رونمایی از تراکتور واقعیِ نکونام مقابل استقلال؛ نیمه دوم همه‌چیز را لو داد!

برای تحلیل عملکرد فعلی تراکتور باید نقطه شروع جواد نکونام را به یاد آورد. باشگاه تراکتور روز ۱۸ مرداد رسماً به همکاری با محمد ربیعی پایان داد و نکونام را سرمربی کرد؛ زمانی که تنها پنج روز تا آغاز لیگ بیست‌وششم باقی مانده بود. نکته مهم‌تر آنکه بخش عمده اردوی پیش‌فصل، بدنسازی و بازی‌های تدارکاتی زیر نظر ربیعی انجام شده بود و حتی آخرین مسابقه دوستانه تراکتور مقابل شمس‌آذر نیز با هدایت او برگزار شد. 

این تغییر صرفاً جابه‌جایی دو اسم روی نیمکت نبود. ربیعی و نکونام از نظر ساختار دفاعی، شکل انتقال توپ، میزان ریسک در مالکیت و حتی نوع استفاده از خطوط میانی نگاه یکسانی ندارند. بنابراین منطقی بود که چند مسابقه نخست تراکتور را محصول کامل تفکرات سرمربی جدید ندانیم.

خود نکونام نیز بعد از پیروزی ۲ بر صفر برابر پیکان در هفته نخست صراحتاً گفت آنچه دیده شده، تنها «۳۰ درصد توان تراکتور» بوده و از مشکلات بدنی تیم سخن گفت. چنین جمله‌ای در آن مقطع قابل دفاع بود؛ مربی‌ای که پنج روز پیش از شروع مسابقات تیم را تحویل گرفته، عملاً فرصتی برای یک پیش‌فصل واقعی نداشته است. 

تعطیلی ۲۵ روزه؛ پایان مهم‌ترین بهانه تراکتور

اما از هفته هشتم به بعد شرایط تغییر کرد. رقابت‌های لیگ برتر به دلیل همزمانی برنامه تیم‌های ملی، فیفادی و بازی‌های آسیایی ناگویا حدود ۲۵ روز متوقف شد. این وقفه تقریباً همان چیزی بود که بسیاری از مربیان لیگ برای بازسازی تیم‌هایشان نیاز داشتند؛ یک «پیش‌فصل کوچک» در دل فصل. 

برای نکونام این تعطیلی حتی مهم‌تر بود. او سرانجام می‌توانست بدون فشار مسابقه هر سه یا چهار روز یک‌بار، روی فاصله خطوط، سازمان دفاعی، شروع حمله و جزئیات تاکتیکی کار کند. درست به همین دلیل، مسابقه تراکتور و استقلال تنها یک جدال معمولی در هفته هشتم نبود؛ این بازی نخستین محک جدی برای سنجش نسخه پخته‌تر تراکتور تحت هدایت نکونام محسوب می‌شد.

البته تراکتور همچنان همه مهره‌هایش را در اختیار نداشت. مهدی ترابی بعد از مصدومیت شدید و جراحی برای مدت طولانی از میادین دور شده و اودیل خامروبکوف نیز برای دیدار استقلال در اختیار کادر فنی نبود؛ هاشم‌نژاد هم تازه در مسیر بازگشت به شرایط مسابقه قرار گرفته بود.

با این حال دیگر نمی‌شد تمام کیفیت نمایش تیم را به کمبود زمان ارتباط داد. این بار نکونام فرصت تمرینی قابل‌توجهی در اختیار داشت و انتظار از تراکتور بالا رفته بود.

تراکتور نکونام مقابل استقلال؛ ترکیبی که از ابتدا پیام داشت

یک نکته درباره جدول نیز اهمیت دارد: برخلاف توصیف استقلال به‌عنوان صدرنشین، پیش از مسابقه هفته هشتم، تراکتور با ۱۶ امتیاز صدرنشین و استقلال با ۱۵ امتیاز تیم دوم جدول بود. بنابراین دیدار تبریز جنگ مستقیم تیم اول و دوم لیگ محسوب می‌شد. 

ترکیب اولیه نکونام هم تا حدود زیادی شخصیت مورد انتظار از فوتبال او را نشان می‌داد. حضور همزمان مهره‌هایی چون مهدی شیری، شجاع خلیل‌زاده، محمد دانشگر، فرشاد فرجی، محمد نادری و دانیال اسماعیلی‌فر روی کاغذ نشان می‌داد که سرمربی تراکتور برای مسابقه‌ای بزرگ ابتدا به کنترل ساختار و کاهش ریسک فکر کرده است. 

