قیمت سیمان امروز ۶ مهر ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند اما هشدار انرژی جدی‌تر شد / گرانی در راه است؟

تازه‌ترین نرخ‌های بازار عمده نشان می‌دهد قیمت چهار محصول شاخص امروز به شرح زیر است:

سیمان پاکتی تهران تیپ ۲ با نرخ ۲۵۳ هزار تومان معامله می‌شود.

سیمان پاکتی صوفیان تیپ ۲ در محدوده ۲۸۹ هزار تومان قرار دارد.

سیمان پاکتی ساوه تیپ ۲ با قیمت ۲۴۵ هزار تومان عرضه می‌شود.

سیمان پاکتی آبیک تیپ ۲ نیز ۲۵۵ هزار تومان قیمت دارد.

بررسی قیمت‌های روزهای گذشته نشان می‌دهد این چهار نرخ از ابتدای مهر تغییر جدی نداشته‌اند. در یکم مهر نیز تهران ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۴۵ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان قیمت داشتند. بنابراین بازار در شش روز نخست مهر عملاً در یک محدوده ثابت حرکت کرده است.

چرا قیمت سیمان فعلاً افزایش پیدا نکرده است؟

مهم‌ترین دلیل آرامش فعلی بازار، نبود کمبود محسوس در عرضه است.

گزارش امروز بازار تأکید دارد جریان عرضه ادامه دارد و کمبود گسترده‌ای مشاهده نمی‌شود. تا زمانی که شبکه توزیع بتواند پاسخگوی تقاضای مصرفی باشد، فروشندگان فضای کمتری برای افزایش ناگهانی نرخ‌ها خواهند داشت.

از سوی دیگر، بازار ساخت‌وساز نیز در شرایطی نیست که تقاضای پرقدرت و فشرده‌ای برای سیمان ایجاد کند. بنابراین برخلاف دوره‌هایی که محدودیت انرژی با جهش تقاضا همزمان می‌شود، فعلاً سمت تقاضا فشار جدی برای رشد قیمت ایجاد نکرده است.

اما این وضعیت یک نکته پنهان دارد: بخشی از ثبات عرضه با استفاده از ذخایر کلینکر کارخانه‌ها حفظ شده است. دبیر انجمن سیمان گفته محدودیت برق در تابستان کاهش شدید تولید کلینکر را به دنبال داشت و کارخانه‌ها برای تأمین نیاز بازار از ذخایر خود استفاده کردند.

تولید کلینکر در تیرماه ۳۷ درصد کاهش یافت

یکی از مهم‌ترین داده‌هایی که باید در تحلیل بازار پاییز در نظر گرفت، وضعیت تولید کلینکر است.

علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان، اعلام کرده تولید کلینکر فقط در تیرماه امسال ۳۷ درصد کاهش داشته است. دلیل اصلی این افت، محدودیت تأمین برق بوده است. با وجود این کاهش، کارخانه‌ها با استفاده از ذخایر قبلی و خرید بخشی از برق مورد نیاز از بورس انرژی توانستند عرضه سیمان به بازار را حفظ کنند.

کلینکر ماده واسطه اصلی تولید سیمان است و کاهش ذخایر آن لزوماً امروز به کمبود محصول منجر نمی‌شود، اما اگر امکان بازسازی موجودی انبارها در مهر و آبان فراهم نشود، انعطاف کارخانه‌ها برای عبور از محدودیت‌های زمستان کمتر خواهد شد.

همین مسئله است که ثبات امروز را از یک آرامش کاملاً مطمئن متمایز می‌کند.

محدودیت برق حتی در مهر ادامه دارد

در سال‌های معمول، با کاهش مصرف برق کشور در پایان تابستان، محدودیت انرژی صنایع نیز کاهش پیدا می‌کرد و کارخانه‌های سیمان از مهر و آبان برای افزایش تولید و ذخیره‌سازی کلینکر استفاده می‌کردند.

اما امسال شرایط متفاوت است.

الوندیان در چهارم مهر اعلام کرد که صنعت سیمان همچنان با محدودیت شدید برق مواجه است و آزادسازی انرژی صنایع هنوز انجام نشده است. او تأکید کرد که برخلاف روال سال‌های قبل، محدودیت برق حتی با ورود به فصل سرد برطرف نشده و همین موضوع برنامه ذخیره‌سازی کلینکر را تحت فشار قرار داده است.

این وضعیت اگر طولانی شود، می‌تواند یکی از مهم‌ترین ریسک‌های سمت عرضه در بازار سیمان باشد.

فقط کمتر از ۵ میلیون مترمکعب گاز برای نیاز ۲۸ میلیونی

مسئله صنعت فقط برق نیست.

دبیر انجمن سیمان در ۲۴ شهریور اعلام کرده بود نیاز روزانه صنعت حدود ۲۸ میلیون مترمکعب گاز است، در حالی که میزان گاز تحویلی به کارخانه‌ها به کمتر از پنج میلیون مترمکعب در روز رسیده است.

یعنی گاز دریافتی حتی به یک‌پنجم نیاز اعلام‌شده صنعت نیز نمی‌رسد.

این شکاف سبب شده بسیاری از کارخانه‌ها به مصرف سوخت جایگزین روی آورند. مشکل از آنجا مهم‌تر می‌شود که صنعت سیمان در زمستان معمولاً با محدودیت شدیدتر گاز مواجه است، زیرا اولویت تأمین سوخت به بخش خانگی و نیروگاه‌ها داده می‌شود.

به همین دلیل کارخانه‌ها از هم‌اکنون در تلاش برای ذخیره سوخت زمستانی هستند.

مازوت چگونه هزینه تولید سیمان را بالا برد؟

استفاده از مازوت برای کارخانه‌ها بدون هزینه نیست.

