نقشه تازه تارتار برای پرسپولیس؛ دو ترکیب متفاوت برای ادامه لیگ

وقفه ایجادشده در مسابقات لیگ برتر برای پرسپولیس بیش از یک تعطیلی ساده بوده است. کادر فنی در این مدت عملکرد بازیکنان را در سه فاز دفاع، میانه میدان و حمله بررسی کرده و تلاش دارد ترکیبی پیدا کند که هم کیفیت هجومی شش هفته ابتدایی حفظ شود و هم در مسابقاتی که شرایط متفاوتی دارند، تیم ابزار تاکتیکی بیشتری در اختیار داشته باشد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، تارتار قصد دارد دو ترکیب متفاوت را برای مقاطع مختلف مسابقات آماده نگه دارد. هنوز باشگاه پرسپولیس دو «یازده نفر» مشخص را به‌عنوان ترکیب اول و دوم اعلام نکرده و بنابراین نمی‌توان از دو تیم ثابت صحبت کرد؛ اما سابقه تصمیمات تارتار در همین فصل نشان می‌دهد تغییر سیستم و جابه‌جایی بازیکنان بر اساس سبک حریف، بخشی از برنامه او بوده است.

او پیش از دربی نیز در تمرینات از دو سیستم متفاوت استفاده کرده بود و ترکیب اصلی خود را تا ساعات پایانی مخفی نگه داشت؛ نشانه‌ای از اینکه انعطاف تاکتیکی از ابتدای فصل در برنامه کادر فنی وجود داشته است.

پرسپولیس با تارتار؛ ۱۳ امتیاز از ۱۸ امتیاز ممکن

مهم‌ترین پشتوانه تارتار پیش از بازگشت لیگ، نتایج شش مسابقه نخست است.

پرسپولیس چهار برد، یک تساوی و یک شکست دارد و با ۱۳ امتیاز از ۱۸ امتیاز ممکن در کورس بالای جدول مانده است. سرخ‌ها ۱۲ بار گل زده و تنها سه گل دریافت کرده‌اند؛ یعنی به‌طور متوسط دو گل زده و نیم گل خورده در هر مسابقه.

نتایج شش هفته نخست پرسپولیس به این شکل بوده است:

تنها مسابقه‌ای که پرسپولیس در آن موفق به گلزنی نشد، بازی مقابل تراکتور بود؛ همان مسابقه‌ای که پایین‌ترین عدد امید گل سرخ‌ها در فصل نیز ثبت شد.

آمار مهمی که تغییر پرسپولیس را نشان می‌دهد

آمارهای پیشرفته‌تر تصویر روشن‌تری از تیم تارتار ارائه می‌کنند.

پرسپولیس در شش مسابقه نخست ۱۲.۹۵ امید گل ثبت کرده؛ یعنی کیفیت موقعیت‌هایی که این تیم ساخته تقریباً معادل ۱۳ گل بوده است. میانگین امید گل سرخ‌ها در هر مسابقه حدود ۲.۱۶ بوده، در حالی که میانگین گل واقعی آنها دقیقاً دو گل است.

این آمار نشان می‌دهد ۱۲ گل پرسپولیس صرفاً حاصل درصد تبدیل موقعیت غیرعادی یا خوش‌شانسی نیست و تیم به‌طور منظم موقعیت گل ایجاد کرده است.

بهترین عملکرد هجومی سرخ‌ها از نظر امید گل برابر ملوان رقم خورد؛ پرسپولیس در آن مسابقه عدد ۴.۰۲ را ثبت کرد و سه بر صفر برنده شد. مقابل استقلال خوزستان نیز با امید گل ۲.۷۵ چهار گل به ثمر رساند.

در سوی مقابل، شکست یک بر صفر برابر تراکتور ضعیف‌ترین نمایش هجومی بود؛ امید گل پرسپولیس در آن مسابقه فقط ۰.۶۸ بود.

همین تفاوت احتمالاً یکی از دلایلی است که تارتار را به فکر ساختن بیش از یک نقشه تاکتیکی انداخته است.

