پاکو خمس سرمربی راجا کازابلانکا شد؛ از تراکتور و وستهم تا غول سبز مراکش

باشگاه راجا کازابلانکا شامگاه دوشنبه ۳۱ آگوست، برابر با ۹ شهریور، انتصاب پاکو خمس را رسماً اعلام کرد. مربی اسپانیایی جانشین نصرالدین نبی تونسی شده که همکاری‌اش با باشگاه مراکشی پیش از آغاز فصل به پایان رسید.

طبق گزارش منابع مراکشی، توافق خمس با راجا برای یک فصل انجام شده است. او حتی پیش از تکمیل تشریفات معرفی رسمی، نخستین جلسه تمرینی خود را نیز برگزار کرد و از همین هفته کار فنی‌اش را آغاز کرده است.

خمس در شبکه‌های اجتماعی هم از آغاز یک «چالش جدید» نوشت و با استفاده از شعار معروف هواداران باشگاه، «دیما راجا»، ورودش به فوتبال مراکش را اعلام کرد.

برای مربی‌ای که سال‌ها به حضور در تیم‌های کوچک‌تر و کار در محیط‌های پرتنش شهرت داشته، راجا شاید یکی از پرفشارترین تجربه‌های دوران حرفه‌ای باشد.

راجا چه باشگاهی را تحویل خمس داده است؟

اگر تراکتور یکی از پرطرفدارترین تیم‌های ایران بود، راجا نیز یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های هواداری فوتبال شمال آفریقا را دارد.

باشگاه کازابلانکایی تاکنون ۱۳ بار قهرمان لیگ مراکش شده و ۹ جام حذفی این کشور را نیز در کارنامه دارد. مهم‌تر از همه، راجا سه مرتبه در سال‌های ۱۹۸۹، ۱۹۹۷ و ۱۹۹۹ قهرمان لیگ قهرمانان آفریقا شده است. کنفدراسیون فوتبال آفریقا نیز این سه قهرمانی را در فهرست افتخارات قاره‌ای باشگاه ثبت کرده است.

آخرین قهرمانی راجا در لیگ داخلی به فصل ۲۰۲۳-۲۴ برمی‌گردد. بنابراین مأموریت خمس فقط ساختن یک تیم رقابتی نیست؛ هواداران انتظار دارند «عقاب‌های سبز» دوباره برای قهرمانی بجنگند.

برای مربی اسپانیایی این تفاوت مهمی با بسیاری از تیم‌های قبلی‌اش دارد. در رایووایکانو یا ایبیزا، گاهی عملکرد فراتر از امکانات باشگاه می‌توانست موفقیت تلقی شود؛ در راجا، نتیجه نگرفتن خیلی زود به بحران تبدیل می‌شود.

از تبریز تا لندن و حالا کازابلانکا

خمس سابقه متنوعی خارج از اسپانیا دارد.

او ابتدا در فصل ۲۰۱۶-۱۷ هدایت کروز آزول مکزیک را برعهده گرفت، سپس در دسامبر ۲۰۲۲ راهی ایران شد و روی نیمکت تراکتور نشست. او در مجموع ۴۵ مسابقه هدایت تیم تبریزی را برعهده داشت و تا آوریل ۲۰۲۴ در ایران ماند.

جدایی او از تراکتور نیز شرایط خاصی داشت. باشگاه در ابتدا اعلام کرد خمس به «دلایل شخصی» خواهان فسخ قرارداد شده است، اما هوشنگ نصیرزاده، مدیرعامل وقت تراکتور، بعداً گفت نگرانی‌های سیاسی پس از حمله ایران به اسرائیل و نگرانی خانواده مربی اسپانیایی در تصمیم او تأثیر داشته است.

خمس بعد از بازگشت به اسپانیا هدایت ایبیزا را برعهده گرفت و سپس در ژانویه ۲۰۲۶ یک تصمیم غیرمعمول گرفت؛ برای نخستین بار نقش سرمربی را کنار گذاشت و به عنوان دستیار نونو اسپریتو سانتو به وستهم رفت.

رسانه اسپانیایی AS گزارش داده بود نونو شخصاً با خمس تماس گرفت و او را برای حضور در کادر فنی وستهم به لندن برد. آشنایی این دو نیز به سال‌های بازی‌شان در دپورتیوو لاکرونیا برمی‌گشت.

حالا پس از چند ماه تجربه لیگ برتر انگلیس، خمس دوباره «نفر اول» شده است.

خمس در وستهم هم همان خمس همیشگی بود

تجربه وستهم از یک جهت برای شناخت شخصیت خمس جالب بود.

چند هفته پس از پیوستن او به کادر نونو، تصاویر بحث داغ خمس با سرمربی پرتغالی کنار زمین خبرساز شد. او بعداً در توضیح ماجرا گفت نونو او را به انگلیس نبرده که ساکت بماند؛ عبارتی که به‌خوبی شخصیت مربی سابق تراکتور را نشان می‌دهد.

خمس مربی‌ای نیست که حتی در نقش دستیار هم صرفاً نظاره‌گر باشد.

همین روحیه حالا در باشگاهی مانند راجا می‌تواند هم مزیت باشد و هم ریسک. هواداران کازابلانکا معمولاً فوتبال تهاجمی و تیمی مسلط می‌خواهند و سبک خمس نیز در سال‌های حضورش در رایووایکانو با مالکیت توپ، پرس و بازی رو به جلو شناخته شده است. منابع مراکشی نیز پس از انتصاب او همین ویژگی‌ها را به عنوان مشخصه اصلی فوتبالش برجسته کرده‌اند.

