جلسه سرنوشت‌ساز برای قلعه‌نویی؛ قرارداد تا ۲۰۳۰ یا آخرین فرصت در جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷؟

فوتبال ایران در حالی وارد شهریور ۱۴۰۵ شده که تیم ملی تقریباً دو ماه است مسابقه‌ای انجام نداده و هنوز تکلیف کامل کادرفنی خود را نمی‌داند. آخرین بازی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ روز ۲۶ ژوئن مقابل مصر برگزار شد؛ مسابقه‌ای که یک بر یک تمام شد و شاگردان امیر قلعه‌نویی در نهایت با سه تساوی برابر نیوزیلند، بلژیک و مصر و بدون کسب حتی یک پیروزی از مرحله گروهی کنار رفتند.

حالا جام جهانی به گذشته تبدیل شده و فاصله تا مهم‌ترین تورنمنت بعدی تیم ملی بسیار کوتاه است. جام ملت‌های آسیا از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷ در عربستان برگزار می‌شود و ایران در گروه C با چین، قرقیزستان و سوریه همگروه شده است. نخستین بازی تیم ملی نیز ۹ ژانویه برابر چین خواهد بود.

با چنین تقویمی، هر هفته تأخیر در تصمیم‌گیری درباره کادرفنی عملاً بخشی از زمان محدود آماده‌سازی تیم ملی را می‌سوزاند.

چهارشنبه ۴ شهریور؛ مهم‌ترین جلسه فوتبال ایران

طبق تازه‌ترین گزارش‌ها، سرانجام جلسه‌ای که طی هفته‌های گذشته چند بار به تعویق افتاده بود برای چهارشنبه چهارم شهریور هماهنگ شده است. امیر قلعه‌نویی قرار است در ساختمان فدراسیون فوتبال حاضر شود و روبه‌روی اعضای هیئت‌رئیسه، برنامه خود برای جام ملت‌های آسیا را ارائه کند.

گزارش امروز اطلاعات به نقل از ورزش سه تأیید می‌کند که این جلسه علاوه بر برنامه آماده‌سازی تیم ملی، به وضعیت قرارداد قلعه‌نویی نیز اختصاص خواهد داشت. برگزاری نشست چهارشنبه از آن جهت اهمیت دارد که بحث آینده سرمربی تیم ملی حدود یک ماه است در جلسات مختلف فدراسیون مطرح می‌شود، اما هنوز به یک تصمیم رسمی و شفاف منجر نشده است.

فدراسیون پیش‌تر نیز اعلام کرده بود قلعه‌نویی باید شخصاً در جلسه هیئت‌رئیسه حاضر شود و برنامه‌های مرتبط با جام ملت‌ها را توضیح دهد. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال، گفته بود هدف از این جلسه آن است که برنامه‌ها با استفاده از تجربه جام جهانی هرچه سریع‌تر وارد مرحله اجرایی شوند.

با این حال، موضوع جلسه فقط انتخاب محل اردو یا تعداد بازی‌های دوستانه نیست. تصمیم بزرگ‌تر این است که فدراسیون تا چه زمانی می‌خواهد آینده تیم ملی را به قلعه‌نویی بسپارد.

ماندن قلعه‌نویی تا جام ملت‌ها تقریباً قطعی است؟

اظهارات مهدی تاج طی هفته‌های گذشته نشان می‌دهد رئیس فدراسیون فوتبال همچنان مهم‌ترین حامی ادامه کار قلعه‌نویی است.

تاج ۲۶ تیر صراحتاً اعلام کرد هیئت‌رئیسه مشکل خاصی با ادامه حضور سرمربی تیم ملی تا جام ملت‌های آسیا ندارد و حتی عملکرد ایران در جام جهانی را با توجه به شرایط آماده‌سازی «قابل قبول» دانست.

اما مشکل آنجاست که سایر اظهارات رسمی از چنین اجماع شفافی خبر نمی‌دهند.

فریده شجاعی، عضو هیئت‌رئیسه، تنها چند روز بعد گفت ادامه کار با قلعه‌نویی هنوز قطعی نشده و تصمیم نهایی باید در جلسه بعدی گرفته شود. امیرمهدی علوی نیز پس از نشست هیئت‌رئیسه تأیید کرد اعضا درباره عملکرد سرمربی تیم ملی «نظرات مختلفی» دارند.

حتی حجت کریمی که تأکید داشت مهدی تاج تنها حامی قلعه‌نویی نیست، از نهایی شدن قرارداد جدید سخن نگفت و اعلام کرد تصمیم‌گیری پس از گفت‌وگو با سرمربی تیم ملی ادامه خواهد یافت.

