قیمت دام زنده امروز ۳۱ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۷۲۲ هزار تومان ماند، بازار در آستانه مهر چه مسیری می‌رود؟

بر اساس تازه‌ترین آمار منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، قیمت گوسفند و گوساله زنده امروز نسبت به دوشنبه تغییر نکرده است.

بالاترین قیمت گوسفند زنده به استان قم تعلق دارد که هر کیلوگرم آن ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت‌گذاری شده است. در مقابل، پایین‌ترین نرخ اعلام‌شده برای گوسفند مربوط به یزد است که کیلویی ۷۱۰ هزار تومان معامله می‌شود.

در بازار گوساله نیز تهران با قیمت ۷۱۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم بالاترین نرخ را دارد. پایین‌ترین نرخ گوساله در قم و یزد ثبت شده و حدود ۶۶۵ هزار تومان است.

به این ترتیب فاصله بالاترین و پایین‌ترین قیمت گوسفند در استان‌های مورد بررسی تنها ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم است، اما در بازار گوساله این فاصله به حدود ۵۰ هزار تومان می‌رسد.

این اختلاف می‌تواند از عواملی مانند هزینه خوراک، شرایط عرضه دام، هزینه حمل‌ونقل، وزن و کیفیت دام و وضعیت تقاضای محلی تأثیر بگیرد.

چرا قیمت دام زنده چند روز است تکان نمی‌خورد؟

بازار دام در ۲۲ شهریور یک تغییر مهم را تجربه کرد. در آن روز قیمت گوسفند و گوساله در برخی استان‌ها به بالای ۷۰۰ هزار تومان رسید و گوسفند قم ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله تهران ۷۱۵ هزار تومان قیمت خورد.

از آن زمان، گزارش‌های منتشرشده در روزهای ۲۳، ۲۴، ۲۸، ۳۰ و حالا ۳۱ شهریور عمدتاً از تثبیت همین سطوح حکایت دارند. برای نمونه، در گزارش ۲۴ شهریور نیز سقف ۷۲۲ هزار تومانی گوسفند حفظ شده بود و روز دوشنبه ۳۰ شهریور نیز همین وضعیت ادامه داشت.

بنابراین بازار پس از جهش نیمه دوم ماه فعلاً وارد مرحله‌ای شده که فروشندگان قیمت بالاتری مطالبه نمی‌کنند و خریداران نیز در همین محدوده معامله می‌کنند.

این وضعیت را می‌توان ثبات پس از جهش دانست، نه کاهش قیمت.

آیا ثبات دام زنده به معنای ارزان شدن گوشت است؟

نه لزوماً.

بازار گوشت قرمز امروز نیز بدون تغییر محسوسی گزارش شده است. تجارت‌نیوز اعلام کرده قیمت گوشت گوسفندی و گوساله در ۳۱ شهریور نسبت به روز قبل ثابت است و کمبود یا اختلال مشخصی در دسترسی به محصول گزارش نشده است.

اما بین قیمت دام زنده و قیمت نهایی گوشت در فروشگاه فاصله قابل توجهی وجود دارد.

از وزن دام زنده همه بخش‌ها قابل تبدیل به گوشت قابل فروش نیست. علاوه بر آن، هزینه کشتار، حمل، بسته‌بندی، سردخانه، توزیع و حاشیه سود حلقه‌های مختلف زنجیره نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

بنابراین حتی اگر دام زنده برای چند هفته بدون تغییر باقی بماند، کاهش قیمت گوشت در خرده‌فروشی الزامی نیست؛ به‌ویژه وقتی نرخ دام در سطوح بالایی تثبیت شده باشد.

عرضه داخلی همچنان ستون اصلی بازار گوشت است

با وجود توجه زیاد به واردات، سهم اصلی گوشت قرمز ایران همچنان از تولید داخل تأمین می‌شود.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور در اردیبهشت امسال اعلام کرده بود بیش از ۹۵ درصد نیاز کشور به گوشت قرمز از تولید داخلی تأمین می‌شود و ماهانه بیش از یک میلیون رأس دام در کشور ذبح می‌شود. او همچنین از کاهش ۴۰ درصدی واردات گوشت در سال ۱۴۰۴ خبر داده بود.

این موضوع نشان می‌دهد وضعیت دامدار داخلی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده قیمت بازار دارد.

هرگونه تغییر در هزینه خوراک دام، نهاده‌های وارداتی، خشکسالی، هزینه حمل یا عرضه دام مولد می‌تواند با فاصله زمانی به بازار گوشت منتقل شود.

به همین دلیل، ثبات امروز اگرچه برای بازار نشانه مثبتی است، اما ماندگاری آن به وضعیت هزینه تولید بستگی دارد.

واردات گوشت می‌تواند جلوی جهش قیمت را بگیرد؟

دولت از ابتدای شهریور یکی از محدودیت‌های مهم واردات گوشت قرمز را برداشته است.

معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده از ابتدای شهریور، محدودیت مربوط به سقف و سابقه تجاری برای ثبت سفارش گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند حذف شده است. هدف این تصمیم افزایش سرعت تأمین کسری بازار و کمک به ثبات قیمت عنوان شده است.

