قیمت برنج پاکستانی امروز ۱۵ مهر ۱۴۰۵؛ ترمز گرانی کشیده شد اما خطر موج جدید هنوز بالاست

رصد تازه بازار نشان می‌دهد پس از افزایش‌های هفته گذشته، فعلاً موج جدیدی از تغییر قیمت در برندهای مورد بررسی دیده نمی‌شود. برنج پاکستانی که در سال‌های اخیر به دلیل دانه‌بلند بودن، عطر مناسب و قیمت پایین‌تر نسبت به بسیاری از نمونه‌های ایرانی سهم قابل‌توجهی از بازار مصرف را در اختیار گرفته، اکنون در محدوده نسبتاً ثابتی معامله می‌شود.

بر این اساس، قیمت هر کیلو از این محصولات در بازار خرده‌فروشی حدود ۳۷۰ هزار تا ۴۲۵ هزار تومان قرار می‌گیرد. آورین در میان چهار محصول مورد بررسی بالاترین قیمت را دارد و طبیعت ارزان‌ترین گزینه این فهرست است.

البته این نرخ‌ها قیمت بسته‌بندی‌شده مصرف‌کننده هستند و نباید مستقیماً با نرخ عمده‌فروشی مقایسه شوند؛ زیرا هزینه برند، بسته‌بندی، شبکه توزیع و سود خرده‌فروش نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

برنج پاکستانی در یک ماه چقدر گران شد؟

ثبات امروز به این معنا نیست که بازار طی هفته‌های گذشته آرام بوده است.

رضا کنگری، رئیس اتحادیه صنف بنکداران مواد غذایی تهران، روز گذشته اعلام کرد قیمت برنج پاکستانی در عمده‌فروشی طی یک ماه اخیر حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش پیدا کرده است.

به گفته او، قیمت هر کیلو برنج پاکستانی که پیش‌تر در محدوده ۱۹۵ تا ۲۸۰ هزار تومان قرار داشت، اکنون در بنکداری‌ها به حدود ۲۰۵ تا ۲۹۵ هزار تومان رسیده است. برنج هندی نیز روند مشابهی داشته و محدوده قیمت عمده آن به ۲۵۵ تا ۲۹۵ هزار تومان افزایش یافته است.

در نتیجه، سکون امروز بیشتر شبیه «توقف بعد از افزایش قیمت» است تا بازگشت بازار به نرخ‌های قبلی.

چرا گرانی فعلاً متوقف شده است؟

سه عامل اصلی باعث شده‌اند سرعت رشد قیمت برنج وارداتی در روزهای اخیر کاهش پیدا کند.

نخست، موجودی نسبتاً مناسب بازار است. رئیس اتحادیه بنکداران گفته کالا در بازار به وفور وجود دارد و همین عرضه بالا اجازه نداده جهش ارز به همان نسبت به قیمت مواد غذایی منتقل شود.

عامل دوم، کاهش توان خرید مصرف‌کنندگان است. گرانی گسترده مواد غذایی باعث شده خانوارها در خرید کالاهای اساسی نیز محتاط‌تر شوند و میزان تقاضای موثر کاهش پیدا کند. فروشنده در چنین بازاری نمی‌تواند هر افزایش هزینه‌ای را فوراً به مصرف‌کننده منتقل کند، زیرا ممکن است با افت شدید فروش مواجه شود.

سومین عامل، موجودی واردشده با نرخ‌های ارزی پایین‌تر است. کنگری گفته بخشی از برنج موجود در بازار زمانی وارد شده که نرخ ارز حوالی ۱۸۰ هزار تومان بوده و بنابراین هنوز تمام اثر نرخ‌های جدید ارز در قیمت فعلی منعکس نشده است.

همین عامل اما می‌تواند بزرگ‌ترین تهدید برای ثبات کنونی باشد.

هشدار مهم؛ برنج با دلار جدید هنوز وارد بازار نشده است؟

بازار ارز طی هفته‌های گذشته رشد قابل‌توجهی داشته است. دلار آزاد روز چهارشنبه معاملات را در حوالی ۲۶۹ هزار تومان آغاز کرد و در ادامه روز تا محدوده ۲۶۲ تا ۲۶۴ هزار تومان نیز عقب‌نشینی کرد. داده‌های بازار نشان می‌دهد دلار با وجود افت امروز، نسبت به یک ماه قبل همچنان حدود ۱۸ درصد بالاتر قرار دارد.

اگر محموله‌های جدید برنج با هزینه ارزی نزدیک به این سطوح وارد شوند، قیمت تمام‌شده آنها می‌تواند بسیار بالاتر از کالاهایی باشد که پیش‌تر وارد شده‌اند.

رئیس اتحادیه بنکداران نیز هشدار داده در صورتی که واردات جدید با ارز نزدیک به ۲۷۰ هزار تومان انجام شود، قیمت برنج و سایر مواد غذایی می‌تواند دوباره افزایش پیدا کند.

به همین دلیل، ثبات امروز را نمی‌توان تضمینی برای تثبیت قیمت در هفته‌های آینده دانست.

واردات از پاکستان همچنان برای ایران مهم است

پاکستان یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان برنج بازار ایران است و داده‌های تجارت خارجی نیز اهمیت این مسیر را تأیید می‌کند.

