بیرانوند دروازه را قفل کرد، گل هم ساخت؛ رکورد خیرهکننده ستاره تراکتور در صدرنشینی
اگر بخواهیم نقش بیرانوند در شروع قدرتمند تراکتور را تنها با یک عدد توضیح دهیم، کافی است به ستون گل خورده این تیم نگاه کنیم: صفر.
آمار فعلی لیگ نشان میدهد بیرانوند در هر ۶ مسابقه تراکتور در لیگ بیستوششم به میدان رفته و در هر ۶ بازی کلینشیت کرده است. به بیان سادهتر، دروازه او طی ۵۴۰ دقیقه فوتبال لیگ برتر باز نشده و تراکتور تنها تیمی است که تا این مقطع چنین رکورد دفاعیای دارد.
این رکورد زمانی ارزش بیشتری پیدا میکند که حریفان تراکتور در هفتههای ابتدایی را مرور کنیم. سرخپوشان تبریزی در این مسیر مقابل تیمهایی نظیر سپاهان، پرسپولیس، پیکان، چادرملو، شمسآذر و گلگهر ایستادهاند و حتی در مسابقاتی که تیم جواد نکونام تحت فشار قرار گرفته، بیرانوند و ساختار دفاعی تراکتور اجازه عبور توپ از خط دروازه را ندادهاند.
تراکتور پس از شش مسابقه ۱۶ امتیاز دارد و همچنان در صدر جدول قرار گرفته است؛ استقلال و آلومینیوم با ۱۲ امتیاز نزدیکترین تعقیبکنندگان صدرنشین هستند.
بنابراین صحبت از تأثیر بیرانوند صرفاً تعریف از یک عملکرد فردی نیست. چهار امتیاز اختلاف با نزدیکترین رقبا در شرایطی شکل گرفته که تراکتور هنوز حتی یک گل دریافت نکرده است.
پاس گل بیرانوند به حسینزاده؛ دروازهبانی که حمله را از محوطه خودش آغاز کرد
لحظه ویژه عملکرد بیرانوند در هفته ششم اما در دقیقه ۴۳ مسابقه تراکتور و گلگهر رقم خورد.
پس از صحنهای بحثبرانگیز درباره اینکه توپ باید کرنر باشد یا ضربه دروازه، داور بازی مالکیت را به تراکتور داد. بیرانوند بدون تلف کردن زمان توپ را به سرعت وارد جریان مسابقه کرد و با یک ارسال بلند و دقیق، امیرحسین حسینزاده را پشت مدافعان گلگهر در موقعیت تکبهتک قرار داد.
حسینزاده نیز فرصت را از دست نداد و تنها گل مسابقه را به ثمر رساند؛ گلی که سه امتیاز را به حساب تراکتور واریز کرد.
اهمیت این صحنه فقط به زیبایی پاس محدود نمیشود. بیرانوند پیش از ارسال توپ شرایط دفاعی حریف را تشخیص داد؛ بازیکنان گلگهر هنوز درگیر تصمیم داوری و بازگشت به زمین خود بودند و فضای زیادی پشت خط دفاع ایجاد شده بود.
دروازهبان تراکتور دقیقاً همان چیزی را انجام داد که از یک گلر مدرن انتظار میرود: تصمیم سریع، دید مناسب و اجرای دقیق.
محسن سیدی، مربی سابق بیرانوند در نفت تهران و پرسپولیس، نیز پس از مسابقه تأکید کرد که توانایی او در ارسال توپهای بلند با دست و پا از سالهای نخست حضورش در فوتبال حرفهای وجود داشته است.
بیرانوند فقط شوتگیر نیست؛ اهمیت «گلر بازیساز» برای تراکتور
در فوتبال مدرن، وظیفه دروازهبان مدتهاست از مهار شوت فراتر رفته است. تیمهای بزرگ تلاش میکنند حمله را از آخرین بازیکن زمین آغاز کنند و کیفیت بازی با پای دروازهبان میتواند ساختار حمله تیم را تغییر دهد.
بیرانوند البته ویژگی متفاوتی هم دارد: ارسالهای بسیار بلند.
قدرت پرتاب دست او سالهاست شناخته شده و اکنون ارسال با پای راست نیز به یک سلاح مستقیم برای تراکتور تبدیل شده است. چنین قابلیتی برای تیم جواد نکونام بهخصوص زمانی مؤثر است که امیرحسین حسینزاده یا مهاجمان سریع تراکتور فضای پشت مدافعان حریف را هدف میگیرند.
در چنین شرایطی تیم حتی لازم نیست چندین پاس متوالی برای عبور از پرس حریف انجام دهد. یک تصمیم درست بیرانوند میتواند توپ را در چند ثانیه از محوطه جریمه تراکتور به موقعیت گل در سوی دیگر زمین منتقل کند.
گل برابر گلگهر نمونه کامل همین الگو بود.
سومین پاس گل بیرانوند؟ یک سابقه جالب از دوران نفت تهران
پس از بازی با گلگهر، برخی گزارشهای ورزشی این پاس را سومین پاس گل دوران حرفهای بیرانوند معرفی کردند و حتی از او بهعنوان یکی از رکوردداران پاس گل در میان دروازهبانهای ایرانی نام بردند.
