طعنه کاپیتان سابق تراکتور به تغییر عجیب نیمکت؛ «ربیعی باید میماند» / نسخه کیروش برای تراکتورِ نکونام؟
اعتراض اصلی ایرانپوریان نه به توانایی نکونام، بلکه به زمان تغییر مربوط است. تراکتور روز ۱۸ مرداد رسماً همکاری با ربیعی را پایان داد؛ درست پنج روز پیش از نخستین مسابقه لیگ مقابل پیکان. باشگاه در اطلاعیه رسمی خود فقط اعلام کرد هیأتمدیره پس از بررسی شرایط تیم به تغییر در کادر فنی رسیده و جزئیات فنی بیشتری درباره علت تصمیم ارائه نکرد.
ایرانپوریان: در فوتبال حرفهای چنین تغییراتی کم دیده میشود
ایرانپوریان در گفتوگوی روز ۲۰ مرداد خود تأکید کرده است ربیعی از نظر فنی مربی خوبی است و باشگاه میتوانست اجازه دهد او فصل را آغاز کند. از نگاه مدافع و کاپیتان سابق تراکتور، تغییر سرمربی چند روز مانده به شروع مسابقات در فوتبال حرفهای اتفاق رایجی نیست و چنین تصمیمهایی میتواند تمام فرآیند آمادهسازی پیشفصل را تحت تأثیر قرار دهد.
این انتقاد با توجه به زمانبندی اتفاق قابل توجه است. تراکتور جمعه ۲۳ مرداد از ساعت ۱۸ در ورزشگاه یادگار امام تبریز مقابل پیکان قرار میگیرد و نکونام عملاً کمتر از یک هفته برای شناخت کامل تیم، تقسیم وظایف و آمادهکردن ترکیب نخست خود زمان دارد. سایت رسمی تراکتور نیز این مسابقه را نخستین دیدار تیم در فصل جدید ثبت کرده است.
بنابراین سرمربی جدید برخلاف معمول فوتبال، تیمی را تحویل گرفته که تقریباً تمام مراحل پیشفصل خود را با مربی دیگری پشت سر گذاشته است.
ربیعی واقعاً فرصت کافی داشت؟
آمار دوره حضور محمد ربیعی در تراکتور یکی از عجیبترین بخشهای پرونده است. او روز ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ پس از جدایی دراگان اسکوچیچ هدایت تراکتور را برعهده گرفت. با وجود حدود ۱۷۸ روز حضور در باشگاه، شرایط خاص تقویم فوتبال باعث شد تنها سه مسابقه رسمی بهعنوان سرمربی تراکتور داشته باشد؛ حاصل این سه بازی یک برد، یک تساوی و یک شکست بود.
پس برکناری ربیعی را نمیتوان به سادگی نتیجه یک دوره طولانی ناکامی در مسابقات رسمی دانست. او اساساً فرصت چندانی برای ارائه یک نمونه آماری بزرگ نداشت.
در هفتههای اخیر نیز تراکتور زیر نظر ربیعی وارد پیشفصل شده بود و مسابقات تدارکاتی متعددی انجام داد. باشگاه از پیروزی مقابل مس شهر بابک، تساوی برابر گلگهر و پیروزی مقابل شمسآذر در روزهای پایانی حضور این مربی خبر داده بود.
از همین زاویه است که حرف ایرانپوریان درباره فرصتدادن به ربیعی وزن بیشتری پیدا میکند: باشگاه تقریباً تمام تابستان را با یک مربی جلو رفت، اما درست در نقطهای که باید نتیجه این آمادهسازی در لیگ دیده میشد، سرمربی تغییر کرد.
آیا خریدهای تراکتور بازیکنان موردنظر ربیعی بودند؟
ایرانپوریان گفته بازیکنان جدید براساس تفکرات ربیعی جذب شدهاند. اصل اینکه ربیعی در طول آمادهسازی تیم سرمربی بوده و خریدهای تابستانی در دوره حضور او انجام شدهاند روشن است، اما جزئیات فرآیند انتخاب هر بازیکن و اینکه تمام خریدها مستقیماً درخواست شخصی ربیعی بودهاند، بهصورت عمومی و رسمی منتشر نشده است.
ترکیب فعلی تراکتور بازیکنان باتجربهای مانند علیرضا بیرانوند، شجاع خلیلزاده، مهدی ترابی، دانیال اسماعیلیفر و امیرحسین حسینزاده را در کنار خریدهایی چون شهریار مغانلو، صادق محرمی، محمد دانشگر، میلاد زکیپور و هادی حبیبینژاد در اختیار دارد. فهرست رسمی باشگاه نشان میدهد نکونام واقعاً تیمی با عمق قابل توجه در اکثر خطوط تحویل گرفته است.
