قیمت دام زنده امروز ۱۴ مهر ۱۴۰۵؛ گوسفند روی ۷۰۹ هزار تومان ایستاد | گوشت قرمز ارزان می‌شود؟

بازار دام زنده در معاملات امروز تغییر محسوسی نسبت به دوشنبه نداشته است. قیمت گوسفند زنده در فاصله بسیار محدودی معامله می‌شود؛ به‌طوری که اختلاف گران‌ترین و ارزان‌ترین نرخ اعلامی تنها ۹ هزار و ۵۰۰ تومان در هر کیلو است.

در بازار گوساله اما اختلاف استانی بیشتر است و فاصله نرخ تهران با قم و یزد به ۵۰ هزار تومان برای هر کیلو می‌رسد.

این قیمت‌ها برای هر کیلوگرم دام زنده اعلام می‌شوند و قیمت معامله واقعی می‌تواند براساس نژاد، وزن، سن، سلامت دام، میزان گوشت‌دهی، محل خرید و هزینه جابه‌جایی متفاوت باشد.

نرخ‌های روز گذشته نیز دقیقاً همین محدوده را نشان می‌دادند؛ یعنی گوسفند بین ۶۹۹ هزار و ۵۰۰ تا ۷۰۹ هزار تومان و گوساله بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان قرار داشت.

قیمت گوسفند چند روز است تغییر نکرده؟

مقایسه داده‌های چند روز اخیر نشان می‌دهد سکون فعلی بازار اتفاقی یک‌روزه نیست.

در پنجشنبه ۹ مهر نیز بیشترین قیمت گوسفند زنده ۷۰۹ هزار تومان در خراسان رضوی و کمترین آن ۶۹۹ هزار و ۵۰۰ تومان در قم اعلام شده بود. گوساله نیز همان زمان در محدوده ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان معامله می‌شد. بنابراین دام سبک و سنگین از ۹ مهر تا امروز عملاً در همین کانال قیمتی باقی مانده‌اند.

با این حال اگر کمی عقب‌تر برویم، یک تغییر مهم دیده می‌شود. در ششم مهر سقف قیمت گوسفند در برخی استان‌ها به ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان می‌رسید، اما اکنون بالاترین نرخ ۷۰۹ هزار تومان است. یعنی سقف قیمت دام سبک طی حدود یک هفته نزدیک به ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان در هر کیلو کاهش یافته است.

در نتیجه بازار امروز را نمی‌توان کاملاً بدون تغییر از ابتدای مهر دانست؛ قیمت گوسفند ابتدا عقب‌نشینی کرد و سپس در محدوده جدید تثبیت شد.

چرا قیمت گوسفند پایین آمد؟

مهم‌ترین متغیر این روزهای بازار، افزایش عرضه فصلی است.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، سوم مهر اعلام کرد با پایان تابستان و انتقال دام‌ها از مراتع به مراکز نگهداری، عرضه دام به کشتارگاه‌ها افزایش می‌یابد. براساس برآورد او، میزان عرضه گوشت قرمز در پاییز می‌تواند از حدود ۴۷ تا ۴۸ هزار تن فعلی به ۵۵ تا ۶۰ هزار تن در ماه برسد.

همچنین پیش‌بینی شده ۳.۵ تا چهار میلیون رأس دام سبک آماده کشتار در فصل پاییز وارد چرخه بازار شود. چنین حجمی از عرضه می‌تواند قدرت فروشندگان برای افزایش مجدد قیمت را محدود کند.

این مسئله به‌خصوص درباره گوسفند مهم است؛ زیرا دام سبک ارتباط بیشتری با چرخه مرتع و عرضه فصلی دارد و با نزدیک شدن به دوره زایش پاییزی، بخشی از دامداران برای آزاد کردن ظرفیت نگهداری اقدام به عرضه دام‌های آماده کشتار می‌کنند.

همین افزایش عرضه یکی از دلایلی است که می‌تواند توضیح دهد چرا سقف قیمت گوسفند از بالای ۷۲۰ هزار تومان به محدوده ۷۰۹ هزار تومان عقب نشسته است.

چرا گوساله همچنان ۷۱۵ هزار تومان مانده است؟

رفتار بازار دام سنگین متفاوت بوده است.

گوساله در تهران مدت بیشتری است روی سقف ۷۱۵ هزار تومان قرار دارد و در قم و یزد نیز نرخ ۶۶۵ هزار تومان تقریباً تثبیت شده است. داده روزهای ۹، ۱۳ و ۱۴ مهر تغییر محسوسی در این دامنه نشان نمی‌دهد.

یکی از دلایل احتمالی این تفاوت، ساختار متفاوت تولید دام سنگین، دوره طولانی‌تر پرواربندی و هزینه بالاتر خوراک است. در نتیجه عرضه فصلی گوسفند الزاماً با همان شدت روی بازار گوساله اثر نمی‌گذارد.