روزنامه Dawn با استناد به داده‌های گمرکی ایران گزارش داده پاکستان در سال مالی منتهی به ۲۰ مارس ۲۰۲۶ حدود ۵۲۳ هزار تن برنج به ایران صادر کرده است. در ژانویه ۲۰۲۶ نیز صادرات برنج پاکستان به ایران به حدود ۱۰۶ هزار تن در یک ماه رسیده بود.

در نشست مشترک تجاری ایران و پاکستان در ماه اوت نیز دو کشور بر افزایش تجارت دوجانبه تأکید کردند و حتی درباره توسعه واردات انواع بیشتری از برنج پاکستانی به ایران توافق‌هایی مطرح شد. برنج یکی از مهم‌ترین اقلام صادراتی پاکستان به ایران محسوب می‌شود.

این حجم از تجارت سبب شده هر تغییر در مسیرهای حمل، شرایط مرزی، هزینه تسویه یا نرخ ارز به‌سرعت روی بازار داخلی ایران اثر بگذارد.

مسیر زمینی می‌تواند مانع کمبود شود

در ماه‌های گذشته، به دلیل مشکلات مربوط به حمل دریایی و تنش‌های منطقه‌ای، دولت پاکستان چند مسیر زمینی برای انتقال کالا به ایران فعال کرده است.

گزارش‌های رسمی پاکستان از تسهیل تجارت زمینی و ایجاد مسیرهای تازه از کراچی، گوادر و گذرگاه تفتان خبر داده‌اند. همچنین دو کشور بر باز نگه داشتن گذرگاه‌های مرزی و افزایش ساعات فعالیت آنها برای روان‌تر شدن تجارت تأکید کرده‌اند.

این موضوع می‌تواند ریسک کمبود فیزیکی برنج پاکستانی در ایران را کاهش دهد؛ بنابراین نگرانی اصلی فعلی بیش از کمبود کالا، قیمت تمام‌شده واردات است.

چرا برنج پاکستانی دیگر کالای ارزان نیست؟

یکی از تغییرات مهم بازار این است که برنج پاکستانی دیگر الزاماً گزینه‌ای بسیار ارزان برای خانوار محسوب نمی‌شود.

برای مثال، سوپر باسماتی آورین ۱۰ کیلویی با قیمت ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان معادل هر کیلو ۴۲۵ هزار تومان تمام می‌شود. شبنم نیز هر کیلو بیش از ۴۰۳ هزار تومان و نفیس حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

این ارقام نشان می‌دهد بخش ممتاز بازار برنج پاکستانی وارد محدوده‌ای شده که فاصله آن با برخی انواع برنج ایرانی اقتصادی نسبت به سال‌های گذشته به‌مراتب کمتر شده است.

مقایسه با مهر سال گذشته نیز شدت رشد قیمت را نشان می‌دهد. در مهر ۱۴۰۴، برای نمونه، برنج سوپر باسماتی طبیعت ۱۰ کیلویی حدود دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و نفیس حدود یک میلیون و ۹۲۰ هزار تومان قیمت داشت.

بنابراین قیمت برخی برندهای محبوب طی یک سال تقریباً دو برابر شده است.

پیش‌بینی قیمت برنج پاکستانی؛ ثبات ادامه دارد؟

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار را می‌توان در دو سناریو خلاصه کرد.

اگر نرخ ارز در محدوده‌های پایین‌تر تثبیت شود و موجودی انبارها همچنان بالا باقی بماند، احتمال دارد قیمت برنج پاکستانی در روزهای آینده نیز در همین محدوده‌ها باقی بماند. رکود تقاضا نیز مانع مهمی در برابر افزایش سریع قیمت خواهد بود.

اما اگر دلار دوباره به محدوده ۲۷۰ هزار تومان و بالاتر برگردد و واردکنندگان مجبور شوند محموله‌های تازه را با نرخ‌های جدید تأمین کنند، قیمت‌ها می‌توانند وارد موج دیگری از رشد شوند.

از آنجا که خود فعالان بازار می‌گویند بخشی از موجودی کنونی با ارز ارزان‌تر تأمین شده، تخلیه این ذخایر می‌تواند زمان حساس بازار باشد.

ترمز گرانی برنج کشیده شد؛ اما تا چه زمانی؟

جمع‌بندی بازار چهارشنبه ۱۵ مهر نشان می‌دهد فعلاً قیمت برنج پاکستانی در خرده‌فروشی تثبیت شده است. کیسه‌های ۱۰ کیلویی برندهای مورد بررسی بین ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان قیمت دارند و پس از افزایش‌های هفته گذشته، امروز تغییر تازه‌ای در نرخ آنها دیده نمی‌شود.

با این حال، ثبات فعلی شکننده است. قیمت عمده برنج پاکستانی در یک ماه ۱۰ تا ۱۵ درصد بالا رفته، نرخ دلار هنوز نسبت به ماه گذشته رشد قابل‌توجهی دارد و فعالان بازار هشدار می‌دهند اثر کامل ارز جدید هنوز به کالاهای موجود منتقل نشده است.

بنابراین مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت برنج پاکستانی در ادامه مهرماه نه کمبود کالا، بلکه نرخ ارز و هزینه جایگزینی محموله‌های جدید خواهد بود. اگر دلار آرام بماند، سکون فعلی می‌تواند ادامه پیدا کند؛ اما بازگشت ارز به مسیر صعودی، احتمالاً دوباره ترمز قیمت برنج‌های وارداتی را آزاد خواهد کرد.