در نتیجه، نکونام از نظر کیفیت نفرات شاید نسبت به بسیاری از مربیان تازهوارد وضعیت بهتری داشته باشد؛ مشکل اصلی او زمان است، نه کمبود بازیکن.
ماجرای بیرانوند و شجاع؛ علت اخراج ربیعی بود؟
یکی از حساسترین قسمتهای صحبتهای ایرانپوریان به حاشیه میان دو ستاره تراکتور مربوط میشود. در روزهای پس از آخرین بازی تدارکاتی مقابل شمسآذر، برخی رسانهها گزارش دادند شجاع خلیلزاده و علیرضا بیرانوند در جریان مسابقه بر سر مسائل فنی وارد بحث لفظی شدند. حتی گزارشهایی منتشر شد که ربیعی قصد داشته موضوع بیرانوند را به کمیته انضباطی باشگاه ارجاع دهد و چند ساعت بعد خودش از سمت سرمربیگری کنار گذاشته شده است.
اما این فقط یک طرف روایت است.
کریم جمالی، مدیر روابط عمومی و رسانه تراکتور، بعداً شدت ماجرا را رد کرد و گفت بیرانوند قهر نکرده و اتفاق رخداده در حد تذکرهای معمول شجاع به همتیمیهایش بوده است. او همچنین تأکید کرد تصمیم برای جدایی از ربیعی به یک اتفاق خاص مرتبط نبوده است.
همچنین گزارشهایی درباره نارضایتی بخشی از بازیکنان باتجربه از شرایط فنی تیم منتشر شد، اما مدیر رسانهای تراکتور روایت «کودتای بازیکنان» علیه ربیعی را رد کرده و گفته بازیکنان از پایان همکاری با او ناراحت بودهاند.
بنابراین نسبتدادن مستقیم برکناری ربیعی به بیرانوند و شجاع قابل اثبات نیست.
هشدار ایرانپوریان به دو کاپیتان تراکتور
ایرانپوریان نیز اصل اختلاف لفظی میان بازیکنان را اتفاقی عجیب در فوتبال نمیداند. از نگاه او در تیمهای بزرگ دنیا هم ممکن است بازیکنان سر مسائل فنی یا شرایط مسابقه با یکدیگر وارد تنش شوند؛ مسئله اصلی نحوه مدیریت اتفاق است.
پیام او به باشگاه روشن است: اگر مدیریت پشت سرمربی بایستد، مربی اختیار لازم برای کنترل ستارهها و اتخاذ تصمیم انضباطی را خواهد داشت. اگر این حمایت وجود نداشته باشد، وزن بازیکنان بزرگ میتواند تعادل قدرت داخل تیم را تغییر دهد.
او همچنین بیرانوند و خلیلزاده را به دلیل جایگاه و تجربهشان مسئولتر از سایر بازیکنان میداند و از آنها خواسته مراقب باشند تیم وارد حاشیه نشود.
برای تراکتوری که هدفش دفاع از قهرمانی است، این موضوع اهمیت زیادی دارد. داشتن چندین ملیپوش و ستاره مزیت بزرگی است، اما مدیریت همان رختکن پرستاره نیز یکی از مهمترین آزمونهای نکونام خواهد بود.
«سبک نکونام مثل کیروش است»؛ این مقایسه چقدر دقیق است؟
جذابترین بخش صحبتهای ایرانپوریان تشبیه جواد نکونام به کارلوس کیروش بود. او معتقد است نکونام سبک خاص خودش را دارد و شیوه مربیگریاش به سرمربی پرتغالی سابق تیم ملی ایران شباهت دارد.
این مقایسه البته نظر ایرانپوریان است و یک طبقهبندی رسمی تاکتیکی محسوب نمیشود، اما از نظر ویژگیهای کلی قابل فهم است. تیمهای نکونام در سالهای گذشته معمولاً بر سازمان دفاعی، فشردگی خطوط، کاهش ریسک، اهمیت ضربات ایستگاهی و کنترل فضا تأکید داشتهاند؛ ویژگیهایی که در سالهای حضور کیروش در تیم ملی ایران نیز بسیار برجسته بودند.
نکونام حالا با چالش متفاوتی روبهرو است. تراکتور فقط برای گرفتن نتیجه مقابل تیمهای بزرگ ساخته نشده؛ انتظار هواداران این است که مدافع عنوان قهرمانی مقابل بسیاری از رقبا مالک بازی باشد، حمله کند و سه امتیاز بگیرد.