اختلاف ۵۰ هزار تومانی میان نرخ گوساله تهران و قم یا یزد نیز نشان می‌دهد شرایط منطقه‌ای، هزینه حمل‌ونقل، کیفیت و وزن دام و حجم تقاضای بازار مصرف نقش پررنگ‌تری در این بخش دارند.

نهاده‌های گران اجازه افت شدید قیمت دام را نمی‌دهند

اگرچه عرضه دام در پاییز افزایش یافته، اما از سمت هزینه تولید همچنان فشار قابل توجهی وجود دارد.

گزارش بازار ۱۳ مهر، نرخ هر کیلو ذرت را حدود ۵۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو را حدود ۵۱ هزار و ۷۳ تومان و کنجاله سویا را حدود ۷۰ هزار و ۹۲۰ تومان اعلام کرده بود. یونجه نیز در محدوده ۴۰ هزار تومان قرار داشت.

خوراک یکی از اصلی‌ترین اجزای هزینه پرورش دام است. بنابراین دامدار حتی در شرایط افزایش عرضه نمی‌تواند برای مدت طولانی محصول خود را با قیمتی پایین‌تر از هزینه تولید عرضه کند.

بازار در نتیجه میان دو نیروی مخالف گرفتار شده است: عرضه بالاتر و ضعف قدرت خرید مصرف‌کننده مانع رشد قیمت می‌شود، اما نهاده‌های گران نیز جلوی ریزش جدی نرخ دام را می‌گیرند.

همین تعادل شکننده، دلیل اصلی تثبیت چندروزه قیمت‌ها در محدوده فعلی است.

آیا ثبات دام زنده باعث کاهش قیمت گوشت می‌شود؟

برای مصرف‌کنندگان، سؤال اصلی قیمت خود دام نیست؛ بلکه این است که آیا گوشت قصابی ارزان خواهد شد؟

فعلاً شواهد بازار پاسخ روشنی برای کاهش جدی قیمت نشان نمی‌دهد. گزارش بازار گوشت در روزهای اخیر از ثبات نسبی و رکود تقاضا حکایت دارد و ران گوسفندی همچنان در محدوده بیش از دو میلیون تومان در هر کیلو معامله شده است.

علت این فاصله آن است که هر کیلو دام زنده معادل یک کیلو گوشت قابل فروش نیست. پس از کشتار، بخشی از وزن دام به پوست، استخوان، احشا و سایر اجزا اختصاص دارد. سپس هزینه‌های کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و سود شبکه توزیع نیز به قیمت گوشت اضافه می‌شود.

به همین دلیل افت ۱۰ یا ۱۵ هزار تومانی قیمت هر کیلو دام زنده الزاماً به همان سرعت در ویترین قصابی مشاهده نمی‌شود.

عرضه گوشت در پاییز افزایش می‌یابد

خبر امیدوارکننده برای بازار مصرف این است که مسئولان بخش دام از افزایش محسوس عرضه در پاییز سخن می‌گویند.

رئیس شورای تأمین دام کشور نیاز ماهانه بازار به گوشت گرم را بین ۵۰ تا ۶۰ هزار تن برآورد کرده و انتظار دارد ظرفیت عرضه در ماه‌های پاییزی به ۵۵ تا ۶۰ هزار تن برسد. او همچنین گفته تولید داخلی در ماه‌های اخیر بخش عمده نیاز کشور را تأمین کرده است.

اگر این پیش‌بینی محقق شود، احتمال کمبود فیزیکی گوشت کاهش می‌یابد و افزایش عرضه می‌تواند مانع شکل‌گیری موج جدید رشد قیمت شود.

اما افزایش عرضه به‌تنهایی برای ارزان شدن چشمگیر کافی نیست. هزینه نهاده‌ها، حمل‌ونقل، نرخ ارز و قدرت خرید مصرف‌کننده همچنان تعیین‌کننده هستند.

بازار دام در «ثبات گران» باقی می‌ماند؟

داده‌های ۱۴ مهر نشان می‌دهد بازار بیش از آنکه آماده جهش یا سقوط باشد، در یک محدوده باریک قیمتی گرفتار شده است.

گوسفند از سقف بالاتر از ۷۲۰ هزار تومان پایین آمده و اکنون چند روز است زیر ۷۱۰ هزار تومان معامله می‌شود. گوساله نیز بدون تغییر جدی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان باقی مانده است.

در کوتاه‌مدت، ادامه افزایش عرضه دام سبک می‌تواند فشار کاهشی محدودی ایجاد کند؛ اما تا زمانی که نهاده‌های دامی در قیمت‌های بالا قرار دارند، انتظار ریزش سنگین نرخ دام چندان با ساختار هزینه تولید سازگار نیست.

بنابراین قیمت دام زنده امروز ۱۴ مهر ۱۴۰۵ بیش از هر چیز نشانه ورود بازار به یک دوره ثبات در سطوح بالا است؛ ثباتی که برای دامدار به معنای ادامه فشار هزینه تولید و برای مصرف‌کننده به معنای آن است که فعلاً نمی‌توان انتظار کاهش سریع قیمت گوشت قرمز در بازار خرده‌فروشی را داشت.