پیش بینی بورس شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵؛ تهدیدهای تازه ترامپ بازار سهام را میلرزاند؟ / خطر ریزش شاخص کل جدی شد
بازار سرمایه در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته نتوانست روند مثبت ابتدای معاملات را حفظ کند و در نهایت با افت شاخص کل به کار خود پایان داد.
بر اساس آمار معاملات چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵، شاخص کل بورس تهران با کاهش حدود ۳۴ هزار و ۷۷۲ واحدی به سطح ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار و ۷۲۵ واحد رسید.
این افت معادل کاهش تقریبی ۰.۴۱ درصدی نماگر اصلی بازار بود.
در مقابل، شاخص کل هموزن با رشد حدود ۵ هزار و ۷۷۲ واحدی به محدوده ۲ میلیون و ۲۲۵ هزار و ۸۱۶ واحد صعود کرد.
این تفاوت عملکرد نشان میدهد فشار فروش به شکل یکسان میان تمام نمادهای بازار توزیع نشده است.
در واقع، شرکتهای بزرگ و شاخصساز فشار بیشتری بر نماگر اصلی وارد کردند، در حالی که بخشی از سهام کوچک و متوسط همچنان مورد توجه خریداران قرار داشتند.
البته مثبت بودن شاخص هموزن به معنای رشد تمام نمادهای کوچک نیست، بلکه نشاندهنده عملکرد بهتر میانگین آنها در مقایسه با شاخص کل است.
جدول وضعیت بورس در آخرین روز معاملاتی هفته
| شاخص و متغیر | وضعیت چهارشنبه ۲۲ مهر |
|---|---|
| شاخص کل بورس | حدود ۸,۴۲۵,۷۲۵ واحد |
| تغییر شاخص کل | ۳۴,۷۷۲ واحد کاهش |
| بازدهی روزانه شاخص کل | منفی ۰.۴۱ درصد |
| شاخص کل هموزن | حدود ۲,۲۲۵,۸۱۶ واحد |
| تغییر شاخص هموزن | ۵,۷۷۲ واحد افزایش |
| بازدهی شاخص هموزن | مثبت ۰.۲۶ درصد |
| ارزش معاملات خرد و معاملات پایانی سهام و صندوقهای سهامی | ۵۳,۲۷۹ میلیارد تومان |
| خالص جریان پول حقیقی | منفی؛ با اختلاف آماری میان گزارشها |
براساس گزارش منتشرشده از دادههای سازمان بورس، ارزش معاملات خرد و معاملات پایانی سهام و صندوقهای سهامی به بیش از ۵۳ همت رسید. منابع مختلف برای خالص خروج پول حقیقی ارقامی از حدود ۶۱۷ تا ۸۵۹ میلیارد تومان گزارش کردهاند که ممکن است ناشی از تفاوت دامنه محاسبه باشد.
چرا بورس چهارشنبه منفی شد؟
معاملات چهارشنبه ابتدا با تقاضای نسبتاً مناسب آغاز شد، اما در ادامه فشار فروش افزایش یافت و شاخص کل مسیر خود را تغییر داد.
در چنین شرایطی، بازار تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار داشت.
عامل نخست، افزایش نگرانیها درباره آینده تحولات سیاسی و نظامی بود.
عامل دوم، رشد قابل توجه قیمت سهام طی جلسات پیشین و تمایل بخشی از معاملهگران به شناسایی سود و کاهش ریسک پرتفوی خود بود.
وقتی نااطمینانی سیاسی افزایش مییابد، برخی سرمایهگذاران ترجیح میدهند حتی سهام شرکتهای سودآور را موقتاً بفروشند و نقدینگی بیشتری نگهداری کنند.
با این حال، نمیتوان تمام افت چهارشنبه را فقط به تهدیدهای نظامی نسبت داد.
برای اثبات رابطه مستقیم میان انتشار هر خبر سیاسی و تغییر شاخص، به دادههای دقیق زمان انتشار اخبار و سفارشهای معاملاتی نیاز است.
آنچه روشن است، همزمانی افزایش نگرانیهای ژئوپلیتیکی با چرخش بازار به سمت عرضه بیشتر است.
