فولاد ایرانیان
جنجال VAR در نساجی – ذوب‌آهن؛ چرا گل دقیقه ۸۵ مردود شد؟ فدراسیون به قانون ۱۲ استناد کرد
یکی از جنجالی‌ترین تصمیم‌های هفته هشتم لیگ برتر در قائمشهر رقم خورد؛ جایی که ذوب‌آهن در دقیقه ۸۵ تصور می‌کرد با گل علیرضا کاظمی دوباره از نساجی پیش افتاده است، اما موعود بنیادی‌فرد پس از فراخوان VAR و بازبینی صحنه، گل را مردود اعلام کرد. حالا دانیال مرادی، رئیس دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال، رسماً اعلام کرده این تصمیم مطابق قانون ۱۲ بوده است. بررسی متن رسمی قوانین IFAB نیز موضع فدراسیون را تأیید می‌کند: اگر توپ میان دست دروازه‌بان و زمین قرار داشته باشد، دروازه‌بان کنترل توپ را در اختیار دارد و مهاجم اجازه به چالش کشیدن او برای تصاحب توپ را ندارد.
۲۳:۰۹ - ۱۶ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
دیدار نساجی و ذوب‌آهن در هفته هشتم لیگ برتر پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ در ورزشگاه شهید وطنی قائمشهر برگزار شد و در نهایت با تساوی یک بر یک خاتمه یافت؛ اما نتیجه نهایی تنها بخشی از داستان این مسابقه بود.
ذوب‌آهن در دقیقه ۱۸ با گل رحمان جعفری از حریف جلو افتاد. نساجی در دقیقه ۳۹ توسط امیرمسعود سرآبادانی به گل رسید، اما VAR به دلیل خروج توپ از زمین در شروع حمله این گل را نپذیرفت. سرآبادانی در دقیقه ۸۲ بالاخره گل قانونی تساوی را با ضربه سر به ثمر رساند.
سه دقیقه بعد، صحنه اصلی و جنجالی مسابقه شکل گرفت.
علیرضا جعفرپور، دروازه‌بان نساجی، برای مهار توپ اقدام کرد و علیرضا کاظمی، بازیکن تعویضی ذوب‌آهن، توپ را از مقابل او برداشت و دروازه خالی را باز کرد. در ابتدا به نظر می‌رسید گل دوم ذوب‌آهن ثبت شده، اما اتاق VAR موعود بنیادی‌فرد را برای بازبینی صحنه فراخواند.
پس از بازبینی، داور برخورد مهاجم با توپ در اختیار دروازه‌بان را خطا تشخیص داد و گل مردود شد.
توضیح رسمی دانیال مرادی؛ «تصمیم کاملاً قانونی بود»
اعتراض اعضای ذوب‌آهن باعث شد دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال ساعاتی پس از مسابقه به شکل رسمی درباره صحنه توضیح بدهد.
دانیال مرادی با استناد به قانون ۱۲ تأکید کرد زمانی که توپ میان دست دروازه‌بان و سطح دیگری مانند زمین قرار داشته باشد، توپ در کنترل دروازه‌بان محسوب می‌شود. بنابراین بازیکن حریف حق ندارد برای تصاحب آن با گلر وارد چالش شود.
به گفته رئیس دپارتمان داوری، تصاویر VAR این موضوع را به‌وضوح به بنیادی‌فرد نشان دادند و داور نیز پس از بازبینی، خطای مهاجم ذوب‌آهن را تشخیص داد. مرادی در نهایت اعلام کرد مردود شدن گل «کاملاً مطابق قوانین» بوده است.
اما آیا متن رسمی قوانین بین‌المللی نیز همین را می‌گوید؟
قانون ۱۲ فوتبال درباره مالکیت توپ توسط دروازه‌بان چه می‌گوید؟
بله؛ متن فعلی قوانین بازی IFAB تقریباً بدون ابهام است.
براساس قانون ۱۲، دروازه‌بان زمانی صاحب کنترل توپ با دست یا بازو محسوب می‌شود که توپ:
-
بین دو دست یا بازوی او باشد؛
-
میان دست یا بازوی دروازه‌بان و سطح دیگری مانند زمین یا بدن خودش قرار داشته باشد؛
-
روی کف دست باز او نگه داشته شده باشد؛
-
یا در حال زدن توپ به زمین یا پرتاب آن به هوا باشد.