بنابراین مهمترین سؤال درباره «نسخه کیروش» نکونام این است که آیا او میتواند همان نظم و سختگیری دفاعی را با کیفیت هجومی بالای ستارههای تراکتور ترکیب کند یا خیر.
خود نکونام مسئولیت تیم بستهشده توسط مربی دیگر را پذیرفته است
سرمربی جدید نیز در نخستین صحبتهایش تلاش کرده از همان ابتدا راه فرار را ببندد. نکونام گفته تراکتور را «با چشم باز» انتخاب کرده و از کیفیت بالای بازیکنان تیم آگاه است. باشگاه نیز پس از حضور او رسماً هدف قهرمانی را مورد تأکید قرار داده است.
این موضع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از سادهترین توجیهها برای مربیای که پنج روز مانده به لیگ وارد تیم شده، این است که «تیم را من نبستهام». اما نکونام تیمی را تحویل گرفته که خودش کیفیت آن را پذیرفته و بنابراین خیلی زود براساس نتیجه قضاوت خواهد شد.
پیکان اولین آزمون است، اما فشار واقعی زمانی آغاز میشود که تراکتور وارد هفتههای فشرده لیگ شود و همزمان انتظارات مدافع عنوان قهرمانی را نیز روی دوش داشته باشد.
آیا تراکتور واقعاً مدعی اول قهرمانی است؟
ایرانپوریان معتقد است تراکتور از لحاظ نفرات نسبت به بسیاری از رقبا شرایط بهتری دارد و با نکونام نیز یکی از مدعیان اصلی قهرمانی خواهد بود. این بخش از صحبتهای او با ترکیب فعلی تیم بیارتباط نیست؛ سایت رسمی تراکتور فهرستی پر از بازیکنان ملی و باتجربه را ثبت کرده و باشگاه نیز آشکارا قهرمانی را هدف فصل معرفی کرده است.
اما نقطه ضعف احتمالی، همان چیزی است که ایرانپوریان درباره آن هشدار داده: ثبات.
تراکتور پیشفصل را با ربیعی پشت سر گذاشته، تنها پنج روز قبل از مسابقه رسمی مربی را تغییر داده و همزمان با شایعات مربوط به تنش میان دو بازیکن بسیار مهم خود مواجه شده است. چنین شرایطی میتواند مزیت فنی یک ترکیب قدرتمند را کاهش دهد.
نکونام در هفتههای نخست بیش از تغییرات بزرگ تاکتیکی، احتمالاً به تثبیت رختکن و ایجاد سلسلهمراتب روشن نیاز خواهد داشت.
جمعبندی؛ مسئله فقط ربیعی یا نکونام نیست
اعتراض محمد ایرانپوریان به جدایی ربیعی بیش از آنکه دفاع صرف از یک مربی باشد، انتقاد از نحوه تصمیمگیری در فوتبال ایران است. ربیعی از ۲۸ بهمن در تراکتور حضور داشت، تنها سه بازی رسمی فرصت پیدا کرد، پیشفصل را هدایت کرد و درست پنج روز پیش از شروع لیگ کنار گذاشته شد.
در مقابل، نکونام مربیای باتجربه در سطح لیگ برتر است و تیمی پرستاره تحویل گرفته؛ به همین دلیل ایرانپوریان با وجود انتقاد از کنارگذاشتن ربیعی، انتخاب سرمربی جدید را نیز از نظر فنی رد نمیکند.
پرونده درگیری بیرانوند و شجاع نیز هنوز روایت واحدی ندارد. برخی گزارشها آن را یکی از اتفاقات مهم روزهای آخر ربیعی دانستهاند، در حالی که باشگاه تراکتور ارتباط مستقیم این ماجرا با تغییر سرمربی و حتی تعبیر «کودتای بازیکنان» را رد کرده است.
حالا همه آن بحثها باید جای خود را به زمین مسابقه بدهد. جمعه ۲۳ مرداد، جواد نکونام با تیمی که خودش نبسته اما آگاهانه پذیرفته، مقابل پیکان قرار میگیرد.
و شاید مهمترین جمله ایرانپوریان درباره آینده تراکتور همان مقایسه آخر باشد: اگر نکونام بتواند نظم و سختگیریای را که یادآور تیمهای کیروش است روی این مجموعه پرستاره پیاده کند، تراکتور همچنان یکی از جدیترین مدعیان قهرمانی خواهد بود؛ اما قبل از هر چیز باید رختکن آرام بماند.