فولاد ایرانیان
وام ۴۰۰ میلیونی مسکن برای دهک‌های ۱ تا ۴؛ شرط مهم ادامه حضور متقاضیان اعلام شد
دولت برای جلوگیری از خروج خانوارهای کم‌درآمد از پروژه‌های مسکن حمایتی، تسهیلات قرض‌الحسنه تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان برای دهک‌های یک تا چهار در نظر گرفته است؛ اما شرایط برای سایر متقاضیان متفاوت خواهد بود. معاون وزیر راه و شهرسازی می‌گوید متقاضیان دهک‌های بالاتر که آورده مالی خود را تأمین نکنند، امکان ادامه حضور در پروژه را نخواهند داشت. این تصمیم در شرایطی مطرح شده که حدود ۸۵۰ هزار واحد مسکن حمایتی در کشور در دست ساخت است و تأخیر در پرداخت آورده، یکی از عوامل کند شدن برخی پروژه‌ها و افزایش هزینه نهایی ساخت محسوب می‌شود.
۱۵:۴۶ - ۱۲ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
پرونده مسکن حمایتی بار دیگر وارد مرحله حساسی شده است. تازه‌ترین آمار وزارت راه و شهرسازی نشان می‌دهد حدود ۸۵۰ هزار واحد که در قالب تعهدات دولت تعریف شده‌اند، وارد مرحله اجرایی شده‌اند و حدود ۲۵۰ هزار واحد از این تعداد در حوزه فعالیت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی قرار دارند. حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرده پروژه‌ها در بسیاری از استان‌ها پیشرفت مناسبی دارند؛ هرچند مشکلات مالی، تأمین زمین، زیرساخت و وضعیت متقاضیان همچنان در برخی استان‌ها مانع سرعت گرفتن ساخت‌وساز است.
اهمیت آمار ۸۵۰ هزار واحد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم مسئله امروز دولت صرفاً آغاز عملیات ساختمانی نیست؛ بخش قابل توجهی از سیاست مسکن اکنون بر تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و رساندن آنها به مرحله تحویل متمرکز شده است.
۸۵۰ هزار واحد مسکن حمایتی در حال ساخت است
طبق اعلام معاون وزیر راه و شهرسازی، عملیات اجرایی حدود ۸۵۰ هزار واحد مسکن حمایتی آغاز شده است. این عدد با آمارهای اخیر شرکت عمران شهرهای جدید نیز همخوانی دارد؛ شهریور امسال اعلام شد سهم شهرهای جدید از مجموع این واحدها حدود ۱۴۱ هزار واحد است و میانگین پیشرفت آنها به حدود ۴۲ درصد رسیده است.
با این حال، وضعیت تمام پروژه‌ها یکسان نیست. فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در شهریورماه اعلام کرده بود ۱۸۰ هزار واحد مسکن حمایتی هنوز کمتر از ۲۰ درصد پیشرفت دارند و تأکید کرده بود پروژه‌هایی که سال‌ها در مراحل اولیه باقی مانده‌اند باید سریع‌تر تعیین تکلیف شوند.
این تفاوت آماری نشان می‌دهد چالش اصلی نهضت ملی مسکن دیگر صرفاً تعداد واحدهای در دست ساخت نیست؛ بلکه سرعت تکمیل، تأمین مالی و جلوگیری از افزایش هزینه ساخت به همان اندازه اهمیت دارد.
هر ماه تأخیر در پروژه، تحت تأثیر افزایش قیمت مصالح، دستمزد و خدمات ساختمانی می‌تواند هزینه نهایی را افزایش دهد و همین افزایش هزینه دوباره نیاز به آورده بیشتر متقاضی ایجاد می‌کند؛ چرخه‌ای که در صورت ادامه می‌تواند تحویل واحد را باز هم عقب بیندازد.
وام ۴۰۰ میلیونی مسکن به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
مهم‌ترین خبر تازه برای متقاضیان، تعیین تکلیف حمایت از دهک‌های پایین درآمدی است.
طاهرخانی اعلام کرده براساس مصوبه شورای عالی مسکن، متقاضیانی که در دهک‌های یک تا چهار درآمدی قرار دارند می‌توانند تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرض‌الحسنه برای کمک به تکمیل پروژه‌های مسکن حمایتی دریافت کنند.