علیپور، مهره‌ای که حذف او از ترکیب آسان نیست

هرچند صحبت از دو ترکیب متفاوت مطرح شده، بعضی بازیکنان در ساختار فعلی پرسپولیس جایگاه بسیار مهمی دارند.

در رأس آنها علی علیپور قرار گرفته است. مهاجم سرخ‌ها در شش مسابقه سه گل زده و سه پاس گل داده؛ یعنی مستقیماً روی ۶ گل از ۱۲ گل پرسپولیس اثر داشته است. سهم ۵۰ درصدی علیپور نشان می‌دهد بخش مهمی از فوتبال هجومی پرسپولیس به حرکت‌ها، گلزنی و پاس آخر این مهاجم وابسته بوده است.

پوریا شهرآبادی و محمدمهدی محبی نیز هر کدام دو گل زده‌اند و بازیکنانی مانند تیوی بیفوما، محمد عمری، محمد خدابنده‌لو و ایگور سرگیف هم در گل‌های تیم سهم داشته‌اند.

پراکندگی گلزنان یک مزیت برای تارتار است، زیرا به او امکان می‌دهد ترکیب هجومی را بدون وابستگی مطلق به تنها یک مهاجم تغییر دهد.

بازگشت اورونوف؛ یک معادله تازه برای ترکیب پرسپولیس

یکی دیگر از اتفاقاتی که می‌تواند در تصمیم تارتار برای استفاده از دو چینش متفاوت تأثیرگذار باشد، بازگشت اوستون اورونوف به تمرینات است.

اورونوف پس از چند روز غیبت دوباره در تمرین پرسپولیس حاضر شده و اکنون کادر فنی فرصت دارد وضعیت جسمانی و فنی او را ارزیابی کند. دنیل گرا نیز به تهران برگشته و قرار است تمرینات خود را از سر بگیرد.

بازگشت این نفرات عمق ترکیب سرخ‌ها را افزایش می‌دهد. تارتار در هفته‌های ابتدایی بارها تیوی بیفوما را در سمت چپ استفاده کرد؛ همان منطقه‌ای که پست تخصصی اورونوف محسوب می‌شود. در دیدار با ملوان نیز بیفوما در همین نقش به میدان رفت و عملکرد موثری داشت.

حالا یکی از تصمیمات مهم سرمربی پرسپولیس این خواهد بود که از این دو بازیکن در یک ساختار واحد استفاده کند یا بسته به حریف، میان آنها و سایر مهره‌های هجومی دست به تغییر بزند.

یک نگرانی مهم؛ مصدومیت کنعانی‌زادگان

در کنار افزایش گزینه‌های هجومی، خط دفاع هنوز یک علامت سؤال دارد.

حسین کنعانی‌زادگان همچنان به دلیل مشکل زانو دور از تمرینات گروهی است و به‌صورت اختصاصی کار می‌کند. این مدافع بیش از دو هفته است که نتوانسته در تمرینات پرفشار تیم حضور داشته باشد و زمان قطعی بازگشتش هنوز اعلام نشده است.

برای تیمی که تنها سه گل در شش بازی خورده، حفظ ثبات خط دفاع اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل یکی از کاربردهای وقفه فعلی برای تارتار، بررسی زوج‌های مختلف دفاع مرکزی است.

این موضوع در بازی‌های تدارکاتی نیز آزمایش شده است. تارتار در غیاب چند مدافع اصلی، از نفرات متفاوت و حتی بازیکنان جوان در قلب دفاع استفاده کرده تا گزینه‌های جایگزین خود را بشناسد.

برد ۴ گله و شکست برابر چادرملو؛ دو آزمون متفاوت در تعطیلات

پرسپولیس در دوره تعطیلی مسابقات بازی‌های تدارکاتی مختلفی برگزار کرده است.

سرخ‌ها ابتدا شهید قندی یزد را چهار بر صفر شکست دادند؛ مهدی تیکدری، یاسین سلمانی، ابوالفضل زارعی و مجید عیدی گل‌های آن بازی را زدند. باشگاه پرسپولیس نیز پیروزی چهارگله در این دیدار را در رسانه رسمی خود اعلام کرد.

