راز موفقیت کشتی در گرفتن ویزای آمریکا؛ چرا تیم دبیر تقریباً کامل رفت اما کاروان تاج ناقص ماند؟

در روایت مطرح‌شده از پرونده کشتی عدد «۴۰ درخواست ویزا» آمده است، اما گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌هایی که خبر فدراسیون کشتی را بازتاب داده‌اند، ۳۸ درخواست را ذکر می‌کنند. بر اساس این گزارش‌ها، ویزای ۳۷ نفر شامل کشتی‌گیران، مربیان، داوران، فیزیوتراپ، ماساژور و عوامل همراه صادر شده و تنها پرونده یک کمک‌مربی به دلیل ناقص بودن مدارک باقی مانده است. اعلام شده بود برای تکمیل همان پرونده نیز تلاش ادامه دارد.

بنابراین اصل خبر درست است؛ تقریباً تمام کاروان معرفی‌شده کشتی مجوز سفر گرفته، اما عدد قابل تأیید فعلی ۳۸ متقاضی و ۳۷ ویزای صادرشده است، نه ۴۰ نفر.

مسابقات جهانی زیر ۲۳ سال کشتی نیز طبق برنامه رسمی اتحادیه جهانی از ۱۲ تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۰ تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵، در لاس‌وگاس برگزار می‌شود.

کشتی چگونه پرونده ویزا را مدیریت کرد؟

اولین تفاوت در زمان شروع کار دیده می‌شود. علیرضا دبیر از اردیبهشت‌ماه، یعنی حدود پنج ماه پیش از مسابقات، مستقیماً با نناد لالوویچ رئیس اتحادیه جهانی کشتی درباره مشکل احتمالی روادید تماس گرفته بود و خواستار ورود UWW به موضوع شد.

در شهریور نیز موضع فدراسیون علنی‌تر شد. دبیر اعلام کرد اگر برای اعضای اصلی تیم مشکل ویزا ایجاد شود، ایران حاضر نیست به هر قیمتی در مسابقات حاضر شود. چند روز مانده به اعزام نیز گفت تا وضعیت ویزا مشخص نشود حتی بلیت سفر خریداری نخواهد شد.

فارغ از اینکه این ادبیات تا چه اندازه در تصمیم آمریکا مؤثر بوده، فدراسیون کشتی یک مزیت عملی داشت: پرونده را زود وارد سطح اتحادیه جهانی و میزبان آمریکایی کرد و تصمیم نهایی برای سفر را به روشن‌شدن وضعیت ویزا گره زد.

یک عامل مهم‌تر؛ فهرست کشتی تقریباً تماماً «ضروری» بود

قوانین فعلی آمریکا برای اتباع ایران بسیار محدودکننده است. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده از اول ژانویه ۲۰۲۶ صدور بسیاری از انواع ویزا برای اتباع ایران تعلیق است، اما شرکت‌کنندگان در برخی رویدادهای بزرگ ورزشی جزو استثناها هستند. این استثنا می‌تواند ورزشکاران، مربیان و افرادی را که «نقش پشتیبانی ضروری» دارند در بر بگیرد؛ با این حال صدور ویزا همچنان نیازمند بررسی امنیتی و احراز شرایط هر متقاضی است و خودکار نیست.

اینجا یکی از کلیدهای پرونده کشتی مشخص می‌شود.

وقتی فهرست اعزام شامل ۲۰ کشتی‌گیر آزاد و فرنگی، مربیان، داور، پزشک یا فیزیوتراپ، ماساژور و تعداد محدودی عامل اجرایی ضروری باشد، توضیح ضرورت حضور هر فرد ساده‌تر است.

به عبارت دیگر، طرف آمریکایی با فهرستی روبه‌رو می‌شود که بخش بزرگی از آن مستقیماً به برگزاری مسابقه مرتبط است.

آیا علیرضا دبیر خودش داوطلبانه از سفر کنار کشید؟

در این بخش باید با احتیاط صحبت کرد.

