تاریخیتر از همیشه؛ نخستین دربی زنان استقلال و پرسپولیس با VAR برگزار میشود
فصل نوزدهم لیگ برتر فوتبال زنان ایران هنوز آغاز نشده، اما یکی از مهمترین اتفاقات آن از همین حالا مشخص شده است. استقلال و پرسپولیس که برای نخستین بار بهطور همزمان در بالاترین سطح فوتبال زنان کشور حضور دارند، در هفته پنجم مقابل یکدیگر قرار میگیرند؛ دیداری که نخستین دربی رسمی زنان میان دو باشگاه بزرگ پایتخت خواهد بود. مسابقه برگشت نیز در هفته چهاردهم برگزار میشود. در دور رفت پرسپولیس میزبان است و در دور برگشت استقلال میزبانی خواهد کرد.
حالا اضافهشدن VAR، این مسابقه را پیش از برگزاری به یک رویداد تاریخی تبدیل کرده است.
VAR در اولین دربی زنان استقلال و پرسپولیس
مهدی تاج در ویدیوی منتشرشده از سوی فدراسیون فوتبال توضیح داده که پس از جلسه با مسئولان کمیته داوران و دریافت مجوز از فیفا، تصمیم گرفته شده در دربی زنان تهران از سیستم کمکداور ویدیویی استفاده شود.
رئیس فدراسیون همچنین اعلام کرده برنامه مشابهی برای دیدار گلگهر سیرجان و خاتون بم وجود دارد؛ مسابقهای که سالهاست یکی از مهمترین تقابلهای فوتبال زنان ایران به شمار میرود.
این تصمیم معنایی فراتر از استفاده از چند دوربین در یک مسابقه دارد. VAR در فوتبال مردان ایران طی سالهای اخیر از یک فناوری استثنایی به بخشی از مسابقات حساس تبدیل شده و حالا فدراسیون قصد دارد همین مسیر را، دستکم در بازیهای بزرگ، برای فوتبال زنان نیز آغاز کند.
تاج به دربی ۱۰۲ مردان اشاره کرد؛ تاریخ تکرار میشود؟
اشاره مهدی تاج به دربی مردان استقلال و پرسپولیس اتفاقی نیست.
دربی شماره ۱۰۲ در آذر ۱۴۰۲ نخستین مسابقه لیگ داخلی ایران بود که با VAR برگزار شد. آن مسابقه نیز پس از گرفتن مجوز فیفا با کمکداور ویدیویی انجام گرفت و تصمیم VAR در وقتهای تلفشده به اعلام پنالتی برای استقلال و تساوی یک بر یک منجر شد.
حالا تقریباً همان سناریو در بخش زنان در حال تکرار است؛ با یک تفاوت بزرگ: دربی زنان هنوز سابقهای ندارد و قرار است اولین نسخه تاریخ آن از همان ابتدا با فناوری ویدیویی برگزار شود.
از این جهت، نخستین دربی زنان حتی میتواند شرایط داوری مدرنتری نسبت به بسیاری از مسابقات نخست تاریخ دربی مردان داشته باشد.
لیگ زنان از ۲۷ شهریور آغاز میشود
نوزدهمین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران از ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و ۱۰ تیم در این فصل حضور دارند. قرعهکشی رقابتها سوم شهریور انجام شد و همان روز مشخص شد که سرخابیها در هفته پنجم به یکدیگر میرسند.
تاریخ دقیق و ساعت شهرآورد هنوز در برنامه نهایی روزانه مسابقات اعلام نشده است؛ بنابراین فعلاً قطعیترین اطلاعات این است که مسابقه رفت در هفته پنجم و با میزبانی پرسپولیس برگزار خواهد شد.
بازی برگشت نیز در هفته چهاردهم به میزبانی استقلال انجام میشود.
چرا این دربی واقعاً تاریخی است؟
اهمیت مسابقه فقط از نام استقلال و پرسپولیس نمیآید.
پرسپولیس فصل گذشته نخستین تجربه خود در لیگ برتر زنان را پشت سر گذاشت و با ۲۵ امتیاز در جایگاه هفتم جدول دهتیمی قرار گرفت. استقلال نیز بعد از طی مسیر صعود از دسته پایینتر، حالا برای نخستین بار وارد لیگ برتر شده است.
به این ترتیب، برای اولین بار دو باشگاهی که بزرگترین رقابت تاریخی فوتبال مردان ایران را ساختهاند، در فوتبال زنان نیز در یک سطح قرار گرفتهاند.
اثر این اتفاق میتواند بسیار فراتر از ۹۰ دقیقه باشد. دربی استقلال و پرسپولیس ظرفیت بالایی برای افزایش مخاطب تلویزیونی، حضور تماشاگران، جذب اسپانسر و بیشتر دیدهشدن بازیکنان فوتبال زنان دارد.
و حالا VAR یک لایه رسانهای دیگر به این مسابقه اضافه کرده است.