اما در دیدار دوستانه دیگری مقابل چادرملو، پرسپولیس یک بر صفر شکست خورد. اهمیت آن مسابقه از نتیجه فراتر بود؛ حسین کنعانی‌زادگان، علی علیپور، محمد عمری، ابوالفضل جلالی و حسین ابرقویی به علت مصدومیت حضور نداشتند، چند ملی‌پوش نیز در دسترس نبودند و تارتار از بازیکنان جوان و امید استفاده کرد.

در واقع همین مسابقات فرصت مناسبی برای بررسی ترکیب دوم و بازیکنانی بوده که در لیگ دقایق کمتری گرفته‌اند.

چرا بازی پرسپولیس و خیبر برگزار نشد؟

پرسپولیس قرار بود در هفته هفتم به مصاف خیبر خرم‌آباد برود، اما سازمان لیگ این دیدار را به همراه سه مسابقه دیگر به تعویق انداخت.

علت اعلام‌شده، حضور بازیکنان لیگ برتری در تیم امید و بازی‌های آسیایی ناگویا و تلاش برای حفظ عدالت مسابقات بود. زمان جدید دیدار خیبر و پرسپولیس نیز قرار است بعداً اعلام شود.

جالب اینکه باشگاه پرسپولیس بعداً تأکید کرد خودش درخواست تعویق مسابقه را مطرح نکرده و آماده انجام بازی بوده است.

این تعویق باعث شد پرسپولیس پس از شش بازی در عدد ۱۳ امتیاز متوقف بماند، در حالی که برخی رقبا هفت مسابقه انجام داده‌اند.

بازی بعدی پرسپولیس؛ صنعت نفت در مسیر سرخ‌ها

طبق برنامه اولیه نیم‌فصل نخست، پرسپولیس در هفته هشتم میزبان صنعت نفت آبادان خواهد بود. صنعت نفت تا پایان هفته هفتم تنها چهار امتیاز گرفته و در انتهای جدول قرار داشته است.

با این حال شرایط جدول نباید باعث ساده‌انگاری شود. نخستین مسابقه پس از یک وقفه طولانی معمولاً از نظر حفظ ریتم مسابقه دشوار است و همین موضوع می‌تواند یکی از دلایل تأکید تارتار بر آماده نگه داشتن ترکیب‌های مختلف باشد.

نقشه دوگانه تارتار؛ رقابت در پرسپولیس جدی‌تر می‌شود

ایده استفاده از دو ترکیب بیش از آنکه به معنای تشکیل «تیم A و B» باشد، می‌تواند نشانه تلاش تارتار برای ایجاد دو نسخه تاکتیکی از پرسپولیس باشد؛ یک نسخه برای مسابقاتی که سرخ‌ها باید توپ و میدان را در اختیار بگیرند و نسخه‌ای متفاوت برای بازی مقابل حریفانی که فضای بیشتری در انتقال ایجاد می‌کنند.

آمار شش هفته اول یک پایه مناسب برای این تغییر در اختیار کادر فنی گذاشته است: ۱۳ امتیاز، ۱۲ گل زده، سه گل خورده و امید گل ۱۲.۹۵.

اما آزمون واقعی بعد از پایان وقفه آغاز می‌شود. بازگشت اورونوف و گرا، وضعیت کنعانی‌زادگان، رقابت مهاجمان و اضافه شدن ملی‌پوشان می‌تواند انتخاب‌های تارتار را بیشتر کند.

پرسپولیس اکنون در نقطه‌ای ایستاده که مشکل اصلی آن کمبود نتیجه نیست؛ مسئله کادر فنی پیدا کردن مدلی است که این شروع خوب را در ادامه فصل حفظ کند. اگر تارتار بتواند بدون برهم زدن ثبات تیم، از دو سیستم و مجموعه متفاوت بازیکنان استفاده کند، «دو ترکیب پرسپولیس» می‌تواند در هفته‌های فشرده به یک امتیاز مهم تبدیل شود؛ اما اگر تغییرات بیش از اندازه باشد، همان عمقی که امروز یک مزیت به نظر می‌رسد می‌تواند به چالش انتخاب ترکیب ثابت تبدیل شود.