برخی روایت‌های رسانه‌ای نوشته‌اند به دبیر به‌طور غیررسمی توصیه شده برای جلوگیری از سیاسی‌شدن روند ویزا همراه تیم نباشد. همزمان گزارش‌های دیگری نیز مدعی شده‌اند ویزای آمریکا برای خود علیرضا دبیر صادر نشده و به همین دلیل او لاس‌وگاس را همراهی نمی‌کند.

در منابع رسمی آمریکا یا اتحادیه جهانی که بررسی شد، توضیح صریحی درباره وضعیت شخص دبیر منتشر نشده است.

بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت او صرفاً با تصمیم شخصی نام خود را از ابتدا کنار گذاشته، همان‌طور که نمی‌توان بدون سند رسمی علت احتمالی صادر نشدن روادید او را مشخص کرد.

آنچه روشن است این است که نبود رئیس فدراسیون مانع اعزام تیم نشده و فدراسیون، کاروان مسابقه را حول افراد مورد نیاز فنی بسته است.

در فوتبال چه اتفاقی افتاد؟ همه ویزا نگرفتند؟

اینجا یک سوءبرداشت رایج وجود دارد.

آمریکا در جام جهانی ۲۰۲۶ ویزای تمام ۲۶ بازیکن تیم ملی ایران و اعضای اصلی کادر فنی مورد نیاز تیم را صادر کرد. مشکل اصلی برای تعدادی از همراهان، مسئولان اداری و مدیران فدراسیون ایجاد شد. گزارش آسوشیتدپرس در آستانه جام جهانی از باقی ماندن حدود ۱۴ مقام و عضو همراه بدون روادید خبر می‌داد.

در میان افرادی که در گزارش‌های ایرانی و خارجی نامشان به‌عنوان دریافت‌نکرده ویزا مطرح شد، مهدی محمدنبی، هدایت ممبینی، مدیران اجرایی و رسانه‌ای و برخی عوامل اداری حضور داشتند. درباره مهدی تاج نیز گزارش شد که درخواست او پذیرفته نشد.

پس مقایسه دقیق چنین است:

این جدول نشان می‌دهد فوتبال در گرفتن ویزای «تیم» شکست کامل نخورد؛ مشکل اصلی در گرفتن روادید برای تمام هیأت همراه بود.

دنیامالی دقیقاً چه انتقادی به تاج کرد؟

احمد دنیامالی، وزیر ورزش، در روزهای اخیر دوباره این پرونده را باز کرده و گفته بود پیش از جام جهانی به مدیران فوتبال توصیه کرده اگر حتی برای یک نفر روادید صادر نشد، تیم از مکزیک به سمت آمریکا حرکت نکند. او از اینکه این توصیه اجرا نشد انتقاد کرده و عملکرد فیفا را نیز در حمایت از ایران زیر سؤال برده است.

این سخنان نشان‌دهنده اختلاف نگاه وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال است.

فدراسیون فوتبال در آن مقطع اولویت را بر حضور تیم در جام جهانی گذاشت؛ به‌ویژه اینکه بازیکنان مجوز ورود داشتند و سه مسابقه گروهی ایران در خاک آمریکا برگزار می‌شد. تاج حتی پیش از مسابقات گفته بود با فیفا در حال مذاکره است و در صورت حل نشدن مسئله ممکن است تصمیم‌های دیگری گرفته شود.

در نهایت تیم رفت، اما برخی مدیران نرفتند.

چرا فیفا هم نتوانست همه ویزاها را بگیرد؟

این نکته حقوقی بسیار مهم است: فیفا، اتحادیه جهانی کشتی یا فدراسیون میزبان صادرکننده ویزا نیستند.

آنها می‌توانند دعوت‌نامه بدهند، ضرورت حضور افراد را تأیید کنند، پرونده را پیگیری کنند و از دولت میزبان بخواهند تعهدات میزبانی را رعایت کند؛ اما تصمیم نهایی درباره ورود هر فرد با مقام‌های مهاجرتی و امنیتی کشور میزبان است.

مقررات آمریکا نیز تصریح می‌کند حتی افرادی که مشمول استثنای مسابقات ورزشی می‌شوند، باید شرایط ویزا و بررسی‌های لازم را پشت سر بگذارند.