مهم‌ترین جمله قانون برای صحنه نساجی – ذوب‌آهن این است که وقتی دروازه‌بان کنترل توپ را با دست در اختیار دارد، بازیکن حریف اجازه به چالش کشیدن او را ندارد.
بنابراین لازم نیست دروازه‌بان توپ را با هر دو دست کاملاً در آغوش گرفته باشد.
اگر حتی توپ روی زمین باشد ولی دست دروازه‌بان آن را به زمین فشرده و کنترل کرده باشد، طبق قانون مهاجم دیگر حق ضربه زدن یا بیرون کشیدن توپ را ندارد.
تست رسمی IFAB دقیقاً شبیه صحنه ذوب‌آهن است
جالب‌تر اینکه IFAB در بخش پرسش و پاسخ رسمی قوانین، نمونه‌ای تقریباً مشابه همین صحنه را مطرح کرده است.
در سؤال آمده: اگر مهاجم به توپی ضربه بزند که میان دست دروازه‌بان و زمین قرار دارد، تصمیم داور چیست؟
پاسخ IFAB روشن است: دروازه‌بان در آن لحظه کنترل توپ را دارد و قابل چالش نیست؛ بنابراین داور باید به سود تیم مدافع خطا اعلام کند. شدت برخورد مهاجم نیز تعیین می‌کند آیا فقط خطا کافی است یا اخطار و حتی اخراج لازم خواهد بود.
به همین دلیل، از منظر متن قانون، اصل تصمیم بنیادی‌فرد در صورتی درست است که تصویر واقعاً نشان دهد پیش از ضربه کاظمی، دست جعفرپور روی توپ قرار گرفته و توپ میان دست او و زمین بوده است.
تصاویر تکمیلی منتشرشده پس از مسابقه نیز همین موضوع را نشان می‌دهند.
کارشناس داوری هم پس از دیدن تصاویر نظرش را تغییر داد
نکته قابل توجه این است که حتی در نگاه اول برخی کارشناسان درباره مالکیت دروازه‌بان تردید داشتند.
علی میرزابیگی، کمک‌داور سابق بین‌المللی، گفته ابتدا تصور می‌کرد توپ هنوز به شکل کامل در اختیار علیرضا جعفرپور قرار نگرفته است، اما پس از مشاهده تصاویر اختصاصی و بررسی چندباره صحنه به این نتیجه رسید که دست چپ دروازه‌بان روی توپ قرار داشته است.
میرزابیگی نیز در نهایت تصمیم تیم داوری و VAR را صحیح دانست.
این تغییر نظر نشان می‌دهد چرا صحنه در سرعت طبیعی تا این اندازه جنجالی شده است. فاصله زمانی میان لمس توپ توسط دروازه‌بان و ضربه مهاجم بسیار کوتاه بود و تشخیص آن بدون تصویر مناسب دشوار به نظر می‌رسید.
اینجا دقیقاً همان جایی است که VAR می‌تواند کاربرد واقعی خود را نشان دهد.
چرا VAR اجازه داشت وارد این صحنه شود؟
VAR نمی‌تواند درباره هر خطای معمولی در وسط زمین دخالت کند، اما اتفاقی که مستقیماً منجر به گل شده باشد در حوزه بررسی کمک‌داور ویدیویی قرار می‌گیرد.
در صحنه دقیقه ۸۵، مسئله این بود که آیا مهاجم ذوب‌آهن قبل از گل، مرتکب خطا روی دروازه‌بان شده است یا نه.
چون این اتفاق مستقیماً به گل منتهی شد، اتاق VAR اجازه داشت صحنه را بررسی کند و در صورت مشاهده خطای آشکار، داور را برای بازبینی کنار زمین فرا بخواند.
بنیادی‌فرد بعد از تماشای تصاویر تصمیم اولیه را تغییر داد و گل را نپذیرفت. دانیال مرادی نیز تأکید کرده تصاویر واضحی در اختیار داور قرار گرفته است.
یک تفاوت مهم؛ دفع توپ با مالکیت توپ یکی نیست
بخش مهم دیگری از قانون می‌تواند بسیاری از بحث‌ها را حل کند.
