پراید صفر ۱.۴ میلیاردی شد؛ قیمت عجیب ۱۳۱ قدیمی به پای کوییک ۱۴۰۵ رسید

بررسی گزارش‌های منتشرشده از بازار نشان می‌دهد نمونه‌های بسیار محدود پراید سدان صفرکیلومتر همچنان در فضای مجازی برای فروش عرضه می‌شوند. در مرداد امسال نیز قیمت برخی از این خودروها بین یک تا ۱.۴ میلیارد تومان اعلام شده بود.

اما باید روی یک نکته تأکید کرد: این رقم الزاماً به معنی آن نیست که پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۸ یا ۱۳۹۹ واقعاً با همین قیمت معامله می‌شود.

بازار این خودروها بسیار کم‌عمق است. تعداد نمونه‌های واقعاً صفرکیلومتر محدود است و فروشنده می‌تواند به دلیل کمیابی خودرو، عددی بسیار بالاتر از ارزش نمونه‌های کارکرده تعیین کند. بنابراین قیمت ۱.۳ یا ۱.۴ میلیارد تومان بیشتر نشان‌دهنده قیمت درخواستی یک کالای کمیاب است تا متوسط ارزش بازار پراید ۱۳۱.

برای مقایسه، پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۹ با ۱۶۸ هزار کیلومتر کارکرد در شهریور حدود ۷۷۵ میلیون تومان آگهی شده بود و نمونه‌های مدل ۱۳۹۸ سالم نیز در ماه‌های گذشته عموماً بسیار پایین‌تر از یک میلیارد تومان قرار داشتند.

پراید سواری از چه زمانی تولید نمی‌شود؟

داستان کمیاب‌شدن پراید صفر به توقف تولید آن بازمی‌گردد.

سایپا از سال ۱۳۹۸ برنامه خروج تدریجی خانواده پراید از خطوط تولید را آغاز کرد. ابتدا پراید ۱۳۲ کنار رفت، سپس تولید ۱۱۱ متوقف شد و طبق برنامه، پراید ۱۳۱ نیز در تابستان سال ۱۳۹۹ از خط تولید خارج شد. مدیرعامل وقت سایپا اعلام کرده بود تولید ۱۳۱ تا پایان تیر ۱۳۹۹ به پایان می‌رسد و در مرداد همان سال نیز خروج خانواده پراید از خط تولید رسماً اعلام شد.

بنابراین خودرویی که امروز با عنوان «پراید ۱۳۱ صفر مدل ۱۳۹۹» فروخته می‌شود، حداقل حدود شش سال از تاریخ ساختش گذشته است.

همین موضوع باعث شده این خودروها در موقعیتی غیرعادی قرار بگیرند: از یک طرف محصولی قدیمی و متوقف‌شده هستند و از طرف دیگر به دلیل صفر بودن کیلومتر، فروشندگان آنها را با نمونه‌های معمولی بازار مقایسه نمی‌کنند.

پراید صفر ۱۳۹۹؛ از حدود ۱۰۰ میلیون تا بیش از یک میلیارد تومان

مرور قیمت‌های همان سال تصویر جالبی ارائه می‌دهد.

در بهمن ۱۳۹۹، پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۹ در بازار تقریباً ۱۰۲ تا ۱۱۲ میلیون تومان قیمت داشت. پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۸ نیز در محدوده ۹۷ تا ۱۰۷ میلیون تومان معامله می‌شد.

حالا برخی فروشندگان برای نمونه‌های صفر همان خودرو بیش از ۱.۳ میلیارد تومان مطالبه می‌کنند؛ یعنی قیمت اسمی آگهی در حدود شش سال بیش از ۱۰ برابر شده است.

البته این مقایسه صرفاً تغییر قیمت اسمی را نشان می‌دهد و نمی‌توان آن را به‌تنهایی معیار افزایش ارزش واقعی خودرو دانست؛ زیرا در همین دوره سطح عمومی قیمت‌ها، نرخ ارز و قیمت کل بازار خودرو نیز جهش بزرگی داشته است.

پراید ۱.۴ میلیاردی یا کوییک صفر ۱۴۰۵؟

عجیب‌ترین بخش ماجرا زمانی مشخص می‌شود که قیمت پراید ۱۳۱ انباری را کنار خودروهای صفر فعلی سایپا قرار دهیم.

در دوم مهر ۱۴۰۵، کوییک دنده‌ای S مدل ۱۴۰۵ در بازار حدود یک میلیارد و ۴۰۵ میلیون تومان قیمت داشته است. کوییک SR حدود ۱.۴۱۵ میلیارد، کوییک GX حدود ۱.۴۲ میلیارد و GXR بین ۱.۴۴ تا ۱.۴۷ میلیارد تومان قیمت خورده‌اند.

بنابراین فروشنده‌ای که پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۹ را ۱.۴ میلیارد تومان آگهی می‌کند، عملاً آن را هم‌قیمت یک کوییک صفر تولید ۱۴۰۵ عرضه کرده است.

این مقایسه نشان می‌دهد قیمت پراید صفر قدیمی دیگر صرفاً براساس مشخصات فنی یا سن خودرو شکل نمی‌گیرد؛ کمیابی و وضعیت خاص «صفر باقی‌مانده» به عامل اصلی قیمت‌گذاری تبدیل شده است.

پراید وانت صفر هم به محدوده ۱.۳ میلیارد رسید

برخلاف پراید ۱۳۱، وانت سایپا ۱۵۱ هنوز تولید می‌شود و بنابراین درباره آن امکان مقایسه بازار با کارخانه وجود دارد.

