بورس تهران روی قله ۵.۹ میلیون واحد؛ ورود ۴.۸ همت پول و رویای شاخص ۷ میلیونی

بورس تهران هفته چهارم مرداد را در شرایطی آغاز کرد که بعد از رشدهای قبلی، نگرانی از افزایش عرضه بالا رفته بود. شنبه شاخص کل تقریباً درجا زد و روی محدوده ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد باقی ماند. فشار فروش حقیقی‌ها نیز قابل توجه بود؛ هرچند میزان دقیق خروج پول در منابع مختلف، به دلیل تفاوت در تعریف «معاملات خرد» و اینکه صندوق‌های سهامی و حق‌تقدم در محاسبه لحاظ شده‌اند یا نه، متفاوت گزارش شده است.

اما این فقط آغاز هفته بود؛ از یکشنبه جریان معاملات تغییر کرد.

یکشنبه؛ اولین نشانه بازگشت نقدینگی

یکشنبه ۲۵ مرداد، شاخص کل ۲۹ هزار و ۶۰۶ واحد بالا رفت و در ارتفاع ۵ میلیون و ۷۶۶ هزار و ۲۵۵ واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز ۱.۳۵ درصد افزایش یافت و گستردگی تقاضا چشمگیر بود؛ ۷۲۵ نماد مثبت و تنها ۱۰۴ نماد منفی به کار خود پایان دادند.

در آمار تجمیعی هفتگی، ورود پول حقیقی روز یکشنبه حدود ۴ هزار میلیارد تومان محاسبه شده است. همین تغییر جریان نقدینگی اهمیت بیشتری از رشد ۰.۵ درصدی شاخص داشت؛ زیرا نشان داد سرمایه‌گذاران فقط به چند سهم شاخص‌ساز هجوم نبرده‌اند و تقاضا به بخش وسیع‌تری از بازار سرایت کرده است.

دوشنبه؛ روزی که خریداران بازار را در اختیار گرفتند

دوشنبه مهم‌ترین روز صعودی هفته بود. شاخص کل با جهشی نزدیک به ۱۳۱ هزار و ۶۰۰ واحد به سطح ۵ میلیون و ۸۹۷ هزار واحد رسید و حدود ۹۰ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند. ورود پول حقیقی نیز در محاسبات هفتگی به بیش از ۵.۳ همت رسید.

شاخص‌های تمام ۴۰ صنعت فعال بورس در این روز رشد کردند و ۱۹ صنعت در بالاترین سطح تاریخی خود قرار گرفتند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد صعود دوشنبه فقط نتیجه حرکت چند نماد بزرگ نبود.

از این منظر، دوشنبه شاید مهم‌ترین روز هفته بود؛ چون بازار از مرحله «بازگشت خریداران» به مرحله «غلبه آشکار تقاضا» رسید.

سه‌شنبه؛ ۵.۹ میلیون فتح شد، اما بازار دوپاره بود

سه‌شنبه شاخص کل برای نخستین بار وارد محدوده تاریخی ۵.۹ میلیون واحد شد. با این حال یک اصلاح عددی در داده‌های منتشرشده ضروری است. برخی گزارش‌ها عدد ۵ میلیون و ۹۴۹ هزار و ۱۰۳ واحد را برای پایان سه‌شنبه نوشته‌اند، اما منابع آماری دیگر رقم نهایی را حدود ۵ میلیون و ۹۴۷ هزار و ۵۰۰ واحد و رشد روزانه را حدود ۴۹ هزار و ۵۰۰ واحد ثبت کرده‌اند.

مهم‌تر از این اختلاف کوچک آماری، تغییر رفتار معامله‌گران بود. در حالی که شاخص بالا می‌رفت، ارزش معاملات خرد به حدود ۴۸ همت رسید، اما جریان پول حقیقی منفی شد و تعداد نمادهای منفی نیز از مثبت‌ها پیش افتاد. در یکی از محاسبات، حدود یک تا ۱.۴ همت پول حقیقی از معاملات خرد خارج شد.

