جام حذفی فوتبال ایران در آستانه لغو؟ نامه فوری پرسپولیس به مهدی تاج

سرنوشت جام حذفی فوتبال ایران در فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به یکی از ابهامات بزرگ تقویم فوتبال کشور تبدیل شده است. در حالی که مسابقات لیگ برتر از هفته پنجم عبور کرده، هنوز جدول زمانی مشخصی برای شروع مراحل اصلی جام حذفی اعلام نشده و همین تأخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال برگزار نشدن این رقابت‌ها را افزایش داده است.

این نگرانی از آن جهت جدی‌تر است که فصل گذشته نیز جام حذفی به پایان نرسید. مسابقات تا جایی پیش رفت که هشت تیم استقلال، فولاد، گل‌گهر، شمس‌آذر، سایپا، ملوان، پیکان و خیبر خرم‌آباد جواز حضور در مرحله یک‌چهارم نهایی را گرفتند، اما ادامه رقابت‌ها به دلیل شرایط پیش‌آمده برگزار نشد و سهمیه‌های آسیایی در نهایت بر مبنای وضعیت لیگ تعیین شد.

حالا احتمال تکرار چنین سناریویی در فصل جدید، صدای اعتراض پرسپولیس را بلند کرده است.

نامه پیمان حدادی به مهدی تاج؛ جام حذفی را حذف نکنید

پیمان حدادی، مدیرعامل باشگاه پرسپولیس، روز شنبه ۱۴ شهریور در نامه‌ای رسمی به مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، خواستار برنامه‌ریزی برای برگزاری جام حذفی شد. اصل ارسال این نامه و درخواست رسمی مدیرعامل پرسپولیس توسط چند منبع خبری تأیید شده است.

حدادی در این نامه تأکید کرده جام حذفی صرفاً مسابقاتی میان تیم‌های لیگ برتری نیست و برای باشگاه‌های دسته‌های پایین‌تر فرصتی فراهم می‌کند تا بازیکنان جوان خود را در سطحی گسترده‌تر معرفی کنند.

در بخشی از موضع باشگاه پرسپولیس آمده است که برگزار نشدن جام حذفی می‌تواند در حق تیم‌هایی که ماه‌ها برای حضور در این رقابت‌ها برنامه‌ریزی کرده‌اند اجحاف باشد.

مدیرعامل پرسپولیس از فدراسیون خواسته با استفاده از ظرفیت‌های موجود، اصلاح برنامه زمانی و هماهنگی میان بخش‌های مختلف، اجازه ندهد جام حذفی از تقویم فوتبال ایران کنار گذاشته شود.

آیا جام حذفی فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶ واقعاً لغو شده است؟

تا این لحظه پاسخ خیر است.

بررسی آخرین اخبار رسمی نشان می‌دهد فدراسیون فوتبال یا سازمان لیگ هنوز اعلام نکرده‌اند که جام حذفی فصل جاری به‌طور قطعی برگزار نخواهد شد. بنابراین هر خبری با عنوان «لغو جام حذفی ۱۴۰۵-۱۴۰۶» در شرایط فعلی باید به‌عنوان یک احتمال یا گمانه‌زنی در نظر گرفته شود، مگر آنکه سازمان لیگ تصمیم جدیدی اعلام کند.

اما نگرانی‌ها نیز بدون مبنا نیست.

محمدرضا کشوری‌فرد، دبیر سازمان لیگ، در ۱۳ مرداد به صراحت از مشکل برنامه‌ریزی برای جام حذفی سخن گفته بود. او با اشاره به فشردگی تقویم اعلام کرد لیگ برتر باید در زمان مقرر برگزار شود و مسابقات جام ملت‌های آسیا، لیگ نخبگان آسیا، لیگ قهرمانان آسیا ۲ و برنامه‌های تیم امید فضای تقویم را بسیار محدود کرده‌اند.

