قیمت لاستیک خودرو امروز ۱۴ مهر ۱۴۰۵؛ بارز ۱۸.۴ میلیون و چائویانگ ۲۳.۵ میلیون شد / تایر پراید هم از گرانی در امان نماند

بازار امروز اختلاف قابل توجهی میان تایرهای داخلی و وارداتی نشان می‌دهد. محصول چینی چائویانگ در سایز 185/65R14 با نرخ ۲۳.۵ میلیون تومان بالاتر از نمونه داخلی بارز در همین سایز قرار گرفته است.

قیمت‌های بازار آزاد می‌تواند بسته به تاریخ تولید، نمایندگی، شهر، هزینه ارسال و اینکه فهرست فروش برای یک یا دو حلقه تنظیم شده باشد متفاوت باشد؛ بنابراین هنگام مقایسه نرخ‌ها، تعداد حلقه باید حتماً بررسی شود.

بارز P640 از خرداد تاکنون بیش از ۵ میلیون تومان گران شد

مقایسه با قیمت‌های ابتدای تابستان ابعاد رشد بازار را بهتر نشان می‌دهد.

در دوم خرداد ۱۴۰۵، قیمت بارز P640 سایز 185/65R14 در یکی از فهرست‌های بازار ۱۳ میلیون تومان ثبت شده بود. امروز برای همین مدل نرخ ۱۸ میلیون و ۴۹۰ هزار تومانی در فهرست بازار دیده می‌شود.

یعنی فاصله اسمی دو قیمت حدود ۵ میلیون و ۴۹۰ هزار تومان است و اگر مبنای عرضه دو فهرست یکسان باشد، رشدی در حدود ۴۲ درصد را نشان می‌دهد.

این افزایش فقط یک تغییر مقطعی نیست. فعالان صنعت تایر از شهریور تاکنون بارها اعلام کرده‌اند هزینه تولید با سرعت زیادی بالا رفته و کارخانه‌ها برای تأمین کائوچو و برخی نهاده‌های تخصصی با مشکل روبه‌رو شده‌اند.

چرا لاستیک دوباره گران شد؟

سه عامل اصلی در گزارش‌های تازه صنعت تکرار می‌شوند: مواد اولیه، حمل‌ونقل و نرخ ارز.

رئیس انجمن صنعت تایر ایران در ابتدای مهر رشد قیمت جهانی مواد اولیه، افزایش هزینه لجستیک و کاهش ارزش ریال را از مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت تایر عنوان کرد.

این صنعت به مجموعه متنوعی از مواد وابسته است. کائوچوی طبیعی، بخشی از مواد شیمیایی و افزودنی‌های تخصصی از خارج تأمین می‌شوند و در نتیجه افزایش قیمت ارز مستقیماً هزینه خرید آنها را بالا می‌برد.

در شهریور نیز فعالان حوزه تأمین مواد اولیه اعلام کردند کارخانه‌ها در تأمین کائوچو با مشکل مواجه شده‌اند و این مسئله ظرفیت تولید را کاهش داده است. هزینه‌های جاری واحدهای تولیدی نیز طبق همین گزارش از ابتدای سال حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته بود.

کائوچوی مصنوعی تا چند برابر گران شده است

فشار مواد اولیه حتی فراتر از کائوچوی وارداتی گزارش شده است.

جمال میرزایی، رئیس انجمن تولیدکنندگان صنعت تایر، در گزارشی که اواخر شهریور منتشر شد گفت قیمت برخی مواد پایه پتروشیمی از جمله کائوچوی مصنوعی SBR از ابتدای سال دو تا سه برابر افزایش پیدا کرده است.

اگر چنین افزایشی در ماده‌ای که مستقیماً وارد فرمول تولید تایر می‌شود رخ دهد، حفظ قیمت قبلی برای تولیدکننده بسیار دشوار خواهد شد.

همزمان محدودیت دسترسی به مواد اولیه از بورس کالا و خرید بخشی از نیاز از بازار آزاد نیز پیش‌تر به عنوان یکی دیگر از مشکلات تایرسازان مطرح شده بود.