این همان نقطه‌ای است که باید میان «رشد شاخص» و «قدرت واقعی بازار» تفاوت گذاشت. سه‌شنبه نشان داد بخشی از سهامداران پس از جهش سریع چند روز قبل به شناسایی سود رسیده‌اند.

چهارشنبه؛ شاخص ماند، پول بخشی از مسیرش را به طلا تغییر داد

آخرین جلسه معاملاتی هفته با شوک عرضه آغاز شد. شاخص کل در ابتدای معاملات حدود ۸۰ هزار واحد منفی شد و حتی به کانال ۵.۸ میلیون واحد برگشت؛ اما تقاضا دوباره تقویت شد و شاخص در پایان حدود ۵ هزار واحد رشد کرد و روی ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۱۳ هزار واحد افزایش یافت.

ارزش کل بازار به نزدیکی ۱۷ هزار همت رسید، ۶۶ درصد بازار مثبت بسته شد و حدود ۸.۶ همت سفارش خرید بدون معامله در صف‌ها باقی ماند. دارویی‌ها با ۳۳۵ میلیارد تومان و فلزات اساسی با ۳۳۲ میلیارد تومان بیشترین جذب پول حقیقی را داشتند. در مقابل، گروه معدن بیشترین خروج پول را ثبت کرد.

اما نکته قابل توجه ورود بیش از ۱.۱ همت پول حقیقی به صندوق‌های طلا در همان روز بود. این رفتار نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران لزوماً میان بورس و طلا یکی را به‌طور کامل کنار نگذاشته‌اند؛ بخشی از پول پس از رشد سهام دوباره برای پوشش ریسک به سمت طلا حرکت کرده است.

حاصل کل هفته؛ ۴.۸ همت پول تازه و رشد ۳.۷۶ درصدی

اگر نوسانات روزانه را کنار بگذاریم، نتیجه کل هفته همچنان قدرتمند است.

بر اساس جمع‌بندی آماری کوروش آسایش، شاخص کل ۳.۷۶ درصد رشد کرد و به ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار و ۶۸۶ واحد رسید. شاخص هم‌وزن حتی عملکرد بهتری داشت و با افزایش ۵.۱۰ درصدی به یک میلیون و ۶۸۶ هزار و ۹۰۵ واحد رسید. شاخص فرابورس نیز ۴.۱۹ درصد افزایش یافت.

ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی طی پنج روز به حدود ۱۸۸ هزار میلیارد تومان رسید و خالص ورود حقیقی به این بخش‌ها ۴ هزار و ۸۱۴ میلیارد تومان بود. در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت بیش از ۳.۵ همت خروج پول ثبت کردند.

این ترکیب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخشی از نقدینگی از ابزارهای کم‌ریسک‌تر خارج شده و به دارایی‌های پرریسک‌تر منتقل شده است.

چرا بورس دوباره جذاب شده است؟

فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار سرمایه، یکی از دلایل اصلی تغییر رفتار سرمایه‌گذاران را «ارزندگی نسبی بورس» می‌داند. به گفته او، متوسط نسبت قیمت به درآمد بازار در سطحی کمتر از ۶.۵ قرار گرفته، ارزش دلاری بورس کاهش یافته و تورم می‌تواند درآمد اسمی برخی شرکت‌ها را افزایش دهد؛ عواملی که از نگاه او فاصله بورس با بازارهایی مانند مسکن، خودرو و طلا را جذاب کرده است.

البته پایین بودن P/E به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد نیست. نرخ بهره، سود واقعی شرکت‌ها، قیمت‌گذاری دستوری، نرخ ارز موثر بر صورت‌های مالی، محدودیت انرژی صنایع و ریسک سیاسی می‌توانند تصویری را که نسبت P/E ارائه می‌کند تغییر دهند.

به همین دلیل «ارزان بودن بورس» باید در سطح شرکت و صنعت بررسی شود، نه صرفاً از روی یک میانگین کلی بازار.

آیا ریسک‌های سیاسی واقعاً در قیمت‌ها هضم شده‌اند؟

آقابزرگی معتقد است بورس از بدبینانه‌ترین سناریوهای قبلی عبور کرده و بخش مهمی از ریسک‌های ژئوپلیتیکی در قیمت سهام پیش‌خور شده است. او به رشد بیش از ۷۵ درصدی شاخص از زمان بازگشایی نمادها در اردیبهشت اشاره کرده و استقبال بازار از برخی بازگشایی‌های بزرگ را شاهدی بر این موضوع می‌داند.