هر برخورد دست دروازه‌بان با توپ الزاماً به معنای «مالکیت» نیست. اگر توپ فقط پس از یک واکنش یا سیو از دست گلر برگشته باشد و کنترل نشده باشد، مهاجم می‌تواند برای تصاحب توپ تلاش کند.
IFAB نیز این استثنا را در قوانین خود ذکر کرده است.
برای مثال، اگر یک شوت به دست دروازه‌بان برخورد کند و توپ چند متر جلوتر بیفتد، مهاجم کاملاً مجاز است به توپ حمله کند.
اما در صحنه ذوب‌آهن، مسئله مورد استناد داوری این است که جعفرپور دیگر صرفاً توپ را دفع نکرده بود؛ دست او روی توپ و توپ روی زمین قرار گرفته بود و در نتیجه لحظه‌ای از کنترل قانونی شکل گرفته بود.
همین چند صدم ثانیه تفاوت، مرز میان گل سالم و گل مردود است.
قانون جدید هشت ثانیه ربطی به این صحنه ندارد
قانون مربوط به دروازه‌بانان در سال‌های اخیر یک تغییر مهم نیز داشته است.
در قوانین جدید IFAB، دروازه‌بان می‌تواند توپ را حداکثر هشت ثانیه با دست کنترل کند و داور در پنج ثانیه پایانی شمارش بصری انجام می‌دهد. اگر زمان از هشت ثانیه عبور کند، به جای ضربه آزاد غیرمستقیم قدیمی، تیم حریف صاحب کرنر می‌شود.
اما این تغییر هیچ تأثیری روی صحنه ذوب‌آهن ندارد.
حتی در همان ثانیه نخست مالکیت، بازیکن حریف اجازه ندارد توپی را که دروازه‌بان با دست کنترل کرده به چالش بکشد. هشت ثانیه فقط مربوط به مدت زمانی است که گلر اجازه دارد توپ را نگه دارد.
VAR نتیجه بازی را عملاً تغییر داد
اهمیت این تصمیم فقط جنبه آموزشی نداشت.
اگر گل دقیقه ۸۵ پذیرفته می‌شد، ذوب‌آهن ۲ بر یک جلو می‌افتاد و تنها چند دقیقه تا کسب سه امتیاز فاصله داشت. اما با مردود شدن آن، مسابقه یک بر یک تمام شد.
نساجی با این نتیجه ۹ امتیازی شد و ذوب‌آهن با ۷ امتیاز در رده سیزدهم قرار گرفت.
جالب اینکه VAR در همان مسابقه یک گل نساجی را نیز مردود کرده بود؛ بنابراین هر دو تیم یک بار طعم تلخ لغو گل با کمک فناوری را چشیدند.
در گل مردود نساجی، علت خروج کامل توپ از خط عرضی پیش از شکل‌گیری گل بود و در صحنه ذوب‌آهن، مالکیت دروازه‌بان مبنای تصمیم قرار گرفت.
جمع‌بندی؛ گل ذوب‌آهن طبق قانون مردود بود؟
با کنار هم قرار دادن تصاویر منتشرشده، توضیح رسمی دپارتمان داوری و متن قانون ۱۲ IFAB، پاسخ مثبت است؛ مشروط به همان واقعیتی که VAR نشان داده است: دست علیرضا جعفرپور قبل از ضربه مهاجم روی توپ قرار داشته و توپ میان دست او و زمین بوده است.
در چنین حالتی، قانون جای تفسیر زیادی باقی نمی‌گذارد؛ دروازه‌بان کنترل توپ را در اختیار دارد و مهاجم حق چلنج کردن او را ندارد.
بنابراین صحنه‌ای که در نگاه نخست شاید شبیه اشتباه دروازه‌بان و فرصت‌طلبی قانونی مهاجم دیده می‌شد، با نمای دقیق‌تر تبدیل به یک خطای مشخص شد.
گل دقیقه ۸۵ ذوب‌آهن نه به دلیل آفساید و نه برخورد شدید با دروازه‌بان، بلکه به یک دلیل بسیار ظریف مردود شد: در لحظه ضربه مهاجم، دست دروازه‌بان روی توپ بود؛ و طبق قانون ۱۲، همین برای آغاز مالکیت او کافی است.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