این سیاست از آن جهت اهمیت دارد که یکی از مشکلات اصلی پروژه‌های حمایتی، ناتوانی بخشی از خانوارهای کم‌درآمد در پرداخت آورده‌های مرحله‌ای بوده است. خانواری که اساساً به دلیل سطح پایین درآمد مشمول حمایت دولتی شده، ممکن است توان پرداخت چند صد میلیون تومان آورده جدید را در فاصله زمانی کوتاه نداشته باشد.
دولت تلاش دارد با اختصاص تسهیلات قرض‌الحسنه مانع حذف این گروه‌ها از پروژه شود.
با این حال، در اظهارات تازه معاون وزیر جزئیاتی مانند دوره بازپرداخت، مبلغ اقساط، بانک‌های عامل و زمان دقیق پرداخت این تسهیلات اعلام نشده است؛ بنابراین متقاضیان باید منتظر ابلاغ جزئیات اجرایی باشند.
شرط ادامه حضور در نهضت ملی مسکن برای دهک‌های بالاتر
شرایط برای متقاضیان خارج از چهار دهک نخست متفاوت است.
معاون وزیر راه و شهرسازی صراحتاً گفته پروژه‌های این گروه با آورده خود متقاضیان پیش می‌روند و اگر فردی که طبق سامانه‌های رسمی در دهک‌های بالاتر درآمدی قرار دارد آورده موردنیاز را پرداخت نکند، امکان ادامه حضور او در پروژه وجود نخواهد داشت.
این موضوع می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات در روند تعیین تکلیف پروژه‌های نهضت ملی مسکن باشد.
تا امروز در بسیاری از پروژه‌ها، عدم پرداخت آورده توسط تعدادی از اعضا باعث شده منابع لازم برای ادامه عملیات ساختمانی به‌موقع در اختیار سازنده قرار نگیرد. در پروژه‌های گروهی نیز مشکل یک متقاضی تنها به همان واحد محدود نمی‌شود؛ زیرا ساخت بلوک، زیرساخت یا قسمت‌های مشترک به تأمین منابع کل مجموعه وابسته است.
به گفته طاهرخانی، حتی برخی متقاضیانی که تعهدات مالی خود را انجام داده‌اند نسبت به باقی ماندن افراد بدحساب در پروژه‌ها اعتراض دارند، زیرا تأخیر ناشی از عدم پرداخت در نهایت هزینه تعدیل و افزایش قیمت ساخت را به تمام اعضای پروژه تحمیل می‌کند.
پروژه ۸۰ درصد پیشرفت کرده اما آورده متقاضی فقط ۱۰۰ میلیون تومان است
یکی از قابل توجه‌ترین بخش‌های گزارش وزارت راه به پروژه‌هایی مربوط می‌شود که از نظر ساختمانی به مراحل پایانی رسیده‌اند اما برخی متقاضیان هنوز بخش بزرگی از سهم خود را پرداخت نکرده‌اند.
طبق گزارش ارائه‌شده از سوی بنیاد مسکن، در برخی پروژه‌ها پیشرفت فیزیکی از ۸۰ درصد عبور کرده اما مجموع آورده بعضی از متقاضیان هنوز حدود ۱۰۰ میلیون تومان است.
وزارت راه تأکید کرده چنین مواردی الزاماً مربوط به دهک‌های کم‌درآمد نیست و قرار نیست برای همه آنها در ستاد مرکزی یک حکم واحد صادر شود.
پرونده این متقاضیان به شورای مسکن استان‌ها ارجاع خواهد شد تا وضعیت مالی، اعتراض‌ها و شرایط هر مورد بررسی شود. بنابراین احتمال دارد نحوه برخورد با متقاضیان براساس شرایط پروژه و وضعیت خانوار متفاوت باشد.
مسکن کارگری؛ زمین داده شد اما برخی صنایع هنوز وارد ساخت نشده‌اند
بخش دیگری از نشست اخیر به مسکن کارگری اختصاص داشت. دولت سال گذشته تفاهم‌نامه‌ای را برای استفاده از ظرفیت صنایع بزرگ در تأمین مسکن کارکنان منعقد کرد و براساس آن زمین‌هایی برای اجرای پروژه‌ها در اختیار واحدهای صنعتی قرار گرفت.