در نتیجه اختلاف اصلی را شاید دیگر نتوان صرفاً در دوگانه «ماندن یا رفتن قلعه‌نویی» خلاصه کرد. سناریوی محتمل‌تر این است که او جام ملت‌های ۲۰۲۷ را روی نیمکت ایران آغاز کند، اما آنچه هنوز تعیین نشده، مدت قرارداد و شروط ادامه همکاری پس از این تورنمنت است.

چرا قرارداد تا جام جهانی ۲۰۳۰ دردسرساز شد؟

یکی از بحث‌های مهم داخل فدراسیون، تمدید بلندمدت قرارداد قلعه‌نویی تا جام جهانی ۲۰۳۰ است؛ پیشنهادی که با مقاومت بخشی از هیئت‌رئیسه روبه‌رو شده است.

تسنیم چهارم مرداد گزارش داد پیشنهاد قرارداد بلندمدت برای قلعه‌نویی در جلسه هیئت‌رئیسه مطرح شده، اما اعضا در مقطع فعلی با چنین تصمیمی موافقت نکرده‌اند. بر اساس همین گزارش، نتیجه ایران در جام ملت‌های آسیا به عنوان شرط اصلی برای بررسی یک قرارداد طولانی‌تر مطرح شده و برخی اعضا قهرمانی و برخی دیگر حداقل صعود به فینال را معیار مدنظر خود دانسته‌اند.

طهمورث حیدری، عضو هیئت‌رئیسه، نیز در موضعی رسمی‌تر تأکید کرده است هر کسی هدایت تیم ملی را در جام ملت‌ها برعهده داشته باشد باید ایران را دست‌کم به فینال رقابت‌ها برساند.

این رویکرد عملاً جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ را به یک آزمون چهارماهه برای قلعه‌نویی تبدیل می‌کند؛ آزمونی که نتیجه آن می‌تواند تعیین کند سرمربی فعلی فقط تا زمستان روی نیمکت ایران باقی می‌ماند یا پروژه‌ای چهارساله تا جام جهانی بعدی در اختیارش قرار خواهد گرفت.

شرط دوم؛ تغییر در دستیاران قلعه‌نویی

قرارداد تنها موضوع مورد اختلاف نیست. بخش مهم‌تری از بحث‌های پشت پرده به ترکیب کادرفنی تیم ملی ارتباط دارد.

گزارش‌های منتشرشده پس از جلسه قبلی هیئت‌رئیسه نشان می‌دهد بسیاری از اعضا بیش از شخص قلعه‌نویی، به وضعیت دستیاران و اطرافیان او انتقاد دارند. تسنیم گزارش داده بود جمع‌بندی بخشی از مدیران فدراسیون این است که قلعه‌نویی تا جام ملت‌ها بماند، اما برای ادامه مسیر باید در کادر کناری خود تجدیدنظر کند و کادرفنی تیم ملی تقویت شود.

همین موضوع می‌تواند حساس‌ترین قسمت جلسه چهارشنبه باشد.

قلعه‌نویی در سال‌های اخیر معمولاً روی حلقه مشخصی از همکاران خود اعتماد زیادی داشته و تغییرات بزرگ در کادرش به‌سادگی انجام نشده است. اگر هیئت‌رئیسه رسماً ادامه همکاری را به تغییر برخی دستیاران یا اضافه شدن چهره‌های جدید مشروط کند، سرمربی تیم ملی باید میان حفظ ساختار قبلی و پذیرش خواسته مدیران فدراسیون یکی را انتخاب کند.

از این منظر، نتیجه جلسه چهارشنبه فقط مشخص نمی‌کند «قلعه‌نویی می‌ماند یا نه»؛ بلکه می‌تواند تعیین کند نسخه جدید تیم ملی ایران با چه ساختار فنی‌ای وارد جام ملت‌ها می‌شود.

جام جهانی ۲۰۲۶ چه فشاری روی قلعه‌نویی ایجاد کرد؟

اگر ایران در جام جهانی موفق به صعود شده بود، احتمالاً بحث قرارداد بلندمدت امروز بسیار ساده‌تر بود.

تیم ملی در نخستین مسابقه مقابل نیوزیلند ۲ بر ۲ مساوی کرد، سپس برابر بلژیک به تساوی بدون گل رسید و در آخرین بازی نیز مقابل مصر یک بر یک متوقف شد. سه امتیاز حاصل از سه تساوی برای قرار گرفتن ایران میان هشت تیم برتر رده سوم کافی نبود و تیم ملی بدون شکست، اما بدون برد از مسابقات حذف شد.