بنابراین افزایش قیمت تایر را نمی‌توان فقط به رفتار فروشنده یا واسطه نسبت داد؛ بخشی از فشار در همان ابتدای زنجیره تولید شکل گرفته است.

هزینه حمل هم به قیمت لاستیک اضافه شد

مشکلات لجستیکی نیز وضعیت را دشوارتر کرده‌اند.

براساس توضیحات فعالان صنعت، مسیرهای حمل جایگزین برای واردات مواد اولیه گران هستند. در یکی از گزارش‌های شهریور، هزینه مسیر ریلی حدود ۱۸ هزار دلار و حمل زمینی از ترکیه تنها تا مرز حدود هشت هزار دلار برآورد شده بود.

افزایش هزینه حمل فقط بر تایر خارجی اثر نمی‌گذارد.

وقتی کائوچو و مواد شیمیایی مورد استفاده کارخانه داخلی نیز از خارج وارد می‌شود، کرایه حمل بالاتر وارد قیمت تمام‌شده تایر ایرانی خواهد شد.

در داخل کشور نیز افزایش هزینه کامیون، سوخت، انبارداری و توزیع به قیمت نهایی محصول در فروشگاه اضافه می‌شود.

تایر خارجی زیر فشار دلار ۲۷۰ هزار تومانی

بازار وارداتی آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به ارز دارد.

تازه‌ترین بررسی بازار در ۱۳ و ۱۴ مهر نشان می‌دهد قیمت هر جفت لاستیک کومهو بسته به سایز و مدل از حدود ۱۸.۵ میلیون تومان شروع می‌شود و در برخی سایزها به ۷۲ میلیون تومان می‌رسد. تایرهای هانکوک نیز در فهرست مهر از حدود ۳۱ میلیون تا ۹۸ میلیون تومان برای یک جفت قیمت‌گذاری شده‌اند.

همین داده نشان می‌دهد نرخ ۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی چائویانگ 185/65R14 در بازاری قرار گرفته که محصولات خارجی شناخته‌شده بسته به سایز می‌توانند چند برابر تایر داخلی قیمت داشته باشند.

افزایش نرخ دلار تا محدوده ۲۷۰ هزار تومان نیز هزینه جایگزینی موجودی واردکنندگان را بالا برده و باعث می‌شود حتی فروشنده‌ای که کالای قدیمی در انبار دارد، قیمت فروش را براساس هزینه خرید بعدی تنظیم کند.

کمبود برخی سایزها؛ مشکل فقط گرانی نیست

فعالان صنفی در گزارش ابتدای مهر از کمبود برخی سایزهای پرمصرف نیز خبر داده‌اند.

رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف، کمبود مواد اولیه، رشد هزینه حمل، اختلال در واردات، قطعی برق کارخانه‌ها، رشد قیمت جهانی کائوچو و کاهش تولید برخی سایزهای پرمصرف را مجموعه عوامل فشار بر بازار معرفی کرده است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بازار تایر یک بازار کاملاً قابل جایگزینی نیست.

مالک خودرو نمی‌تواند صرفاً به دلیل ارزان‌تر بودن، هر سایز تایری را نصب کند. ابعاد، شاخص بار، شاخص سرعت و مشخصات توصیه‌شده کارخانه باید رعایت شود.

بنابراین کمبود در یک سایز خاص می‌تواند قیمت همان گروه را بسیار سریع‌تر از میانگین بازار بالا ببرد.

لاستیک دولتی هنوز یکی از راه‌های کاهش هزینه است؟

با افزایش قیمت بازار آزاد، تقاضا برای خرید مستقیم یا اصطلاحاً «لاستیک دولتی» نیز بیشتر شده است.

گزارش‌های منتشرشده در ۱۴ مهر نشان می‌دهد مسیرهای فروش مستقیم تولیدکنندگانی مانند بارز، کویرتایر، یزدتایر و ایران‌تایر همچنان یکی از راه‌های خرید تایر سواری با نرخ عرضه مستقیم است. برای بخش‌هایی از ناوگان نیز سامانه تخصیص تایر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بارز نیز در سال ۱۴۰۵ فروش اینترنتی مستقیم را ادامه داده و متقاضیان پس از احراز هویت می‌توانند در صورت وجود موجودی برای خرید اقدام کنند.

