دربی ۱۰۷ در نقش جهان؛ نقشه عجیب سازمان لیگ برای مهار حاشیه‌های پرسپولیس و سپاهان

طبق برنامه اعلام‌شده برای هفته پنجم لیگ برتر، استقلال و پرسپولیس روز چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، برابر با ۲ سپتامبر ۲۰۲۶، از ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند. استقلال در این مسابقه میزبان محسوب می‌شود و این باشگاه پیش‌تر خواستار برگزاری دربی در نقش جهان شده بود.

انتقال شهرآورد پایتخت به اصفهان اتفاقی کم‌سابقه است. در سال‌های اخیر و همزمان با مشکلات ورزشگاه‌های تهران و ادامه روند آماده‌سازی ورزشگاه آزادی، دربی در ورزشگاه‌های دیگری از جمله اراک برگزار شده بود؛ اما این بار نقش جهان به عنوان یکی از مهم‌ترین ورزشگاه‌های فوتبال ایران میزبان بزرگ‌ترین مسابقه باشگاهی کشور خواهد بود.

همین انتخاب، البته یک مسئله جانبی مهم را هم پیش روی برگزارکنندگان گذاشته است: پرسپولیس قرار است در شهری بازی کند که یکی از پرهوادارترین و جدی‌ترین رقبای این تیم یعنی سپاهان در آن حضور دارد.

بازی سپاهان همزمان با دربی؛ اتفاقی که تصادفی به نظر نمی‌رسد

نکته جالب برنامه هفته پنجم، زمان دیدار سپاهان است. بر اساس برنامه منتشرشده، صنعت نفت آبادان از ساعت ۲۱ روز ۱۱ شهریور در ورزشگاه تختی آبادان میزبان سپاهان خواهد بود؛ یعنی بازی زردپوشان اصفهانی تنها یک ساعت و نیم پس از شروع دربی استقلال و پرسپولیس آغاز می‌شود.

چند رسانه ورزشی در گزارش‌های منتشرشده در روز یکم شهریور، این زمان‌بندی را مستقیماً به تلاش سازمان لیگ برای کاهش احتمال برخورد و درگیری میان هواداران سپاهان و پرسپولیس مرتبط دانسته‌اند. بر اساس این گزارش‌ها، زمان مسابقه سپاهان به شکلی تنظیم شده که بخش قابل توجهی از هواداران این تیم در ساعت برگزاری دربی، درگیر دنبال کردن مسابقه تیم خود مقابل صنعت نفت باشند.

به بیان دیگر، اگر این تحلیل درست باشد، سازمان لیگ تلاش کرده بدون ایجاد محدودیت مستقیم برای هواداران سپاهان، با استفاده از خود برنامه مسابقات، انگیزه حضور آنها در ورزشگاه نقش جهان یا محدوده اطراف آن را کاهش دهد.

چرا حضور هواداران سپاهان در روز دربی حساس شده است؟

حساسیت روی این موضوع بدون سابقه نیست. رقابت سپاهان و پرسپولیس در سال‌های گذشته بارها از مرز یک مسابقه عادی لیگ عبور کرده و اتفاقات روی سکوها حتی به صدور احکام انضباطی خاص منجر شده است.

برای نمونه، پس از حواشی یکی از تقابل‌های دو تیم، کمیته انضباطی تصمیم گرفت مسابقات رفت و برگشت سپاهان و پرسپولیس در لیگ بیست‌وچهارم تنها با حضور تماشاگران زن برگزار شود؛ تصمیمی کم‌سابقه که خود نشان‌دهنده میزان حساسیت حواشی این مسابقه بود.

سابقه تنش به سال‌های دورتر هم بازمی‌گردد. دیدار پرسپولیس و سپاهان در سال ۱۳۹۸ در ورزشگاه آزادی با درگیری‌های گسترده در اطراف و داخل ورزشگاه همراه شد و صدها نفر در جریان حوادث مرتبط با آن مسابقه مصدوم شدند.

در سال ۱۴۰۰ نیز تقابل دو تیم در اصفهان با تنش‌هایی در مسیر حرکت تیم‌ها و حواشی اطراف ورزشگاه نقش جهان همراه بود.

بنابراین نگرانی برگزارکنندگان در روزی که هزاران هوادار استقلال و پرسپولیس راهی اصفهان می‌شوند، صرفاً یک سناریوی فرضی نیست.