اما فوتبال پرریسک خمس زمانی که نتیجه ندهد، می‌تواند تیم را آسیب‌پذیر کند؛ چیزی که در دوره‌های مختلف کاری‌اش نیز بارها دیده شده است.

خمس فقط ۲۳ روز برای آماده کردن راجا فرصت دارد

انتخاب زمان سرمربی جدید یک مزیت مهم برای راجا دارد: فصل هنوز شروع نشده است.

لیگ حرفه‌ای مراکش در فصل ۲۰۲۶-۲۷ رسماً از ۲۴ سپتامبر آغاز خواهد شد. قرعه‌کشی مسابقات نیز انجام شده و راجا از همان هفته نخست باید خارج از خانه به مصاف AS FAR یا ارتش سلطنتی مراکش برود.

یعنی خمس حدود سه هفته فرصت دارد تیمش را بشناسد و ایده‌هایش را پیاده کند.

البته نخستین آزمون او خیلی زودتر از لیگ فرا می‌رسد. راجا پنجشنبه سوم سپتامبر در تورنمنت دوستانه اتحاد توارگا برابر نهضه برکان بازی خواهد کرد. بعد از آن نیز مسابقات دوستانه دیگری مقابل وداد تماره و اتحاد توارگا در برنامه قرار دارد.

این سه بازی برای خمس اهمیت زیادی دارد؛ چون باید در مدت کوتاهی ترکیب اصلی، ساختار دفاعی و نحوه پرس تیمش را پیدا کند.

پای سئوتا هم به داستان خمس باز می‌شود؟

زمان حضور یک مربی اسپانیایی در مراکش از نظر سیاسی نیز دوره‌ای عادی نیست.

روابط مادرید و رباط در هفته‌های گذشته دوباره تحت تأثیر بحران سئوتا قرار گرفته است. اسپانیا در ماه آگوست صراحتاً هرگونه مذاکره درباره حاکمیت سئوتا و ملیله را رد کرد؛ پس از آنکه وزیر دادگستری مراکش دوباره ادعای تاریخی رباط درباره این دو شهر را مطرح کرد.

همزمان بحران عبور گسترده مهاجران از مرز سئوتا نیز روابط دو کشور را تحت فشار گذاشت.

با این حال، نباید انتصاب خمس را سیاسی کرد. دولت اسپانیا اعلام کرده شواهدی از نقش دولت مراکش در ایجاد بحران مهاجرتی پیدا نکرده و پدرو سانچز حتی از همکاری مقام‌های مراکشی در کنترل وضعیت تمجید کرده است.

بنابراین شرایط سیاسی فقط بخشی از پس‌زمینه اجتماعی حضور یک مربی مشهور اسپانیایی در مراکش است؛ هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که انتخاب خمس از سوی راجا ارتباطی با روابط دو کشور داشته باشد.

سخت‌ترین بخش مأموریت خمس؛ فشار نتیجه

خمس در راجا زمان دارد، اما آرامش نه.

او به باشگاهی آمده که تاریخ قهرمانی دارد، هواداران پرتعدادی پشت آن هستند و رقیب سنتی‌اش وداد کازابلانکا نیز دائماً هر نتیجه را به موضوعی برای کری و فشار تبدیل می‌کند.

حتی برنامه لیگ نیز فرصت شروع آرام را از مربی اسپانیایی گرفته است. بازی نخست برابر ارتش سلطنتی یکی از بزرگ‌ترین مسابقات فوتبال مراکش محسوب می‌شود و دربی راجا و وداد نیز در هفته یازدهم برگزار خواهد شد.

بنابراین اگر خمس می‌خواهد فصل را با آرامش آغاز کند، باید خیلی زود نتیجه بگیرد.

تجربه او در رایووایکانو، مکزیک، تراکتور و حتی چند ماه کار کنار نونو می‌تواند به راجا کمک کند، اما در کازابلانکا صبر هوادار به اندازه رزومه مربی طولانی نیست.

بازگشت پاکو خمس به صندلی اول

برای فوتبال ایران، نام پاکو خمس همچنان با تراکتور گره خورده است؛ مربی‌ای که فوتبال تهاجمی و شخصیت صریحش موافقان و مخالفان زیادی داشت و در نهایت نیز در شرایطی غیرمعمول ایران را ترک کرد.

دو سال بعد، مسیر او ابتدا به انگلیس و حالا به مراکش رسیده است.

راجا برای خمس فقط چهارمین تجربه کاری خارج از اسپانیا نیست؛ شاید مهم‌ترین فرصت او در سال‌های اخیر برای بازگشت جدی به سطح اول مربیگری باشد.

اگر بتواند یکی از پرافتخارترین باشگاه‌های آفریقا را دوباره قهرمان مراکش کند، تجربه کوتاه دستیار بودن در وستهم به یک توقف میان دو دوره سرمربیگری تبدیل خواهد شد. اگر نتیجه نگیرد، فشار کازابلانکا می‌تواند دوران تازه او را بسیار کوتاه کند.

اولین نشانه‌ها خیلی زود از راه می‌رسند؛ پنجشنبه برابر نهضه برکان، سپس سه هفته تمرین و در نهایت شروع رسمی فصل مقابل ارتش سلطنتی. پاکو خمس دوباره نفر اول است و این بار یک غول سبز آفریقایی منتظر نسخه تازه مربی سابق تراکتور خواهد بود.