکست خورد.

انتقالی که فوتبال ایران را سه روز درگیر کرد

ماجرای بیرانوند و استقلال عملاً به یکی از پرتنش‌ترین پرونده‌های آن تابستان تبدیل شد. گزارش‌ها از پیشنهادهای سنگین استقلال خبر می‌دادند، هرچند کریمی در همان مقطع برخی ارقام منتشرشده، از جمله پیشنهاد ۹۵ میلیارد تومانی، را تکذیب کرده بود.

در نهایت بیرانوند در پرسپولیس ماند و قرارداد خود را با این باشگاه تمدید کرد. تقریباً هم‌زمان، حجت کریمی نیز از سمت خود در استقلال استعفا داد. رسانه‌های آن زمان شکست پروژه بیرانوند و ناکامی در برخی پرونده‌های نقل‌وانتقالاتی دیگر را از عوامل تشدید فشار بر مدیریت عنوان کردند.

بااین‌حال، خود کریمی در استعفانامه فقط بیرانوند را عامل خروج معرفی نکرد. او به مشکلات مالی، بدهی‌ها و موانع مدیریتی اشاره کرد و بعدها نیز مدعی شد فردی در مسیر مدیریت باشگاه سنگ‌اندازی می‌کرده است. از این رو، نسبت‌دادن استعفای او صرفاً به شکست انتقال بیرانوند، نتیجه‌گیری قطعی نیست.

پس از جدایی کریمی، مدیریت استقلال تغییر کرد و نکونام ناچار شد ادامه فصل را با مدیرانی متفاوت از فردی که او را استخدام کرده بود، دنبال کند.

از مذاکره برای استقلال تا شکایت از یکدیگر

داستان حجت کریمی و بیرانوند به همان تابستان ۱۴۰۲ ختم نشد. حدود یک سال بعد و در خرداد ۱۴۰۳، اظهارات تند مدیرعامل سابق استقلال درباره جزئیات مذاکرات گذشته باعث شد بیرانوند از او در دادسرای فرهنگ و رسانه شکایت کند.

یک روز بعد، کریمی نیز علیه بیرانوند شکایت متقابل ثبت کرد. به این ترتیب دو نفری که زمانی برای انتقال یکی به باشگاه دیگری مذاکره کرده بودند، رابطه‌شان به یک پرونده قضایی رسید.

همین سابقه باعث شد انتخاب حجت کریمی به‌عنوان مدیرعامل تراکتور در تابستان ۱۴۰۵ توجه زیادی جلب کند؛ زیرا بیرانوند از قبل عضو تراکتور بود.

اما برخلاف گذشته، نشانه‌های اولیه از پایان آن اختلاف‌ها حکایت داشت. چند هفته پیش بیرانوند با انتشار تصویری در کنار مدیرعامل جدید تراکتور به او خوشامد گفت و از تعابیر مثبت درباره کریمی استفاده کرد؛ نشانه‌ای که نشان می‌داد طرفین دست‌کم در فضای عمومی، اختلاف قدیمی را پشت سر گذاشته‌اند.

ضلع سوم هم به تبریز رسید

حالا با انتخاب رسمی جواد نکونام به‌عنوان سرمربی تراکتور، سومین ضلع این داستان نیز تکمیل شده است. سایت رسمی تراکتور تصاویر عقد قرارداد نکونام با حضور حجت کریمی و همچنین مراسم معرفی او به بازیکنان را منتشر کرده است.

کریمی نیز اعلام کرده قرارداد فعلی نکونام با تراکتور یک‌ساله است. به این ترتیب این همکاری حداقل برای فصل پیش رو طراحی شده و نتیجه آن می‌تواند آینده هر دو نفر در باشگاه تبریزی را تحت تأثیر قرار دهد.

نکونام این بار برخلاف دوره استقلال، نه با مدیری تازه و ناشناخته بلکه با فردی کار می‌کند که قبلاً خودش او را برای یک تیم بزرگ انتخاب کرده است. این شناخت متقابل می‌تواند زمان هماهنگی سرمربی و مدیرعامل را کاهش دهد.

نقش بیرانوند در تیم نکونام چه خواهد بود؟

بیرانوند فقط یکی از بازیکنان تراکتور نیست. او یکی از باتجربه‌ترین اعضای تیم و دروازه‌بان تیم ملی است و طبیعی است که رابطه او با سرمربی و مدیریت باشگاه اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

تاریخچه سال ۱۴۰۲ نیز یک نکته جالب دارد: نکونام در آن زمان پس از آغاز مذاکرات استقلال با بیرانوند، شخصاً با این بازیکن صحبت کرد و از آمدنش استقبال کرد. بنابراین برخلاف برخی برداشت‌ها، میان سرمربی جدید تراکتور و بیرانوند سابقه یک اختلاف عمیق شخصی ثبت‌شده‌ای وجود ندارد؛ هرچند انتقال موردنظرشان در استقلال عملی نشد.