طبق اعلام وزارت راه، تعدادی از این اراضی اکنون در مرحله آماده‌سازی هستند و در برخی نقاط عملیات ساختمانی نیز آغاز شده است؛ اما بخشی از صنایع با وجود دریافت زمین هنوز اقدام مؤثری انجام نداده‌اند. وزارت راه تصمیم گرفته برای این گروه فرصت محدودی تعیین کند و دلایل تأخیر آنها را در جلسات جداگانه بررسی کند. چند مورد از این پروژه‌های متوقف یا کم‌تحرک نیز در استان خوزستان قرار دارند.
آمار قبلی معاونت مسکن نشان می‌دهد تا مرداد امسال زمین مورد نیاز حدود ۹۴ هزار واحد مسکن کارگری در اختیار صنایع قرار گرفته بود و وزارت راه اعلام کرده بود امکان ایجاد ظرفیت تا سقف ۲۰۰ هزار واحد را نیز دارد.
در واقع الگوی مسکن کارگری بر این اساس طراحی شده که دولت زمین را تأمین کند و صنایع با استفاده از توان مالی خود وارد ساخت شوند؛ مدلی که در صورت اجرا می‌تواند بخشی از بار مالی مستقیم پروژه‌های مسکن را از دوش دولت بردارد.
چرا آورده متقاضیان به گره اصلی پروژه‌های مسکن تبدیل شده است؟
پروژه مسکن حمایتی در عمل از سه منبع اصلی تأمین مالی تغذیه می‌شود: آورده متقاضی، تسهیلات بانکی و حمایت‌هایی مانند زمین دولتی یا منابع حمایتی.
اگر یکی از این بخش‌ها با تأخیر مواجه شود، جریان مالی پروژه مختل می‌شود.
در ماه‌های اخیر وزارت راه تلاش کرده علاوه بر افزایش اتصال پروژه‌ها به سیستم بانکی، تکلیف متقاضیان فاقد توان پرداخت را نیز روشن کند. به همین دلیل سیاست تازه عملاً متقاضیان را به دو گروه تقسیم می‌کند: دهک‌های یک تا چهار که قرار است حمایت بیشتری دریافت کنند و سایر دهک‌ها که باید سهم مالی خود را طبق برنامه پروژه تأمین کنند.
این تفکیک می‌تواند از منظر سیاست‌گذاری اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا حذف یک خانوار واقعاً کم‌درآمد با فلسفه مسکن حمایتی در تضاد است، اما ادامه حضور متقاضی دارای توان مالی که ماه‌ها آورده خود را پرداخت نمی‌کند نیز می‌تواند به زیان سایر اعضای پروژه تمام شود.
متقاضیان مسکن ملی منتظر چه تصمیمی باشند؟
پیام تازه وزارت راه برای متقاضیان نسبتاً روشن است. دهک‌های یک تا چهار در مرکز سیاست‌های حمایتی قرار گرفته‌اند و قرار است از تسهیلات قرض‌الحسنه تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان بهره‌مند شوند؛ اما متقاضیان دهک‌های بالاتر باید نسبت به تأمین آورده خود جدی‌تر باشند.
از سوی دیگر، واگذاری تصمیم‌گیری درباره برخی پرونده‌ها به شوراهای مسکن استان‌ها نشان می‌دهد حذف یا ادامه حضور افراد قرار نیست در تمام پروژه‌ها به شکل کاملاً خودکار انجام شود.
آینده ۸۵۰ هزار واحد در حال ساخت اکنون بیش از هر زمان دیگری به تأمین مالی و سرعت اجرای پروژه‌ها وابسته است. اگر تسهیلات وعده‌داده‌شده برای دهک‌های پایین به‌موقع به پروژه‌ها برسد و همزمان تکلیف متقاضیان فاقد مشارکت مالی نیز روشن شود، بخشی از واحدهای نیمه‌تمام می‌تواند با سرعت بیشتری به مرحله تحویل برسد.
اما اگر تأمین تسهیلات بانکی، آورده متقاضیان و آماده‌سازی زیرساخت‌ها همچنان با تأخیر ادامه پیدا کند، افزایش هزینه ساخت می‌تواند بار مالی بیشتری به همان خانوارهایی تحمیل کند که طرح‌های حمایتی با هدف خانه‌دار کردن آنها ایجاد شده است. از همین رو، وام ۴۰۰ میلیونی دهک‌های یک تا چهار تنها یک خبر تسهیلاتی نیست؛ بلکه می‌تواند یکی از ابزارهای تعیین‌کننده برای جلوگیری از حذف کم‌درآمدها و تکمیل هزاران واحد نیمه‌تمام مسکن حمایتی باشد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