داده‌های بازار دوم مهر نشان می‌دهد سایپا ۱۵۱ مدل ۱۴۰۵ در بازار آزاد بین یک میلیارد و ۳۰۰ تا یک میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که قیمت کارخانه در محدوده ۹۳۳ تا ۹۴۷ میلیون تومان قرار گرفته است.

سایپا نیز در شهریور ۱۴۰۵ طرح فروش نسخه ارتقایافته ۱۵۱ GX را برگزار کرد و این محصول همچنان به عنوان آخرین عضو خانواده پراید در خطوط تولید حضور دارد.

در مرداد، قیمت مصرف‌کننده ۱۵۱ GX لاینردار حدود ۹۴۷.۲ میلیون تومان اعلام شده بود.

به این ترتیب، برخلاف پراید ۱۳۱ صفر که قیمتش ناشی از کمیابی است، پراید وانت یک محصول جاری بازار است و نرخ ۱.۳ میلیاردی آن را می‌توان به‌صورت مستقیم‌تر با قیمت کارخانه مقایسه کرد.

جدول مقایسه قیمت پراید و کوییک در مهر ۱۴۰۵

این جدول به‌خوبی نشان می‌دهد چرا قیمت اعلامی پراید ۱۳۱ صفر توجه زیادی جلب کرده است؛ یک خودروی متوقف‌شده مدل ۱۳۹۹ در برخی آگهی‌ها تقریباً هم‌قیمت محصولات صفر سال ۱۴۰۵ قرار گرفته است.

آیا پراید صفر شش‌ساله واقعاً «صفر» محسوب می‌شود؟

از نظر کارکرد، ممکن است بله؛ اما از نظر فنی لزوماً نباید آن را هم‌سطح یک خودروی تازه‌تولید دانست.

خودرویی که پنج یا شش سال بدون استفاده مانده، حتی با کیلومتر بسیار پایین، نیازمند بررسی جدی است. لاستیک‌ها بر اثر زمان پیر می‌شوند، باتری می‌تواند خراب شده باشد، روغن و مایعات نیازمند تعویض هستند و قطعات لاستیکی، واشرها و کاسه‌نمدها نیز ممکن است در اثر توقف طولانی دچار خشکی یا نشتی شوند.

نحوه نگهداری خودرو نیز تعیین‌کننده است. تفاوت زیادی میان خودرویی وجود دارد که شش سال در فضای سرپوشیده و استاندارد نگهداری شده و خودرویی که مدت طولانی زیر آفتاب، رطوبت یا فضای باز مانده است.

بنابراین عبارت «صفرکیلومتر» به تنهایی تضمین‌کننده سلامت کامل یک پراید مدل ۱۳۹۸ یا ۱۳۹۹ نیست.

چرا فروشنده‌ها چنین قیمت‌هایی می‌گذارند؟

برای این پدیده می‌توان سه عامل اصلی در نظر گرفت.

نخست، کمیابی است. تعداد پرایدهای سواری واقعاً صفر پس از شش سال بسیار محدود شده است.

دوم، بازار گسترده قطعات و تعمیرات پراید است. هنوز تعمیرکار و قطعه این خودرو تقریباً در همه شهرهای ایران وجود دارد و همین مسئله تقاضای عمومی خانواده پراید را حفظ کرده است.

عامل سوم نیز نبود مرجع مشخص قیمت‌گذاری برای نمونه‌های صفر قدیمی است. وقتی فقط چند خودرو در بازار وجود داشته باشد، فروشنده عملاً نرخ مورد نظر خود را تعیین می‌کند.

این موضوع حتی در سال پایانی تولید نیز مورد اشاره مدیرعامل وقت سایپا قرار گرفته بود؛ او گفته بود نرخ‌های بازار آزاد محصولات متوقف‌شده الزاماً ارتباطی با خودروساز ندارد و قیمت‌های اعلامی در سایت‌های خریدوفروش تحت تأثیر فروشندگان و واسطه‌ها قرار می‌گیرد.

پراید ۱.۴ میلیاردی؛ قیمت واقعی یا عدد تبلیغاتی؟

جمع‌بندی داده‌های مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد وجود آگهی پراید صفر با قیمت ۱.۳ تا ۱.۴ میلیارد تومان قابل تأیید است، اما نمی‌توان از آن نتیجه گرفت ارزش عمومی پراید ۱۳۱ به این سطح رسیده است.

نمونه‌های کارکرده مدل ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ هنوز صدها میلیون تومان پایین‌تر قیمت دارند و تعداد خودروهای صفر باقی‌مانده آن‌قدر محدود است که نمی‌توان برای آنها بازار عمیق و نرخ مرجع تعریف کرد.

از سوی دیگر، قرار گرفتن پراید ۱۳۱ شش‌ساله در محدوده قیمت کوییک صفر ۱۴۰۵، نشان می‌دهد بخش قابل توجه قیمت درخواستی مربوط به کمیابی خودرو است، نه برتری فنی یا اقتصادی آن.

در مقابل، پراید وانت ۱۵۱ داستان متفاوتی دارد؛ این خودرو هنوز تولید می‌شود و قیمت بازار نسخه ۱۴۰۵ آن واقعاً به حدود ۱.۳ میلیارد تومان رسیده است.

بنابراین تیتر «پراید ۱.۴ میلیاردی» درست است، اما با یک تبصره بزرگ: این قیمت مربوط به تعداد محدودی پراید سواری صفر و انباری در آگهی‌هاست؛ نه قیمت متعارف همه پرایدهای بازار و نه الزاماً رقمی که معامله نهایی در آن انجام می‌شود.