نقش جهان در روز دربی به یک نقطه امنیتی مهم تبدیل می‌شود

برگزاری دربی در تهران معمولاً با تجربه چندین‌ساله نیروهای اجرایی، انتظامی و مسئولان ورزشگاه آزادی همراه بوده است. اما انتقال بازی به شهری دیگر، معادلات متفاوتی ایجاد می‌کند.

هواداران دو تیم باید از شهرهای مختلف وارد اصفهان شوند، مسیرهای منتهی به ورزشگاه کنترل شود، محل استقرار هواداران استقلال و پرسپولیس کاملاً از یکدیگر جدا باشد و همزمان شرایطی ایجاد شود که تجمع هواداران سایر تیم‌ها در اطراف ورزشگاه به یک عامل پیش‌بینی‌نشده تبدیل نشود.

در این میان، نقش جهان اساساً ورزشگاه خانگی سپاهان است. به همین دلیل حضور پرسپولیس در این ورزشگاه، آن هم برای دیداری که حریفش استقلال است، شرایطی کاملاً متفاوت از یک مسابقه عادی ایجاد می‌کند.

زمان‌بندی مسابقه صنعت نفت و سپاهان را می‌توان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ اقدامی برای کم کردن یکی از متغیرهایی که ممکن است کنترل فضای اطراف ورزشگاه را دشوارتر کند.

آیا برنامه سازمان لیگ واقعاً جواب می‌دهد؟

این تصمیم در ظاهر ساده است: وقتی سپاهان ساعت ۲۱ مسابقه دارد، طبیعی است که بخش زیادی از هواداران جدی این تیم ترجیح بدهند مسابقه تیم خود را دنبال کنند تا اینکه برای تماشای دربی استقلال و پرسپولیس به نقش جهان بروند.

با این حال، تضمینی وجود ندارد که این برنامه به طور کامل مانع حضور هواداران سپاهان در محدوده ورزشگاه شود. بخشی از هواداران ممکن است از قبل بلیت تهیه کنند یا صرفاً به دلیل حساسیت حضور پرسپولیس در اصفهان، تمایل به حضور در اطراف ورزشگاه داشته باشند.

از سوی دیگر، فاصله زمانی میان شروع دو بازی زیاد نیست. دربی ساعت ۱۹:۳۰ آغاز می‌شود و دیدار سپاهان ساعت ۲۱؛ در نتیجه بخش پایانی شهرآورد با شروع مسابقه صنعت نفت و سپاهان همزمان خواهد شد.

به همین دلیل، موفقیت این برنامه بیش از هر چیز به نحوه بلیت‌فروشی، کنترل مبادی ورودی ورزشگاه، تفکیک هواداران، مدیریت مسیرهای رفت‌وآمد و تدابیر شورای تأمین استان اصفهان بستگی خواهد داشت.

یک دربی متفاوت؛ آزمون بزرگ اصفهان و سازمان لیگ

دربی ۱۰۷ استقلال و پرسپولیس از همین حالا ویژگی‌هایی دارد که آن را از بسیاری از شهرآوردهای قبلی متمایز می‌کند. مسابقه از تهران خارج شده، استقلال در نقش جهان میزبان است و شهری که معمولاً محل بازی‌های خانگی سپاهان محسوب می‌شود باید پذیرای هواداران دو رقیب بزرگ پایتخت باشد.

در کنار همه مسائل فنی و فوتبالی، نحوه مدیریت سکوها و فضای بیرونی ورزشگاه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین موضوعات این مسابقه تبدیل شود.

چینش مسابقه صنعت نفت و سپاهان در ساعت ۲۱ نیز نشان می‌دهد برگزارکنندگان دست‌کم نسبت به حساسیت حضور احتمالی هواداران سپاهان و پرسپولیس در یک محدوده مشترک بی‌توجه نبوده‌اند. رسانه‌های ورزشی این اقدام را راهکاری برای کاهش احتمال درگیری میان هواداران دو تیم ارزیابی کرده‌اند.

حالا باید دید این برنامه غیرمعمول تا چه اندازه در عمل موفق خواهد بود. اگر دربی ۱۱ شهریور بدون حاشیه جدی برگزار شود، نقش جهان می‌تواند یک گزینه قابل اعتماد برای میزبانی مسابقات بزرگ در دوره دوری آزادی باشد؛ اما بروز هرگونه مشکل روی سکوها یا اطراف ورزشگاه، بار دیگر بحث درباره انتخاب میزبان، شیوه بلیت‌فروشی و مدیریت مسابقات پرتماشاگر فوتبال ایران را به صدر اخبار بازخواهد گرداند.