بنابراین مشکل برگزاری جام حذفی موضوعی نیست که پس از هفته پنجم لیگ ناگهان ایجاد شده باشد؛ سازمان لیگ پیش از شروع فصل نیز نسبت به آن هشدار داده بود.

جام ملت‌های آسیا چگونه تقویم لیگ را به هم می‌ریزد؟

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات فوتبال ایران در فصل جاری، برگزاری جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ عربستان در میانه فصل باشگاهی است.

طبق برنامه رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، جام ملت‌های آسیا از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷ در شهرهای ریاض، جده و الخبر برگزار خواهد شد. این یعنی تقریباً یک ماه از میانه فصل باشگاهی تحت تأثیر حضور تیم ملی در جام ملت‌ها قرار می‌گیرد.

علاوه بر آن، استقلال و تراکتور در لیگ نخبگان آسیا حضور دارند و سایر نمایندگان ایران نیز در رقابت‌های باشگاهی قاره برنامه‌های خود را دنبال می‌کنند. اردوها و مسابقات تیم‌های ملی بزرگسالان و امید نیز باید در همین تقویم جا داده شوند.

در چنین وضعیتی، سازمان لیگ برای پیدا کردن تاریخ‌های آزاد به مشکل خورده است و جام حذفی، به دلیل ماهیت تک‌حذفی و امکان جابه‌جایی نسبی مسابقات، بیش از لیگ در معرض قربانی شدن قرار می‌گیرد.

تجربه فصل گذشته زنگ خطر را به صدا درآورده است

اگر فصل گذشته جام حذفی به پایان می‌رسید، نگرانی فعلی شاید چندان جدی نبود؛ اما اتفاقات فصل ۱۴۰۴-۱۴۰۵ یک سابقه بسیار نزدیک ایجاد کرده است.

جام حذفی فصل قبل پس از مشخص شدن تیم‌های حاضر در مرحله یک‌چهارم نهایی نیمه‌تمام ماند. مصطفی زارعی، رئیس کمیته مجوز حرفه‌ای، در خردادماه اعلام کرد ادامه مسابقات برگزار نمی‌شود و تعیین نمایندگان آسیایی ایران بر مبنای رده‌بندی لیگ انجام خواهد شد.

در واقع تیم‌هایی که خود را تا جمع هشت تیم نهایی رسانده بودند، فرصت ادامه رقابت برای قهرمانی را از دست دادند.

همین اتفاق سبب شده تأخیر امسال در اعلام برنامه جام حذفی حساسیت بیشتری ایجاد کند. باشگاه‌ها نگرانند سناریویی که قرار بود ناشی از شرایط استثنایی فصل گذشته باشد، به الگویی برای فصل جدید تبدیل شود.

لغو جام حذفی چه تیم‌هایی را بیشتر متضرر می‌کند؟

در نگاه اول ممکن است تصور شود حذف جام حذفی تنها یک یا چند مسابقه از برنامه استقلال، پرسپولیس، تراکتور و سپاهان کم می‌کند؛ اما اهمیت واقعی این تورنمنت برای باشگاه‌های کوچک‌تر است.

جام حذفی یکی از معدود فرصت‌هایی است که تیم‌های دسته اول، دسته دوم و حتی سطوح پایین‌تر می‌توانند مقابل تیم‌های بزرگ فوتبال ایران قرار بگیرند.

یک قرعه مناسب و چند پیروزی می‌تواند یک باشگاه کوچک را به مراحل پایانی برساند، بازیکن ناشناخته‌ای را مطرح کند و درآمد و توجه رسانه‌ای قابل توجهی برای تیم ایجاد کند.

پرسپولیس نیز در نامه خود دقیقاً روی همین نکته دست گذاشته و جام حذفی را بستری برای «فرصت، عدالت، جوانگرایی و معرفی استعدادهای جدید» معرفی کرده است.

به همین دلیل حذف مسابقات فقط مسئله چهار یا پنج باشگاه پرهوادار نیست.