اما همین احتیاط در نیمه نخست نتوانست جلوی استقلال را بگیرد. سعید سحرخیزان در دقیقه ۲۷ روی ارسال حسین گودرزی دروازه بیرانوند را باز کرد و تیم میهمان با برتری به رختکن رفت. تراکتور اگرچه موقعیت‌هایی داشت، اما آن فشار مستمر و بازی تهاجمی مورد انتظار از یک مدعی قهرمانی در خانه دیده نمی‌شد. 

نیمه دوم؛ همان تراکتوری که نکونام می‌خواست؟

داستان بعد از استراحت تغییر کرد. تراکتور جلوتر بازی کرد، تعداد بیشتری از نفراتش را وارد زمین استقلال کرد و فشار روی خط دفاعی آبی‌ها افزایش یافت. شهریار مغانلو یک فرصت جدی را از دست داد، گل تیبور هلیلوویچ بعد از بررسی VAR به دلیل هند میلاد زکی‌پور مردود شد و سرانجام در دقیقه ۷۴ ضربه سیدمهدی حسینی پس از تغییر مسیر و برخورد به تیر دروازه به گل مساوی تبدیل شد.

این دقیقاً همان بخشی از مسابقه بود که ارزیابی تراکتور نکونام را جذاب می‌کند. سرمربی تراکتور بعد از بازی گفت در نیمه دوم تیمش همان تراکتوری بود که می‌خواست و معتقد بود استقلال تا پایان مسابقه تحت فشار قرار گرفته است. او حتی مدعی شد تیمش شایسته برد بوده است. 

این ادعا کاملاً بی‌پایه نیست. تراکتور در نیمه دوم هم گل مردود داشت، هم به گل تساوی رسید و هم چند مرتبه دیگر دروازه استقلال را تهدید کرد. با این حال یک نکته را نباید فراموش کرد: استقلال نیز در وقت‌های تلف‌شده تا آستانه گل دوم پیش رفت و واکنش مهم بیرانوند مانع شکست میزبان شد. بنابراین نمی‌توان از «سلطه بدون نقص» حرف زد؛ تراکتور بهتر شد، اما همچنان آسیب‌پذیری‌هایی در انتقال منفی و کنترل لحظات پایانی دارد. 

حالا دیگر تراکتور واقعاً تیم جواد نکونام است

مهم‌ترین نتیجه بازی استقلال شاید همین باشد. هفته‌های ابتدایی را می‌شد به پیش‌فصل ربیعی، تغییر ناگهانی کادر فنی و نبود فرصت تمرینی نسبت داد؛ اما بعد از وقفه طولانی لیگ، سهم نکونام در شکل تیم بسیار بیشتر شده است.

تراکتور مقابل استقلال نشان داد ساختار دفاعی و کنترل مسابقه همچنان در اولویت سرمربی‌اش قرار دارد، اما نیمه دوم ثابت کرد این تیم ظرفیت حمله با نفرات بیشتر و ایجاد فشار ممتد را هم دارد. سؤال اصلی برای هفته‌های آینده این است که آیا نکونام می‌تواند چنین جسارتی را از دقیقه اول وارد زمین کند یا تراکتور در مسابقات بزرگ همچنان ابتدا محافظه‌کار خواهد بود و بعد از عقب افتادن ریسک می‌کند؟

پاسخ همین سؤال می‌تواند تفاوت میان یک مدعی معمولی و قهرمان لیگ بیست‌وششم را رقم بزند.

بحران بیرانوند؛ متغیر تازه‌ای که قابل پیش‌بینی نبود

جالب اینکه هنوز چند ساعت از پایان این «رونمایی فنی» نگذشته بود که یک اتفاق کاملاً غیرفنی معادلات را تغییر داد. باشگاه تراکتور اعلام کرد علیرضا بیرانوند پس از مصاحبه جنجالی‌اش، با تصمیم جواد نکونام از تیم کنار گذاشته شده و در اختیار کمیته انضباطی قرار گرفته است. 

بنابراین حالا دقیقاً به همان نقطه‌ای رسیده‌ایم که پس از پایان بهانه‌های تاکتیکی، عوامل پیش‌بینی‌نشده اهمیت پیدا می‌کنند؛ مصدومیت، اشتباه فردی، محرومیت یا حاشیه‌های رختکن.

تراکتورِ جواد نکونام از کارخانه بیرون آمده است. بازی استقلال اولین تصویر جدی از محصول نهایی نبود، اما واضح‌ترین تصویر تا امروز بود. از این هفته به بعد، نتیجه هر مسابقه بیش از آنکه پای «کمبود زمان» نوشته شود، مستقیماً پای انتخاب‌ها، سیستم و مدیریت جواد نکونام نوشته خواهد شد.