قیمت تیرآهن امروز ۳۱ شهریور ۱۴۰۵؛ ذوب‌آهن هزار تومان بالا رفت اما بازار هنوز در مسیر اصلاح است

آخرین نرخ‌های اعلام‌شده برای تعدادی از محصولات پرتقاضای بازار به شرح زیر است:

در این میان تنها محصول شاخص ذوب‌آهن افزایش هزار تومانی داشته و سه نرخ دیگر بدون تغییر محسوس باقی مانده‌اند.

این ثبات در ظفر بناب، شاهین بناب و آریان فولاد اتفاق تازه‌ای نیست. در ۲۴ شهریور نیز دقیقاً قیمت‌های ۸۱ هزار و ۱۰۱ تومان برای ظفر، ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان برای شاهین بناب و ۸۶ هزار و ۵۵ تومان برای تیرآهن ۲۰ آریان گزارش شده بود.

یعنی بخش مهمی از بازار تیرآهن در طول یک هفته تقریباً قفل شده است؛ اتفاقی که بیش از آنکه نشانه قدرت فروشندگان باشد، از کمبود معاملات مؤثر حکایت می‌کند.

تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن در یک هفته چقدر ارزان شد؟

مهم‌ترین نکته بازار امروز را باید در روند محصول شاخص ذوب‌آهن جست‌وجو کرد.

تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن در ۲۴ شهریور با افت چهار هزار تومانی به ۱۱۴ هزار و ۵۸۰ تومان رسیده بود. تنها پنج روز بعد، یعنی ۲۹ شهریور، قیمت آن با کاهش سنگین دیگری به ۱۰۷ هزار و ۳۱۰ تومان رسید. امروز اگرچه هزار تومان افزایش قیمت ثبت شده، نرخ ۱۰۵ هزار و ۴۹۰ تومانی همچنان به‌وضوح پایین‌تر از هفته قبل قرار دارد.

فاصله قیمت امروز با ۲۴ شهریور حدود ۹ هزار و ۹۰ تومان در هر کیلو است؛ یعنی تقریباً ۸ درصد کاهش طی یک هفته.

این روند نشان می‌دهد رشد هزار تومانی امروز را هنوز نمی‌توان تغییر جهت بازار تلقی کرد. برای صحبت از پایان اصلاح، باید چند جلسه متوالی افزایش همراه با تقاضای واقعی مشاهده شود.

چرا خریداران تیرآهن عقب نشسته‌اند؟

تیرآهن بیش از بسیاری از مقاطع فولادی به پروژه‌های ساختمانی، سوله‌سازی، سازه‌های فلزی و پروژه‌های عمرانی وابسته است.

هر زمان ساخت‌وساز کاهش پیدا می‌کند، اثر آن مستقیماً در سفارش تیرآهن دیده می‌شود. داده‌های تازه درباره اقتصاد بخش ساختمان نیز این ضعف تقاضا را توضیح می‌دهد.

براساس گزارشی مبتنی بر آمار مرکز آمار ایران، ارزش افزوده بخش ساختمان در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶.۴ درصد کاهش داشته است. این در حالی است که کل اقتصاد نیز در همان دوره کوچک شده، اما افت بخش ساختمان بیشتر بوده است.

آمار زمستان ۱۴۰۴ نیز از کاهش ۳۷.۴ درصدی تعداد پروانه‌های احداث بنا نسبت به زمستان سال قبل حکایت داشت. کاهش مجوزهای ساختمانی معمولاً با تأخیر خود را در تقاضای مقاطع فولادی نشان می‌دهد.

بنابراین کمبود خریدار در بازار آهن را نمی‌توان فقط به انتظار برای کاهش قیمت نسبت داد؛ بخش مهمی از آن نتیجه کاهش واقعی پروژه‌های مصرف‌کننده است.

دلار هم فعلاً از تیرآهن حمایت نمی‌کند

عامل دیگر، بازار ارز است.

دلار روز دوشنبه روی محدوده ۲۲۹ هزار تومان بسته شد و صبح سه‌شنبه نیز گزارش‌هایی از عقب‌نشینی آن از کانال ۲۳۰ هزار تومان منتشر شد.

برای بازار فولاد، نرخ ارز از دو مسیر اهمیت دارد. نخست آنکه هزینه جایگزینی مواد اولیه، تجهیزات و صادرات فولاد با ارز ارتباط دارد و دوم اینکه رشد دلار معمولاً انتظارات تورمی معامله‌گران بازار آهن را تقویت می‌کند.

وقتی دلار در حال عقب‌نشینی یا نوسان محدود است، خریداران آهن انگیزه کمتری برای خرید احتیاطی و انبار کردن کالا پیدا می‌کنند.

این وضعیت در کنار ضعف ساخت‌وساز باعث شده حتی افزایش هزینه تولید نیز نتواند به‌سادگی به رشد پایدار قیمت تیرآهن تبدیل شود.

اما هزینه تولید فولاد هنوز بالاست

سمت عرضه بازار تصویر متفاوتی دارد.

صنعت فولاد در ماه‌های اخیر همچنان با محدودیت برق روبه‌رو بوده است. رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اوایل شهریور اعلام کرد برخلاف وعده افزایش سهمیه برق به ۴۰ درصد نیاز مصرفی، برخی کارخانه‌های زنجیره فولاد با سهمیه‌ای معادل تنها ۱۵ درصد نیاز خود روبه‌رو بوده‌اند.

در نمونه‌ای دیگر، مدیرعامل فولاد آریان اعلام کرده بود این شرکت به دلیل محدودیت برق برای چند ماه با توقف تولید مواجه شده است؛ ادعایی که نشان‌دهنده شدت فشار انرژی بر برخی تولیدکنندگان است.