تهدیدهای جدید ترامپ علیه ایران چه تأثیری بر بورس دارد؟
در روزهای گذشته، اظهارات تازه دونالد ترامپ و گزارشهای رسانههای بینالمللی درباره گزینههای نظامی احتمالی آمریکا علیه ایران، دوباره ریسک سیاسی را به مرکز توجه معاملهگران بازگردانده است.
خبرگزاری رویترز روز ۱۵ اکتبر گزارش داد که براساس اطلاعات منتشرشده از سوی سیانان، ارتش آمریکا گزینههایی برای حملات احتمالی آینده علیه اهدافی در ایران بررسی کرده است.
با این حال، رویترز تأکید کرده که نتوانسته جزئیات این گزارش را بهصورت مستقل تأیید کند.
ترامپ نیز در اظهاراتی که ۱۶ اکتبر منتشر شد، احتمال اقدام علیه تأسیسات زیرزمینی مرتبط با برنامه هستهای ایران را مطرح کرد.
در مقابل، او پیشتر گفته بود قصد ندارد پیش از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر آمریکا حمله تازهای را آغاز کند.
وجود چنین پیامهای متفاوتی، پیشبینی زمان و احتمال تحولات نظامی را دشوارتر میکند.
نکته مهم برای فعالان بورس آن است که بررسی گزینههای نظامی یا بیان تهدید، به معنای صدور فرمان قطعی حمله نیست.
با این حال، بازار سهام معمولاً به خودِ افزایش احتمال خطر نیز واکنش نشان میدهد و لازم نیست حتماً رویدادی نظامی اتفاق افتاده باشد تا سطح احتیاط معاملهگران افزایش پیدا کند.
آیا افزایش ریسک جنگ به ریزش بورس منجر میشود؟
افزایش تنشهای نظامی میتواند از چند مسیر بر بازار سرمایه اثر بگذارد.
نخستین مسیر، افزایش نااطمینانی سرمایهگذاران است.
در شرایطی که چشمانداز آینده مبهم میشود، معاملهگران معمولاً برای نگهداری داراییهای پرریسک بازده بالاتری مطالبه میکنند.
مسیر دوم به فعالیت شرکتهای بورسی مربوط میشود.
احتمال اختلال در حملونقل، صادرات، واردات مواد اولیه، بیمه محمولهها یا تأمین انرژی میتواند بر برآورد سودآوری شرکتها اثر بگذارد.
مسیر سوم، تغییر انتظارات ارزی و تورمی است.
برخی شرکتهای صادراتمحور ممکن است از افزایش نرخ تسعیر ارز منتفع شوند، اما همین شرکتها در صورت افزایش مشکلات صادراتی یا هزینه تولید با فشارهای تازهای مواجه خواهند شد.
بنابراین نمیتوان گفت تمام شرکتهای دلاری در دوره افزایش تنش الزاماً رشد میکنند.
اثر نهایی به شرایط عملیاتی هر شرکت، میزان فروش صادراتی، هزینهها و شدت اختلالهای احتمالی وابسته است.
خروج پول حقیقی چه پیامی برای بورس شنبه دارد؟
یکی از مهمترین نشانههای معاملات چهارشنبه، خروج خالص پول سرمایهگذاران حقیقی بود.
برخی گزارشها این خروج را حدود ۸۰۰ تا ۸۶۰ میلیارد تومان برآورد کردهاند.
در مقابل، گزارشی دیگر با دامنه محاسباتی متفاوت، از خروج حدود ۶۱۷ میلیارد تومان از سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی خبر داده است.
اگرچه ارقام دقیق یکسان نیستند، هر دو دسته گزارش جهت منفی جریان پول را نشان میدهند.
این مسئله از افزایش احتیاط بخشی از سرمایهگذاران حکایت دارد.
با این حال، خروج پول حقیقی بهتنهایی به معنای فرار فراگیر سرمایه از بورس نیست.
ممکن است بخشی از معاملهگران در حال جابهجایی منابع میان صنایع، صندوقها و ابزارهای مالی مختلف باشند.
در معاملات شنبه، تداوم خروج پول در کنار افزایش تعداد نمادهای منفی میتواند نشانه فشار بیشتر فروش باشد.
در مقابل، کاهش خروج پول یا بازگشت ورود نقدینگی، احتمال تقویت تقاضا را افزایش میدهد.