قلعه‌نویی پس از جام جهانی بخشی از مشکلات را به وضعیت آماده‌سازی مرتبط دانست؛ از لغو مسابقات دوستانه گرفته تا دیر مشخص شدن اردوی نهایی و ورود بسیار دیرهنگام تیم به آمریکا. با این حال، او تأکید کرد مسئولیت نتایج را می‌پذیرد و گفت ایران باید در جام ملت‌های آسیا در قامت مدعی قهرمانی حاضر شود.

همین جمله اکنون می‌تواند علیه یا به سود او عمل کند. وقتی سرمربی شخصاً از هدف قهرمانی صحبت می‌کند، طبیعی است هیئت‌رئیسه نیز نتیجه جام ملت‌ها را معیار ادامه همکاری بداند.

زمان علیه تیم ملی کار می‌کند

فارغ از اینکه طرفداران یا منتقدان قلعه‌نویی چه نظری دارند، مسئله مهم‌تر برای تیم ملی «زمان» است.

ایران باید ۹ ژانویه برابر چین، ۱۳ ژانویه مقابل قرقیزستان و ۱۸ ژانویه برابر سوریه بازی کند. روی کاغذ گروه ایران نسبت به برخی گروه‌های دیگر قرعه دشواری نیست، اما تجربه جام ملت‌های آسیا بارها نشان داده عبور از مرحله گروهی تنها بخش ساده‌تر مسیر است و رقابت واقعی از مرحله حذفی آغاز می‌شود.

فدراسیون البته بخشی از برنامه تدارکاتی را پیش برده است. دیدار دوستانه ایران و روسیه برای هفتم مهر در کازان قطعی شده، اما یک مسابقه تدارکاتی به تنهایی برای آماده‌سازی تیمی که هدفش رسیدن به فینال آسیاست کافی نخواهد بود.

قلعه‌نویی در جلسه چهارشنبه باید درباره اردوها، مسابقات تدارکاتی، جوان‌گرایی، تغییر نسل و وضعیت بازیکنانی که پس از جام جهانی در تیم ملی باقی می‌مانند توضیح بدهد. هیئت‌رئیسه نیز در مقابل باید بالاخره تکلیف قرارداد را روشن کند تا تیم ملی وارد دوره‌ای تازه از بلاتکلیفی نشود.

چهارشنبه چه تصمیمی درباره قلعه‌نویی گرفته می‌شود؟

با کنار هم قرار دادن اظهارات رسمی و گزارش‌های منتشرشده، سه سناریو برای جلسه چهارشنبه قابل تصور است.

محتمل‌ترین سناریو، تمدید یا تأیید ادامه همکاری با قلعه‌نویی تا پایان جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ و موکول شدن قرارداد بلندمدت به نتیجه این مسابقات است. سناریوی دوم، پذیرش یک قرارداد طولانی‌تر اما با بندهای نتیجه‌محور و شروط مشخص است. سناریوی سوم نیز می‌تواند به اختلاف درباره تغییر کادرفنی منجر شود؛ موضوعی که اگر قلعه‌نویی با آن مخالفت جدی داشته باشد، شرایط را پیچیده‌تر خواهد کرد.

در حال حاضر نشانه جدی و رسمی از انتخاب یک جانشین برای قلعه‌نویی وجود ندارد و حتی اعضای هیئت‌رئیسه نیز گفته‌اند گزینه دیگری به طور رسمی مطرح نشده است. بنابراین احتمال تغییر کامل سرمربی تنها چند ماه مانده به جام ملت‌ها پایین‌تر از دو سناریوی دیگر به نظر می‌رسد.

اما یک چیز روشن است؛ جلسه چهارشنبه ۴ شهریور احتمالاً آخرین فرصت فدراسیون برای پایان دادن به ابهام نیمکت تیم ملی است.

ایران کمتر از پنج ماه دیگر باید برای قهرمانی آسیا رقابت کند. اگر فدراسیون واقعاً انتظار فینال یا قهرمانی دارد، تیم ملی بیش از هر چیز به برنامه‌ای ثابت، کادری مشخص و چند ماه آرامش فنی نیاز دارد. جلسه چهارشنبه مشخص خواهد کرد امیر قلعه‌نویی این فرصت را با همان تیم قبلی دریافت می‌کند، با دستیارانی تازه به عربستان می‌رود یا جام ملت‌های آسیا به آخرین فصل حضور او روی نیمکت ایران تبدیل خواهد شد.