در پنج ماه نخست سال نیز سیستان و بلوچستان از محل تولید داخلی و واردات دام زنده و گوشت بیش از هفت هزار تن گوشت برای استان‌های کشور تأمین کرده است.

با این حال، اثر واردات بیشتر از آنکه لزوماً قیمت دام داخلی را پایین بیاورد، می‌تواند مانع از ایجاد کمبود و جهش ناگهانی قیمت شود.

اگر عرضه داخلی کافی باشد و همزمان گوشت وارداتی نیز وارد شبکه توزیع شود، قدرت فروشندگان برای افزایش شدید قیمت محدودتر می‌شود.

چرا قیمت دام هنوز بالاست؟

مهم‌ترین مسئله در سمت تولید، هزینه خوراک دام است.

دامدار برای حفظ دام به ذرت، جو، کنجاله و سایر نهاده‌ها نیاز دارد. هر افزایش قیمت یا تأخیر در تأمین این اقلام مستقیماً هزینه تولید را بالا می‌برد.

در سال‌های اخیر خشکسالی نیز فشار بیشتری بر دامداری وارد کرده است، زیرا کاهش مراتع طبیعی وابستگی تولیدکننده به خوراک دستی و نهاده‌های خریداری‌شده را افزایش می‌دهد.

اتحادیه‌های دامداری در گذشته نیز تأخیر در تأمین ارز نهاده‌ها و خشکسالی را از عوامل اصلی فشار بر هزینه تولید معرفی کرده‌اند.

بنابراین اگرچه تقاضای مصرفی می‌تواند از رشد سریع نرخ جلوگیری کند، دامدار نیز در برابر کاهش جدی قیمت مقاومت دارد؛ زیرا باید هزینه تمام‌شده تولید خود را پوشش دهد.

کاهش قدرت خرید چگونه بازار دام را آرام کرده است؟

عامل مهم دیگر، وضعیت تقاضای مصرف‌کننده است.

گوشت قرمز به یکی از گران‌ترین اقلام اصلی سبد خوراک خانوار تبدیل شده و قیمت برخی قطعات در بازار خرده‌فروشی به چند میلیون تومان در هر کیلوگرم رسیده است. گزارش‌های امروز نیز نشان می‌دهد نرخ گوشت قرمز نسبت به روز گذشته ثابت مانده و بازار بدون کمبود ادامه فعالیت می‌دهد.

وقتی قدرت خرید کاهش پیدا می‌کند، خانوارها معمولاً حجم مصرف را کم می‌کنند یا بخشی از تقاضای خود را به مرغ و سایر منابع پروتئینی منتقل می‌کنند.

کاهش کشش تقاضا به این معناست که حتی در شرایط افزایش هزینه تولید، انتقال کامل افزایش هزینه به مصرف‌کننده دشوارتر می‌شود.

همین عامل می‌تواند یکی از دلایل تثبیت چندروزه نرخ دام باشد.

پیش‌بینی قیمت دام زنده در مهر ۱۴۰۵

داده‌های فعلی نشانه‌ای از آغاز یک موج افزایشی جدید در کوتاه‌مدت نشان نمی‌دهند.

قیمت‌ها چند روز متوالی در یک محدوده باقی مانده‌اند، گوشت قرمز در بازار خرده‌فروشی نیز امروز بدون افزایش گزارش شده و دولت محدودیت‌های وارداتی را برای تقویت عرضه کاهش داده است.

بنابراین اگر اختلالی در نهاده‌ها، عرضه دام یا واردات ایجاد نشود، سناریوی ثبات در ابتدای مهر نسبت به جهش ناگهانی قیمت محتمل‌تر به نظر می‌رسد.

با این حال، احتمال کاهش شدید قیمت نیز در شرایط فعلی بالا نیست.

نرخ دام پس از افزایش ۲۲ شهریور در سطوح جدید تثبیت شده و هزینه‌های تولید همچنان بالاست. از این رو، بازار برای ورود به یک مسیر کاهشی پایدار نیازمند افزایش محسوس عرضه یا کاهش هزینه تولید است.

دام زنده در آخرین روز شهریور؛ آرامش در سطح قیمتی بالا

بازار دام زنده آخرین روز شهریور را بدون تغییر آغاز کرده است. گوسفند قم همچنان کیلویی ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان، گوسفند یزد ۷۱۰ هزار تومان، گوساله تهران ۷۱۵ هزار تومان و گوساله قم و یزد حدود ۶۶۵ هزار تومان قیمت دارند.

مهم‌ترین پیام بازار امروز این است که موج افزایشی نیمه دوم شهریور فعلاً متوقف شده، اما قیمت‌ها نیز عقب‌نشینی نکرده‌اند. ادامه عرضه داخلی، تسهیل واردات گوشت و ضعف تقاضای مصرفی می‌تواند مانع از جهش سریع قیمت در ابتدای مهر شود؛ در مقابل، افزایش هزینه نهاده‌های دامی یا اختلال در عرضه همچنان مهم‌ترین ریسک‌های بازار هستند. بنابراین وضعیت فعلی را باید «ثبات در سطوح بالا» توصیف کرد؛ ثباتی که برای تبدیل‌شدن به کاهش واقعی قیمت، به تغییر جدی‌تر در هزینه تولید و حجم عرضه نیاز دارد.