الوندیان گفته صنعت سیمان امسال حتی در فصل گرم نیز ناچار به استفاده مستمر از مازوت بوده است و هزینه حمل این سوخت و تأمین اقلام مربوط به مصرف آن بر دوش کارخانه‌ها قرار دارد.

به گفته او، این شرایط می‌تواند هزینه تمام‌شده تولید را به‌شدت افزایش دهد و در برخی محاسبات، فشار هزینه ناشی از سوخت و حمل تا حدود دو برابر شدن هزینه‌های مرتبط پیش رفته است.

همه کارخانه‌ها نیز امکان استفاده یکسان از مازوت ندارند. برای مثال سیمان تهران به دلیل محدودیت‌های زیست‌محیطی امکان مصرف آزادانه مازوت ندارد و کاهش گاز می‌تواند مستقیماً تولید آن را تحت تأثیر قرار دهد. در کارخانه‌های سیمان سفید نیز استفاده از مازوت می‌تواند بر کیفیت محصول اثر بگذارد.

بنابراین محدودیت گاز برای برخی واحدها فقط مسئله افزایش هزینه نیست و مستقیماً ظرفیت تولید را محدود می‌کند.

چرا فشار هزینه هنوز وارد قیمت بازار نشده است؟

این یکی از مهم‌ترین پرسش‌های بازار سیمان در مهر است.

وقتی برق، سوخت و حمل گران‌تر شده‌اند، چرا نرخ عمده هنوز ثابت است؟

پاسخ را باید در ترکیب سه عامل جست‌وجو کرد: موجودی کالا، تقاضای نه‌چندان قدرتمند و عرضه مستمر.

کارخانه‌ها تا امروز توانسته‌اند با استفاده از ذخایر، خرید برق آزاد و مصرف سوخت جایگزین، جریان تولید و عرضه را حفظ کنند. از سوی دیگر بازار ساخت‌وساز نیز با جهش تقاضا روبه‌رو نیست.

در نتیجه فشار هزینه فعلاً بیشتر در حاشیه سود و ساختار مالی تولیدکنندگان تخلیه شده و هنوز به شکل یک موج یکپارچه به مصرف‌کننده منتقل نشده است.

اما ادامه این وضعیت به توان کارخانه‌ها برای حفظ همین مدل وابسته است.

صوفیان گران‌ترین محصول میان چهار برند شاخص

در میان چهار محصول بررسی‌شده، سیمان صوفیان با ۲۸۹ هزار تومان بالاترین قیمت را دارد.

پس از آن آبیک با ۲۵۵ هزار تومان، تهران با ۲۵۳ هزار تومان و ساوه با ۲۴۵ هزار تومان قرار دارند.

فاصله گران‌ترین و ارزان‌ترین محصول این فهرست به ۴۴ هزار تومان در هر پاکت می‌رسد.

البته این اختلاف صرفاً تحت تأثیر هزینه تولید کارخانه نیست. محل تحویل، هزینه حمل، فاصله کارخانه تا بازار مصرف، شرایط عرضه و قرارداد خرید عمده نیز می‌تواند قیمت نهایی را تغییر دهد.

به همین دلیل نرخ اعلامی عمده نباید با قیمت نهایی در تمام شهرها یکسان فرض شود.

آیا سیمان در مهر گران می‌شود؟

داده‌های امروز به‌تنهایی نشانه‌ای از شروع موج فراگیر افزایش قیمت نشان نمی‌دهند.

بازار شش روز نخست مهر را تقریباً بدون تغییر پشت سر گذاشته و کمبود محسوسی نیز در شبکه عرضه گزارش نشده است. بنابراین تا زمانی که حجم عرضه حفظ شود، زمینه برای جهش ناگهانی قیمت محدود خواهد بود.

اما در طرف مقابل، سه ریسک جدی وجود دارد: تداوم محدودیت برق، کاهش شدید گاز و هزینه بالای استفاده از مازوت.

اگر کارخانه‌ها نتوانند در مهر و آبان ذخایر کلینکر خود را بازسازی کنند و محدودیت گاز با نزدیک شدن به زمستان افزایش پیدا کند، فشار سمت تولید بیشتر خواهد شد.

بنابراین سناریوی افزایش قیمت بیش از هر چیز به این بستگی دارد که محدودیت‌های انرژی چه زمانی کاهش پیدا کنند.

بازار سیمان آرام است؛ کارخانه‌ها نه

تصویر بازار در دوشنبه ششم مهر یک تناقض مهم دارد.

روی تابلو قیمت، تقریباً هیچ اتفاق تازه‌ای نیفتاده است: تهران ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۴۵ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان.

اما در سطح تولید، محدودیت برق ادامه دارد، گاز تحویلی بسیار پایین‌تر از نیاز صنعت است، کارخانه‌ها مازوت مصرف می‌کنند و ذخایر کلینکر برای حفظ عرضه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

به همین دلیل ثبات امروز را نمی‌توان به معنای از بین رفتن ریسک گرانی دانست. بازار فعلاً به دلیل عرضه کافی آرام مانده، اما پایداری این آرامش در ادامه پاییز به حل مسئله انرژی وابسته است.

در معاملات روزهای آینده، بیش از نوسان روزانه چند هزار تومانی، باید دو متغیر را زیر نظر گرفت: میزان برق تحویلی به کارخانه‌ها و وضعیت تأمین گاز. اگر محدودیت این دو حامل انرژی کاهش یابد، احتمال حفظ ثبات بیشتر می‌شود؛ اما ادامه شرایط فعلی می‌تواند فشار انباشته هزینه تولید را به یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار سیمان در نیمه دوم پاییز تبدیل کند.