اما این گزاره را باید تحلیل یک کارشناس دانست، نه تضمینی درباره آینده. پیش‌خور شدن یک ریسک به این معنا نیست که خبر سیاسی جدید دیگر اثر ندارد. اگر شدت یا ماهیت ریسک تغییر کند، بازار می‌تواند دوباره قیمت‌ها را تعدیل کند.

رفتار چهارشنبه نیز همین احتیاط را یادآوری می‌کند: شاخص در یک روز از افت ۸۰ هزار واحدی به محدوده مثبت بازگشت؛ یعنی حساسیت بازار همچنان بالاست.

مقاومت بزرگ بعدی؛ ۶ میلیون واحد

بورس اکنون تنها حدود ۴۷ هزار واحد با سطح ۶ میلیون فاصله دارد. از نظر درصدی، این فاصله کمتر از یک درصد است؛ اما مرزهای رُند معمولاً نقش روانی مهمی در رفتار معامله‌گران دارند.

نزدیک شدن به ۶ میلیون می‌تواند هم خریداران تازه را تحریک کند و هم سهامدارانی را که در قیمت‌های پایین‌تر وارد شده‌اند به ذخیره سود وادار کند. همین موضوع احتمال نوسان و افزایش عرضه را در حوالی این سطح بالا می‌برد. گزارش معاملات چهارشنبه نیز نشان داد عبور پایدار از این مرز به تداوم تقاضا نیاز دارد.

شاخص ۷ میلیونی تا پایان سال؛ هدف یا سناریوی خوش‌بینانه؟

آقابزرگی پیش‌بینی کرده شاخص می‌تواند ابتدا در یک روند «سینوسی و متناوب» ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار واحد دیگر افزایش پیدا کند و در ادامه، با فرض ثبات شرایط اقتصادی و سیاسی فعلی، محدوده ۷ میلیون واحد تا پایان سال در دسترس باشد.

حرکت از سطح فعلی تا هفت میلیون واحد به رشدی در حدود ۱۷.۶ درصد نیاز دارد؛ بنابراین تعبیر ۱۵ درصدی مطرح‌شده در مصاحبه، یک برآورد تقریبی است. چنین رشدی در چند ماه از نظر عددی ناممکن نیست، اما تحقق آن به ادامه ورود نقدینگی، رشد سودآوری شرکت‌ها و مهم‌تر از همه جلوگیری از بازگشت شوک‌های شدید سیاسی و اقتصادی وابسته خواهد بود.

به همین دلیل ۷ میلیون را بهتر است سناریوی تحلیلی بدانیم، نه هدف تضمین‌شده بازار.

بورس هفته بعد؛ از هیجان به آزمون پایداری

بورس در هفته چهارم مرداد یک پیام مهم داشت: پول دوباره به سهام برگشته است. رشد ۳.۷۶ درصدی شاخص کل، افزایش ۵.۱ درصدی هم‌وزن و ورود خالص ۴.۸ همت سرمایه حقیقی همگی این تغییر را تأیید می‌کنند.

اما دو روز پایانی هفته پیام دوم را نیز فرستادند: هرچه قیمت‌ها بالاتر می‌روند، بازار انتخابی‌تر می‌شود و عرضه‌کنندگان بیشتری برای شناسایی سود ظاهر می‌شوند.

بنابراین سؤال هفته آینده دیگر این نیست که بورس توانسته ۵.۹ میلیون واحد را فتح کند یا نه؛ سؤال اصلی این است که آیا نقدینگی قدرت کافی برای تثبیت این قله و عبور پایدار از ۶ میلیون واحد را دارد. اگر پاسخ مثبت باشد، بحث اهداف بالاتر جدی‌تر خواهد شد؛ اما اگر ورود پول کاهش پیدا کند، یک دوره استراحت و اصلاح پس از جهش اخیر کاملاً طبیعی خواهد بود.