بنابراین این گزاره که «اگر تاج بهتر مذاکره می‌کرد حتماً برای همه ویزا می‌گرفت» قابل اثبات نیست.

اما این گزاره قابل دفاع‌تر است که کوچک‌تر کردن فهرست و محدود کردن آن به افراد کاملاً ضروری، احتمال درگیری با پرونده‌های حساس و غیرضروری را کاهش می‌دهد.

درس کشتی برای فوتبال چه بود؟

موفقیت فعلی کشتی بیش از هر چیز سه پیام مدیریتی دارد.

اول، پرونده ویزا باید ماه‌ها قبل از مسابقه آغاز شود، نه در روزهای نزدیک اعزام. دوم، فهرست کاروان در کشورهای دارای محدودیت ویزایی باید بر اساس «ضرورت حضور» تنظیم شود، نه جایگاه اداری افراد. سوم، فدراسیون جهانی و میزبان باید از ابتدا درگیر پرونده شوند و مشخص باشد که در صورت حذف افراد ضروری، فدراسیون چه واکنشی خواهد داشت.

کشتی تقریباً همین مسیر را طی کرد؛ از تماس دبیر با رئیس اتحادیه جهانی تا اعلام اینکه بدون تعیین تکلیف روادید، بلیت تهیه نخواهد شد. نتیجه فعلی هم صدور ویزای ۳۷ نفر از ۳۸ پرونده اعلام‌شده است.

آیا می‌توان همه تقصیر را گردن مهدی تاج انداخت؟

نه به این سادگی.

رفتار دولت آمریکا و مقررات سختگیرانه علیه اتباع ایران عامل اصلی و مستقل این پرونده است و حتی یک فدراسیون با بهترین برنامه‌ریزی هم اختیار صدور ویزا ندارد.

ضمن اینکه در جام جهانی، مهم‌ترین بخش کاروان یعنی بازیکنان و اعضای ضروری فنی سرانجام مجوز ورود گرفتند.

با این حال، مقایسه دو پرونده یک سؤال مدیریتی مشروع ایجاد می‌کند: وقتی از قبل مشخص بود مدیران و همراهان غیرورزشی ممکن است بیش از بازیکنان و مربیان با مشکل روبه‌رو شوند، آیا ضروری بود همه آنها در فهرست اعزام باقی بمانند؟

این همان جایی است که تجربه کشتی می‌تواند برای فوتبال آموزنده باشد.

کشتی ۳۷ ویزا گرفت؛ فوتبال چرا حاشیه ساخت؟

پاسخ نهایی را نمی‌توان در یک جمله «دبیر توانست، تاج نتوانست» خلاصه کرد.

کشتی از یک طرف به دلیل جایگاه جهانی ایران و اهمیت حضور تیم‌های آزاد و فرنگی برای کیفیت رقابت‌های جهانی قدرت مذاکره بالایی داشت؛ از طرف دیگر کاروان را عمدتاً با افراد فنی و ضروری بست، ماه‌ها مذاکره کرد و فدراسیون جهانی و میزبان آمریکایی را تحت فشار گذاشت.

فوتبال نیز از حمایت فیفا برخوردار بود و بازیکنانش ویزا گرفتند، اما تعدادی از مدیران و همراهان در بررسی‌های آمریکا تأیید نشدند. دلیل دقیق رد هر پرونده نیز به‌صورت عمومی اعلام نشده است.

بنابراین مهم‌ترین تفاوت دو فدراسیون را باید در مدیریت ریسک، اندازه و ترکیب هیأت اعزامی و تعریف افراد ضروری دید، نه اینکه تصور کنیم یکی به تنهایی توانسته قوانین مهاجرتی آمریکا را کنار بزند.

کشتی حالا در آستانه اعزام تقریباً کامل به لاس‌وگاس است؛ تجربه‌ای که می‌تواند برای تمام فدراسیون‌های ایران در آستانه مسابقات آینده در آمریکا یک درس روشن داشته باشد: در شرایط محدودیت ویزا، هر اسم اضافه در فهرست اعزام می‌تواند از یک مسئله تشریفاتی به یک بحران دیپلماتیک تبدیل شود.