آنچه بهطور مستند از گذشته بیرانوند وجود دارد، حداقل یک پاس گل بسیار مشهور در زمان حضور او در نفت تهران است.
در مسابقه نفت تهران و تراکتورسازی در سال ۲۰۱۴، بیرانوند پس از در اختیار گرفتن توپ آن را با یک پرتاب بسیار بلند برای غلامرضا رضایی فرستاد و مهاجم نفت با ضربهای تماشایی گلزنی کرد؛ صحنهای که بعدها حتی در گزارش گاردین درباره پاس گل دروازهبانها مورد توجه قرار گرفت.
با این حال، درباره عبارت «رکورددار تاریخ فوتبال ایران» باید کمی محتاط بود. آرشیو عمومی و یکپارچهای از پاس گل تمام دروازهبانان فوتبال ایران در همه رقابتها وجود ندارد و برخی پایگاههای آماری بینالمللی نیز پاسهای گل در لیگ ایران را بهطور کامل ثبت نکردهاند. بنابراین سه پاس گل حرفهای عددی است که در رسانههای داخلی گزارش شده، اما ادعای رکورد مطلق تاریخی را نمیتوان با یک بانک آماری جامع رسمی تأیید کرد.
همین یک پاس گل فصل جاری اما برای یک دروازهبان آماری بسیار خاص محسوب میشود.
۶ کلینشیت نتیجه کار بیرانوند است یا خط دفاع تراکتور؟
نسبت دادن تمام کلینشیتها به یک دروازهبان نیز تحلیل کاملی نیست.
عملکرد شجاع خلیلزاده، سایر مدافعان تراکتور و ساختار دفاعی تیم نکونام سهم بزرگی در صفر ماندن ستون گل خورده دارد. یکی از ویژگیهای تراکتور در شروع فصل، کاهش موقعیتهای باکیفیت حریفان و حفظ تراکم مناسب مقابل محوطه جریمه بوده است.
اما اهمیت بیرانوند زمانی مشخص میشود که حریف از این ساختار عبور میکند.
دروازهبان باتجربه تراکتور بارها در هفتههای گذشته روی تکموقعیتهای خطرناک واکنش نشان داده است. حفظ تمرکز در مسابقاتی که ممکن است یک دروازهبان تنها دو یا سه بار در طول ۹۰ دقیقه مجبور به واکنش جدی شود، خود بخشی از کیفیت یک گلر سطح بالا محسوب میشود.
به همین دلیل رکورد ۶ کلینشیت را باید محصول ترکیب ساختار دفاعی قدرتمند تراکتور و کیفیت فردی بیرانوند دانست.
بزرگترین تهدید برای این رکورد؛ مسئله سربازی بیرانوند
درست در شرایطی که بیرانوند بهترین شروع ممکن را در لیگ تجربه میکند، بزرگترین ابهام درباره آینده او خارج از زمین فوتبال قرار دارد.
موضوع خدمت سربازی این دروازهبان همچنان تعیین تکلیف نهایی نشده است. طبق آخرین گزارشها، مجوز فعلی فعالیت ورزشی بیرانوند تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ اعتبار دارد و اگر مجوز جدیدی صادر نشود، او پس از این تاریخ با مسئله اعزام به خدمت روبهرو خواهد شد. همزمان تلاشهایی برای تعویق این موضوع تا جام ملتهای آسیا مطرح شده است.
این مسئله برای تراکتور اهمیتی فراتر از یک حاشیه شخصی دارد.
تیمی که شش هفته بدون گل خورده و صدرنشین لیگ است، طبیعتاً نمیخواهد در میانه این روند دروازهبان شماره یک خود را از دست بدهد. هرگونه تغییر اجباری در این پست میتواند یکی از مهمترین ریسکهای فنی تیم نکونام در ادامه فصل باشد.
بیرانوند؛ از حاشیه تا تعیینکنندهترین بازیکن صدرنشین
علیرضا بیرانوند در تمام سالهای اخیر یکی از خبرسازترین چهرههای فوتبال ایران بوده است. مصاحبهها، کریخوانیها، اختلافات قراردادی و حالا پرونده سربازی باعث شدهاند نام او تقریباً همیشه خارج از زمین نیز در اخبار دیده شود.
اما آمار شش هفته ابتدایی لیگ بیستوششم فعلاً اجازه نمیدهد بحث فنی او زیر سایه حواشی قرار بگیرد.
شش بازی، شش کلینشیت، صفر گل خورده و یک پاس گل سهامتیازی مجموعهای است که بیرانوند را به یکی از مؤثرترین بازیکنان شروع فصل تبدیل کرده است. تراکتور با ۱۶ امتیاز در صدر ایستاده و فاصله چهارامتیازی با نزدیکترین تعقیبکنندگان دارد؛ بخشی از این برتری دقیقاً از همان نقطهای آغاز میشود که بیرانوند ایستاده است.