خداحافظی گلاره ناظمی بعد از ۲۵ سال؛ سوت پایان برای داور تاریخ‌ساز فوتسال ایران

گلاره ناظمی روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار پیامی از پایان دوران حرفه‌ای خود خبر داد. او در بخشی از پیام خداحافظی‌اش نوشت: «۲۵ سال از بهترین سال‌های زندگی‌ام را در زمین‌های فوتبال و فوتسال، با سوتی در دست و قلبی پر از عشق به داوری گذراندم.»

پیامی که از همان ابتدا نشان می‌داد این خداحافظی برای ناظمی صرفاً یک تصمیم حرفه‌ای نبوده است. او ادامه داد که به نقطه‌ای رسیده که هرگز تصور نمی‌کرد خداحافظی از آن تا این اندازه سخت باشد؛ جایی که باید با بخشی از زندگی خود وداع کند. خبر خداحافظی این داور بین‌المللی در رسانه‌های ورزشی ایران نیز بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.

گلاره ناظمی بعد از ۲۵ سال سوت را کنار گذاشت

دوران داوری ناظمی فقط به طول مدت فعالیت او خلاصه نمی‌شود. آنچه نام این داور ایرانی را برجسته کرده، حضور در تورنمنت‌هایی است که تا سال‌ها رسیدن یک داور زن ایرانی به آنها بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسید.

فدراسیون فوتبال ایران در کتاب مرجع داوران بین‌المللی، نام گلاره ناظمی را در فهرست داوران بین‌المللی ثبت کرده و آغاز حضور او در فهرست بین‌المللی را سال ۲۰۱۴ ذکر کرده است. بنابراین بخش مهمی از ۲۵ سال فعالیت او در سطح بین‌المللی و زیر نظر کنفدراسیون فوتبال آسیا و فیفا سپری شد.

مسیر او در ادامه به رویدادهای بزرگ‌تری رسید؛ از رقابت‌های آسیایی و المپیک جوانان تا مسابقات باشگاهی و جام جهانی.

ناظمی در پیام خداحافظی خود نیز همین مسیر پرنوسان را یادآوری کرده و نوشته است: «در این سال‌ها خندیدم، گریه کردم، جنگیدم، شکست خوردم، دوباره بلند شدم و ادامه دادم.»

این جمله شاید خلاصه مناسبی از مسیری باشد که یک داور زن ایرانی برای رسیدن به بالاترین سطوح داوری جهانی طی کرده است.

اتفاق تاریخی در جام جهانی فوتسال مردان

یکی از مهم‌ترین نقاط دوران حرفه‌ای گلاره ناظمی به جام جهانی فوتسال مردان ۲۰۲۱ در لیتوانی برمی‌گردد.

فیفا پیش از آغاز این مسابقات، ناظمی را در فهرست داوران جام جهانی قرار داد. او یکی از پنج داور زن حاضر در آن دوره بود؛ اتفاقی که در آن زمان به‌عنوان گامی مهم در حضور زنان در داوری رقابت‌های مردان مورد توجه قرار گرفت.

حضور یک داور زن ایرانی در جام جهانی فوتسال مردان، از نظر تاریخی اهمیت ویژه‌ای داشت. ناظمی در طول آن رقابت‌ها به قضاوت پرداخت و حضورش تا مراحل پایانی مسابقات ادامه پیدا کرد. رسانه‌های ایرانی نیز در پایان تورنمنت از حضور او در تیم داوری دیدار نهایی جام جهانی خبر دادند.

این مسابقات عملاً نام ناظمی را فراتر از فوتسال ایران مطرح کرد. او دیگر فقط یک داور زن موفق داخلی نبود، بلکه به داوری تبدیل شده بود که فیفا برای یکی از مهم‌ترین رویدادهای فوتسال جهان روی او حساب می‌کرد.

از جام جهانی مردان تا نخستین جام جهانی زنان

مسیر جهانی ناظمی چهار سال بعد نیز ادامه پیدا کرد.

سال ۲۰۲۵ نخستین دوره جام جهانی فوتسال زنان فیفا برگزار شد و گلاره ناظمی نیز در جمع داوران آسیایی این مسابقات حضور داشت. گزارش رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا نام ناظمی را در میان داوران مرتبط با جام جهانی فوتسال زنان ۲۰۲۵ فیلیپین ثبت کرده است.

فدراسیون فوتبال ایران نیز در جریان این مسابقات از قضاوت ناظمی و زری فتحی خبر داده بود؛ دو داور ایرانی که در بخش‌های مختلف رقابت‌ها مسئولیت قضاوت داشتند.

به این ترتیب ناظمی توانست تجربه حضور در هر دو جام جهانی بزرگ فوتسال، یعنی مسابقات مردان و زنان، را در کارنامه خود ثبت کند؛ اتفاقی که جایگاه حرفه‌ای او را در تاریخ داوری فوتسال ایران متفاوت کرده است.

داوری که در مسابقات مردان هم سوت زد

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم کارنامه ناظمی، عبور او از مرز معمول میان رقابت‌های زنان و مردان بود.

او پیش از جام جهانی ۲۰۲۱ نیز در مسابقات بین‌المللی مردان قضاوت کرده بود. در سال ۲۰۱۹ ناظمی در جام باشگاه‌های جهان فوتسال، دیدار بوکاجونیورز آرژانتین و چونبوری تایلند را به‌عنوان یکی از داوران مسابقه قضاوت کرد.