در تراکتور شرایط متفاوت است. بیرانوند از قبل در تیم حضور دارد و نکونام نیازی به مذاکره برای جذب او ندارد. آنچه اهمیت دارد، شکل‌دادن به رابطه حرفه‌ای و تبدیل تجربه دروازه‌بان ملی‌پوش به یکی از ستون‌های تیم جدید است.

آیا گذشته استقلال برای تراکتور اهمیت دارد؟

گذشته لزوماً آینده را تعیین نمی‌کند، اما می‌تواند چند درس مهم برای این سه نفر داشته باشد.

نخستین درس درباره ثبات مدیریتی است. پروژه نکونام در استقلال تقریباً از همان ابتدای کار با تغییر مدیرعامل مواجه شد و اختلاف سرمربی با ساختار مدیریتی در ادامه یکی از محورهای دائمی حاشیه‌های باشگاه شد. در تراکتور، هماهنگی کریمی و نکونام از روز اول اهمیت زیادی خواهد داشت.

دومین موضوع مدیریت حاشیه است. کریمی، نکونام و بیرانوند هر سه در سال‌های اخیر بارها در مرکز خبرها و اختلاف‌های رسانه‌ای قرار گرفته‌اند. تیمی که برای قهرمانی می‌جنگد، بیش از هر چیز به آرامش داخلی نیاز دارد.

سومین مسئله مسئولیت مشترک است. کریمی این بار خودش نکونام را به تراکتور آورده و قرارداد او را امضا کرده است؛ بنابراین موفقیت یا ناکامی سرمربی جدید مستقیماً به تصمیم مدیریتی او نیز گره خواهد خورد.

تفاوت بزرگ تبریز با تهران

در استقلال سال ۱۴۰۲، این ترکیب حتی فرصت شکل‌گیری کامل پیدا نکرد. نکونام آمد، مذاکرات بیرانوند شکست خورد و کریمی نیز پیش از شروع مسابقات رسمی کنار رفت. حالا هر سه نفر در یک باشگاه حضور دارند، اما موقعیت کاملاً متفاوت است.

این بار کریمی مدیرعامل تراکتور است، نکونام مسئول مستقیم کادر فنی و بیرانوند بازیکن تثبیت‌شده تیم. بنابراین هیچ‌کدام برای همکاری نیازمند تکمیل یک انتقال جنجالی نیستند؛ ساختار از همین حالا وجود دارد.

حتی کریمی در تازه‌ترین نشست خود درباره وضعیت بیرانوند نیز به‌عنوان مدیرعامل تراکتور پاسخ داده و هم‌زمان از قرارداد یک‌ساله نکونام سخن گفته است؛ صحنه‌ای که سه سال قبل شاید بیشتر شبیه یک سناریوی غیرواقعی به نظر می‌رسید.

جمع‌بندی؛ فوتبال سه نفر را دوباره کنار هم گذاشت

حجت کریمی، جواد نکونام و علیرضا بیرانوند در تابستان ۱۴۰۲ تا آستانه قرارگرفتن زیر یک سقف در استقلال پیش رفتند. نکونام توسط کریمی انتخاب شد و بیرانوند نیز در مقطعی به انتقال به استقلال نزدیک شد، اما این معامله انجام نشد و چند روز بعد مدیرعامل وقت آبی‌ها استعفا کرد.

رابطه کریمی و بیرانوند بعدها آن‌قدر تیره شد که دو طرف علیه یکدیگر شکایت کردند. حالا نه‌تنها اختلاف گذشته ظاهراً کنار گذاشته شده، بلکه با حضور نکونام، هر سه نفر در تراکتور به یک هدف مشترک رسیده‌اند.

این بار هیچ انتقال نافرجامی میان آنها قرار ندارد. کریمی مدیرعامل است، نکونام سرمربی و بیرانوند دروازه‌بان. مثلثی که در استقلال هیچ‌وقت کامل نشد، سه سال بعد در تبریز شکل گرفته است.

حالا سؤال اصلی دیگر این نیست که «آیا این سه نفر کنار هم قرار می‌گیرند؟»؛ بلکه این است که آیا تجربه‌های پرحاشیه گذشته کمک می‌کند تراکتور این بار از یک همکاری آرام و موفق بهره ببرد یا همان روابط دوباره زیر فشار نتیجه و توقع هواداران به آزمون گذاشته خواهد شد.