حتی فولاد غدیر ایرانیان نیز در اطلاع‌رسانی رسمی خود از ادامه محدودیت برق تا پایان شهریور خبر داده است.

در نتیجه بازار با یک تناقض مهم مواجه است: تقاضا ضعیف است، اما هزینه و محدودیت تولید نیز بالا مانده است.

همین تضاد دلیل اصلی رفتار فرسایشی قیمت‌هاست. کاهش شدید قیمت از سمت تقاضا فشار می‌آورد، اما محدودیت تولید و هزینه‌های بالاتر اجازه سقوط آزاد نرخ‌ها را نمی‌دهد.

چرا ظفر و شاهین بناب هفته‌ها ثابت مانده‌اند؟

ثبات طولانی برخی برندها را می‌توان نشانه دیگری از کاهش عمق معاملات دانست.

وقتی تقاضای مصرفی بسیار کم باشد، کارخانه یا فروشنده ممکن است نرخ اعلامی خود را تغییر ندهد، اما معامله واقعی با حجم پایین انجام شود یا تخفیف در مرحله مذاکره اعمال شود.

به همین دلیل «ثبات قیمت روی تابلو» همیشه به معنای تعادل واقعی عرضه و تقاضا نیست.

تیرآهن ۱۴ ظفر بناب و شاهین بناب نمونه روشنی هستند. هر دو محصول از ۲۴ شهریور تاکنون در نرخ‌های ۸۱ هزار و ۱۰۱ و ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان باقی مانده‌اند.

این سکون طولانی در بازاری که ارز و سایر نهاده‌ها دائماً تغییر می‌کنند، بیش از هر چیز از نبود نیروی قوی برای تغییر قیمت حکایت دارد.

تفاوت تیرآهن با میلگرد در بازار فعلی

یکی از نکات مهم شهریور، تفاوت رفتاری میلگرد و تیرآهن بوده است.

در برخی روزها میلگرد تحت فشار افزایش هزینه تولید و محدودیت عرضه توانست افزایش‌های خود را بهتر حفظ کند، اما تیرآهن سریع‌تر وارد مسیر اصلاح شد.

دلیل اصلی در ساختار تقاضاست. میلگرد در طیف گسترده‌تری از پروژه‌های ساختمانی مصرف می‌شود و بازار آن عمق بیشتری دارد. تیرآهن بیشتر به پروژه‌هایی وابسته است که سازه فلزی دارند و در نتیجه رکود پروژه‌ای سریع‌تر روی آن اثر می‌گذارد.

در ۲۴ شهریور نیز گزارش بازار تأکید می‌کرد تیرآهن ۱۶ پس از رسیدن به حدود ۱۱۸ هزار تومان نتوانست خریدار کافی جذب کند و سریعاً بخشی از رشد خود را پس داد.

این همان الگویی است که تا پایان ماه ادامه پیدا کرده است.

پیش‌بینی قیمت تیرآهن در ابتدای مهر ۱۴۰۵

در شرایط فعلی سه سناریو برای بازار محتمل است.

اگر دلار در محدوده زیر ۲۳۰ هزار تومان بماند، تقاضای ساخت‌وساز ضعیف باشد و عرضه بازار دچار اختلال جدی نشود، ثبات تا کاهش محدود همچنان سناریوی غالب خواهد بود.

در سناریوی دوم، بازگشت دلار به مسیر صعودی می‌تواند انتظارات تورمی را فعال کند و باعث افزایش نرخ کارخانه‌ها شود؛ اما تجربه هفته گذشته نشان داده بدون ورود خریداران واقعی، چنین رشدهایی ممکن است دوام زیادی نداشته باشند.

سناریوی سوم به عرضه مربوط است. اگر محدودیت انرژی یا مشکلات تولید در کارخانه‌ها تشدید شود، کاهش عرضه می‌تواند حتی در بازار کم‌تقاضا کف قیمتی ایجاد کند.

بنابراین در ابتدای مهر، مهم‌ترین متغیر فقط ارز نیست؛ حجم معاملات و وضعیت عرضه کارخانه‌های بزرگ نیز باید دنبال شود.

بازار تیرآهن هنوز از فاز اصلاح خارج نشده است

بازار در آخرین روز شهریور یک سیگنال دوگانه دارد. از یک طرف تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن هزار تومان افزایش پیدا کرده و به ۱۰۵ هزار و ۴۹۰ تومان رسیده است؛ از طرف دیگر همین محصول هنوز حدود ۹ هزار تومان پایین‌تر از قیمت ۲۴ شهریور قرار دارد.

ظفر بناب، شاهین بناب و آریان فولاد نیز عملاً در نرخ‌های هفته گذشته متوقف مانده‌اند.

بنابراین رشد هزار تومانی امروز بیشتر شبیه یک نوسان در دل روند اصلاحی است تا آغاز یک موج صعودی تازه.

تا زمانی که پروژه‌های ساختمانی و عمرانی تقاضای واقعی تازه‌ای وارد بازار نکنند، افزایش قیمت‌ها با مشکل تثبیت روبه‌رو خواهد بود. در مقابل، محدودیت انرژی و هزینه‌های تولید نیز اجازه نمی‌دهند فروشندگان به‌راحتی نرخ‌ها را پایین بیاورند.

نتیجه این تقابل، همان چیزی است که در پایان شهریور دیده می‌شود: بازاری کم‌رمق، با تابلوهای عمدتاً ثابت و یک محصول شاخص که پس از سقوط قابل توجه، تنها هزار تومان از کف خود فاصله گرفته است.