پیش از آن نیز حضور او در المپیک جوانان ۲۰۱۸ بوئنوس‌آیرس و قضاوت مسابقات فوتسال توجه فیفا را جلب کرده بود.

همین تجربه‌ها باعث شد انتخاب ناظمی برای جام جهانی مردان در سال ۲۰۲۱ اتفاقی ناگهانی نباشد؛ او سال‌ها مرحله‌به‌مرحله مسیر رسیدن به آن سطح را طی کرده بود.

آیا گلاره ناظمی نخستین داور بین‌المللی زن ایران بود؟

در برخی گزارش‌های منتشرشده پس از خداحافظی، از ناظمی به‌عنوان «نخستین داور بین‌المللی زن ایران» نام برده شده است.

با این حال، برای بیان این عنوان باید کمی محتاط بود. اسناد فدراسیون فوتبال آغاز حضور بین‌المللی ناظمی را سال ۲۰۱۴ ثبت کرده‌اند، در حالی که داوران زن دیگری نیز در رشته فوتبال طی سال‌های مختلف در فهرست‌های بین‌المللی ایران حضور داشته‌اند. حتی در برخی منابع، مهسا قربانی با عنوان نخستین داور بین‌المللی زن فوتبال ایران معرفی شده است.

بنابراین توصیف دقیق‌تر این است که گلاره ناظمی یکی از پیشگامان و مهم‌ترین داوران بین‌المللی زن ایران و از تاریخ‌سازان داوری فوتسال کشور بوده است.

اما یک نکته درباره کارنامه او جای تردید زیادی ندارد: ناظمی از نخستین زنان ایرانی بود که در بالاترین سطوح فوتسال مردان جهان قضاوت کرد و حضورش در جام جهانی ۲۰۲۱ جایگاهی کم‌سابقه برای داوری زنان ایران ایجاد کرد.

چرا خداحافظی ناظمی مهم است؟

در نگاه اول ممکن است بازنشستگی یک داور اتفاقی طبیعی در چرخه ورزش حرفه‌ای به نظر برسد، اما اهمیت خداحافظی ناظمی را باید در مسیر طی‌شده دید.

داوری زنان ایران سال‌ها برای کسب فرصت در مسابقات بین‌المللی با محدودیت‌های متعددی روبه‌رو بوده است. در چنین شرایطی، حضور مستمر یک داور ایرانی در تورنمنت‌های AFC و FIFA علاوه بر موفقیت فردی، برای نسل بعدی داوران نیز اهمیت دارد.

وقتی یک داور از لیگ داخلی به مسابقات آسیایی می‌رسد و سپس در جام جهانی مردان و زنان قضاوت می‌کند، در عمل یک مسیر حرفه‌ای را برای دیگر داوران قابل مشاهده می‌کند.

حضور زری فتحی و دیگر داوران زن ایرانی در مسابقات بزرگ سال‌های اخیر نیز نشان می‌دهد این مسیر اکنون دیگر به یک نفر محدود نیست. در جام جهانی زنان ۲۰۲۵ نیز ایران بیش از یک نماینده داوری داشت.

میراث اصلی ناظمی شاید دقیقاً همین باشد؛ اینکه حضور یک زن ایرانی در بزرگ‌ترین تورنمنت‌های فوتسال جهان دیگر اتفاقی غیرقابل تصور نیست.

از آسفالت تا جام جهانی

داستان حرفه‌ای گلاره ناظمی در طول سال‌ها بارها با دشواری‌های تمرین و مسیر رسیدن به سطح حرفه‌ای روایت شده است. او پیش‌تر گفته بود در بخشی از سال‌های ابتدایی، به دلیل نبود امکانات مناسب همراه با برادرش در پارک و روی آسفالت تمرین می‌کرد. همان مسیر در نهایت او را به فهرست بهترین داوران فوتسال جهان و رویدادهای تحت نظر فیفا رساند.

ناظمی در سال ۲۰۱۹ نیز در میان نامزدهای عنوان بهترین داور فوتسال جهان قرار گرفت؛ اتفاقی که نشان می‌داد جایگاه بین‌المللی او فقط به دعوت برای چند مسابقه محدود نبوده است.

به همین دلیل، پایان فعالیت او بعد از ۲۵ سال را می‌توان پایان یکی از متفاوت‌ترین مسیرهای داوری زنان ایران دانست.

سوت آخر گلاره ناظمی؛ پایان یک دوره، آغاز یک میراث

گلاره ناظمی حالا سوت خود را کنار گذاشته است؛ اما بخش ماندگار کارنامه او نه تعداد مسابقات، بلکه مرزهایی است که جابه‌جا کرد.

از دریافت نشان بین‌المللی تا قضاوت در رقابت‌های مردان، از جام جهانی فوتسال لیتوانی تا نخستین جام جهانی فوتسال زنان، نام او در چند نقطه مهم تاریخ داوری ایران ثبت شده است.

خود ناظمی در پیام خداحافظی از روزهایی گفته که زمین مسابقه برایش فقط محل کار نبود، بلکه بخش بزرگی از زندگی‌اش محسوب می‌شد.

پس از ۲۵ سال، این بخش از زندگی حرفه‌ای او به پایان رسیده؛ اما برای داوران زن جوانی که اکنون رویای حضور در مسابقات آسیایی و جام جهانی را دارند، مسیری باقی مانده که پیش از آنها طی شده است.

خداحافظی گلاره ناظمی شاید سوت پایان دوران قضاوت او باشد، اما در تاریخ داوری زنان ایران بیشتر شبیه پایان یک فصل و آغاز فصل بعدی است.