استقلال و پرسپولیس با دو پروژه متفاوت وارد فصل میشوند
استقلال تابستان امسال هدایت تیم زنان خود را به مریم ایراندوست سپرد؛ مربی باتجربهای که سابقه حضور در تیم ملی و مربیگری در ملوان و سپاهان را دارد.
پرسپولیس نیز تابستان پرحاشیهای در کادر فنی داشت. نیلوفر اردلان ابتدا بهعنوان سرمربی معرفی شد، اما تنها ۱۶ روز بعد و پیش از آغاز رسمی تمرینات از این تیم جدا شد.
این تفاوت در شرایط آمادهسازی میتواند یکی از داستانهای مهم هفتههای نخست باشد؛ بهخصوص که دربی خیلی دیر برگزار نمیشود و دو تیم تنها چهار هفته برای رسیدن به اولین تقابل رسمی فرصت خواهند داشت.
چرا VAR برای فوتبال زنان ایران اهمیت بیشتری دارد؟
استفاده از کمکداور ویدیویی در دو بازی بزرگ میتواند یک آزمون عملی برای گسترش این فناوری باشد.
اگر اجرای VAR از نظر زیرساخت، نیروی انسانی و هزینه موفق باشد، فدراسیون میتواند در ادامه فصل مسابقات مهم دیگری را نیز به این سیستم مجهز کند. خود تاج نیز گفته هدف این است که دستکم بازیهای حساس فوتبال زنان در آینده با VAR برگزار شوند.
این مسئله از زاویه داوری نیز اهمیت دارد.
مسابقات حساس معمولاً صحنههای بیشتری در محوطه جریمه، گلهای مورد بحث، آفسایدهای میلیمتری و برخوردهای منجر به کارت قرمز دارند. در مسابقهای مانند دربی که فشار روانی روی داور و بازیکنان بسیار بالاتر است، وجود امکان بازبینی میتواند درصد اشتباهات تعیینکننده را کاهش دهد.
البته VAR تضمین نمیکند همه اختلافنظرهای داوری از بین بروند؛ تجربه فوتبال مردان بارها نشان داده تفسیر صحنه همچنان میتواند محل بحث باشد. اما وجود تصاویر و امکان بازبینی، ابزار تصمیمگیری بیشتری در اختیار تیم داوری میگذارد.
دربی کرمان هم VAR میگیرد
برنامه فدراسیون فقط به سرخابیهای پایتخت محدود نیست.
تاج اعلام کرده تقابل گلگهر سیرجان و خاتون بم نیز با استفاده از VAR برگزار خواهد شد. این بازی سالهاست یکی از مهمترین مسابقات لیگ زنان است و خاتون بم بهعنوان پرافتخارترین قدرت فوتبال زنان ایران معمولاً یکی از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب میشود.
انتخاب دو دربی تهران و کرمان نشان میدهد فدراسیون فعلاً رویکردی انتخابی دارد؛ یعنی به جای نصب VAR در همه مسابقات، فناوری را ابتدا به مهمترین و پربینندهترین بازیها میبرد.
اگر این پروژه موفق باشد، مرحله بعد میتواند افزایش تعداد مسابقات مجهز به VAR باشد.
دربی زنان میتواند مخاطبان جدیدی به لیگ اضافه کند
فوتبال زنان ایران مدتها با مسئله دیدهنشدن مسابقات باشگاهی مواجه بوده است. حضور پرسپولیس در فصل گذشته و اضافهشدن استقلال در این فصل، معادله را تغییر میدهد.
دربی بهطور طبیعی مخاطبانی را جذب میکند که شاید پیش از این لیگ زنان را به شکل منظم دنبال نمیکردند.
همین موضوع میتواند روی کیفیت پوشش رسانهای، تولید محتوای باشگاهها، اسپانسرینگ و حتی ارزش تجاری بازیکنان اثر بگذارد.
VAR نیز در چنین بستری فقط یک فناوری داوری نیست؛ به مسابقه اعتبار اجرایی بیشتری میدهد و نشان میدهد فدراسیون نخستین دربی زنان را در سطح یک مسابقه ویژه میبیند.
نخستین دربی زنان از همان روز اول متفاوت خواهد بود
تا چند ماه قبل، استقلال اصلاً در لیگ برتر زنان حضور نداشت و برگزاری دربی رسمی امکانپذیر نبود.
حالا نهتنها این مسابقه وارد تقویم شده، بلکه قرار است اولین نسخه آن با VAR برگزار شود؛ اتفاقی که کمتر در شروع یک رقابت تاریخی دیده میشود.
پرسپولیس میزبان دیدار رفت خواهد بود، استقلال در هفته چهاردهم میزبانی بازی برگشت را بر عهده دارد و فناوری کمکداور ویدیویی نیز از همان اولین برخورد دو تیم حاضر خواهد بود.