تکلیف سهمیه آسیایی قهرمان جام حذفی چه می‌شود؟

جام حذفی از منظر سهمیه‌های آسیایی نیز اهمیت زیادی دارد. در ساختار سال‌های اخیر فوتبال ایران، قهرمان جام حذفی یکی از مسیرهای اصلی رسیدن به لیگ قهرمانان آسیا ۲ بوده است. مصطفی زارعی پیش‌تر نیز اعلام کرده بود سهمیه سطح دوم فوتبال باشگاهی آسیا به قهرمان جام حذفی تعلق می‌گیرد.

اگر جام حذفی برگزار نشود، فدراسیون ناچار خواهد بود مانند فصل گذشته سهمیه مربوط به این رقابت را از طریق جدول لیگ تعیین کند یا سازوکار دیگری را با AFC هماهنگ سازد.

این اتفاق یک پیامد مهم دارد؛ تیم‌های میانه جدول که شاید در لیگ شانس چندانی برای رسیدن به جایگاه آسیایی نداشته باشند، مسیر دوم خود برای رسیدن به آسیا را از دست می‌دهند.

از همین زاویه، برگزار نشدن جام حذفی می‌تواند اهمیت و فشار رقابت در بالای جدول لیگ را نیز افزایش دهد.

چرا پرسپولیس برای برگزاری جام حذفی اصرار دارد؟

موضع پرسپولیس را می‌توان از دو زاویه بررسی کرد.

از یک سو، سرخپوشان طبیعتاً نمی‌خواهند یکی از جام‌های قابل کسب فصل بدون برگزاری از تقویم حذف شود. جام حذفی برای تیم‌های بزرگ یک مسیر مستقل برای کسب جام و سهمیه آسیایی ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، باشگاه تلاش کرده اعتراض خود را از منافع مستقیم پرسپولیس فراتر ببرد و بر حقوق تیم‌های کوچک‌تر و نقش این رقابت در استعدادسازی تأکید کند.

نامه حدادی در واقع فدراسیون را مقابل یک انتخاب قرار می‌دهد: فشردگی تقویم را با مدیریت تاریخ‌ها حل کند یا یکی از دو تورنمنت اصلی فوتبال باشگاهی ایران را کنار بگذارد.

سرنوشت جام حذفی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ چه زمانی مشخص می‌شود؟

در حال حاضر هیچ تاریخ رسمی برای قرعه‌کشی یا شروع مراحل اصلی جام حذفی فصل جدید اعلام نشده است و همین موضوع مهم‌ترین عامل ایجاد شایعات محسوب می‌شود.

آنچه قطعی است، سازمان لیگ از مدت‌ها قبل درباره کمبود زمان هشدار داده، فصل گذشته جام حذفی نیمه‌تمام مانده و اکنون پرسپولیس نیز به‌صورت رسمی خواستار جلوگیری از تکرار آن اتفاق شده است.

اما هنوز نمی‌توان نوشت «جام حذفی امسال لغو شد».

تصمیم نهایی باید از سوی فدراسیون فوتبال یا سازمان لیگ اعلام شود. تا آن زمان، جام حذفی در وضعیتی مبهم قرار دارد؛ رقابتی که نه برنامه شروع آن مشخص شده و نه حکم حذفش صادر شده است.

اکنون نامه پرسپولیس فشار بیشتری بر فدراسیون وارد کرده تا هرچه زودتر تکلیف مسابقات را روشن کند. اگر تاج و سازمان لیگ بتوانند روزهای خالی لازم را در تقویم پیدا کنند، جام حذفی همچنان شانس برگزاری دارد؛ در غیر این صورت فوتبال ایران ممکن است برای دومین فصل پیاپی با یک جام حذفی ناقص یا برگزارنشده روبه‌رو شود؛ اتفاقی که این بار دیگر به‌سادگی نمی‌توان آن را صرفاً نتیجه شرایط استثنایی دانست.