با این حال موجودی سایز مورد نظر همیشه تضمین‌شده نیست و همین محدودیت باعث می‌شود بخش مهمی از خریداران همچنان به بازار آزاد مراجعه کنند.

گرانی لاستیک یک خطر ایمنی هم ایجاد می‌کند

افزایش قیمت تایر فقط یک مسئله معیشتی نیست.

اگر هزینه خرید به اندازه‌ای بالا برود که راننده تعویض تایر فرسوده را به تعویق بیندازد، مسئله به حوزه ایمنی وارد می‌شود. تایر فرسوده در باران، ترمزگیری و سرعت بالا توان کمتری برای حفظ چسبندگی دارد و ترک، پارگی یا آسیب ساختاری آن نیز می‌تواند خطرناک باشد.

گزارش‌های صنعت تایر نیز درباره روی آوردن بخشی از مصرف‌کنندگان به لاستیک‌های کارکرده در شرایط افزایش شدید قیمت هشدار داده‌اند.

بنابراین خرید ارزان‌تر تنها زمانی منطقی است که تایر از نظر تاریخ تولید، سلامت ساختاری و مشخصات فنی مناسب خودرو باشد.

به‌خصوص خرید لاستیک دست‌دوم با سابقه نامشخص صرفاً به دلیل قیمت پایین‌تر، می‌تواند صرفه‌جویی کوتاه‌مدت را به هزینه بسیار بزرگ‌تری تبدیل کند.

پیش‌بینی قیمت لاستیک؛ موج گرانی ادامه دارد؟

در شرایط فعلی، نشانه قدرتمندی برای بازگشت سریع قیمت‌ها به سطوح ابتدای سال دیده نمی‌شود.

مواد اولیه گران شده، تولید برخی سایزها تحت فشار قرار گرفته، هزینه حمل بالا رفته و تایرهای وارداتی مستقیماً از نرخ ارز تأثیر می‌گیرند. فعالان صنعت نیز در هفته‌های اخیر هشدار داده‌اند اگر مشکلات تأمین مواد اولیه و حمل برطرف نشود، فشار افزایش قیمت ادامه پیدا خواهد کرد.

با این حال روند آینده برای همه برندها یکسان نخواهد بود.

اگر تولیدکنندگان داخلی بتوانند تأمین کائوچو را بهبود دهند و عرضه مستقیم سایزهای پرتقاضا افزایش پیدا کند، بازار برندهای ایرانی می‌تواند آرام‌تر شود. اما در تایرهای وارداتی، تثبیت قیمت بدون آرام‌شدن ارز دشوارتر خواهد بود.

هزینه تعویض لاستیک به یک خرج سنگین خانوار تبدیل شد

قیمت‌های مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تایر نیز مانند روغن موتور، قطعات یدکی و خدمات تعمیرگاهی به یکی از هزینه‌های سنگین نگهداری خودرو تبدیل شده است.

در بازاری که یزدتایر 175/60R13 حدود ۱۳.۳ میلیون تومان، بارز P640 حدود ۱۸.۵ میلیون تومان و یک محصول وارداتی هم‌سایز مانند چائویانگ تا ۲۳.۵ میلیون تومان قیمت دارد، تعویض به‌موقع لاستیک برای بسیاری از خانوارها دیگر یک هزینه ساده سرویس خودرو نیست.

مقایسه بارز P640 با نرخ ۱۳ میلیون تومانی خرداد نیز نشان می‌دهد فشار فقط ذهنی نیست؛ قیمت اعلامی این مدل ظرف چند ماه بیش از پنج میلیون تومان بالا رفته است.

در نتیجه تا زمانی که نرخ ارز، تأمین کائوچو و هزینه حمل‌ونقل به ثبات نرسند، بازار لاستیک همچنان مستعد نوسان خواهد بود. در این میان، افزایش عرضه مستقیم تولیدکنندگان شاید بتواند بخشی از فشار بازار آزاد را کاهش دهد، اما فعلاً نشانه‌های هزینه‌ای صنعت از بازگشت سریع قیمت‌ها حمایت نمی‌کنند.