ارزش معاملات بالای ۵۳ همت؛ نشانه قدرت بازار یا افزایش فروش؟
یکی از نکات قابل توجه معاملات چهارشنبه، ارزش بالای دادوستدها بود.
طبق آمار منتشرشده از سازمان بورس، ارزش معاملات خرد و معاملات پایانی سهام و صندوقهای سهامی به ۵۳ هزار و ۲۷۹ میلیارد تومان رسید.
این رقم در مقایسه با حدود ۴۹ همت روز قبل افزایش داشت.
اما ارزش معاملات بالا همیشه نشانه صعود بورس نیست.
گاهی افزایش حجم دادوستد به دلیل ورود خریداران جدید اتفاق میافتد و گاهی حاصل شدت گرفتن فروش و دستبهدست شدن سهام است.
برای تشخیص تفاوت این دو وضعیت باید ارزش معاملات را همراه با تغییر قیمتها و جریان پول حقیقی بررسی کرد.
در معاملات چهارشنبه، بالا بودن ارزش معاملات همزمان با افت شاخص کل و خروج خالص پول حقیقی نشان داد بازار باوجود برخورداری از نقدشوندگی، با فشار عرضه نیز مواجه بوده است.
اگر شنبه همین حجم معاملات با بهبود تقاضا همراه شود، احتمال تعدیل فشار فروش وجود خواهد داشت.
شاخص هموزن چرا برخلاف شاخص کل رشد کرد؟
رشد شاخص هموزن در روز منفی بورس یکی از نکات کلیدی برای تحلیل معاملات شنبه است.
شاخص کل به دلیل وزن بیشتر شرکتهای بزرگ، بیش از سایر نمادها تحت تأثیر تغییر قیمت صنایع شاخصساز قرار میگیرد.
اما در محاسبه شاخص هموزن، شرکتها وزن برابر دارند.
در نتیجه، رشد تعداد قابل توجهی از نمادهای کوچک و متوسط میتواند شاخص هموزن را مثبت نگه دارد، حتی زمانی که چند شرکت بزرگ افت میکنند.
این واگرایی نشان میدهد بازار چهارشنبه با فروش یکپارچه مواجه نبود.
اگر این الگو شنبه نیز ادامه پیدا کند، ممکن است شاخص کل منفی باشد، اما بخشی از صنایع کوچکتر بازدهی مثبت ثبت کنند.
البته در صورت تشدید جدی تنشهای سیاسی، فشار فروش میتواند به نمادهایی که تاکنون مقاوم ماندهاند نیز سرایت کند.
پیشبینی بورس شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵؛ سه سناریوی اصلی
با توجه به وضعیت آخرین روز معاملاتی و اخبار سیاسی منتشرشده تا جمعه ۲۴ مهر، سه سناریو برای معاملات شنبه قابل بررسی است.
سناریوی نخست؛ افزایش فشار فروش و افت شاخص کل
اگر تهدیدهای نظامی تشدید شود یا خبر تازهای از افزایش احتمال درگیری منتشر شود، ممکن است معاملات شنبه با افزایش عرضه آغاز شود.
در این شرایط، نمادهای بزرگ و پرمعامله احتمالاً زیر ذرهبین فروشندگان قرار خواهند گرفت.
تداوم خروج پول حقیقی و افزایش صفهای فروش میتواند فشار بیشتری بر شاخص کل وارد کند.
با این حال، شدت افت به قدرت تقاضا و شرایط معاملات واقعی وابسته خواهد بود و از پیش قابل تعیین نیست.
سناریوی دوم؛ تعادل و نوسان محدود بورس
اگر خبر تعیینکننده جدیدی منتشر نشود و بازار بتواند عرضههای ابتدایی را جذب کند، احتمال شکلگیری معاملات متعادلتر وجود دارد.
در این سناریو، ممکن است شاخص کل در محدودههای نزدیک به سطح پایانی چهارشنبه نوسان کند.
همچنین احتمال دارد تفاوت عملکرد میان صنایع بزرگ و کوچک ادامه پیدا کند.
چنین وضعیتی میتواند نشانه انتظار معاملهگران برای روشنتر شدن شرایط باشد.
سناریوی سوم؛ بازگشت تقاضا و بهبود شاخصها
در صورت انتشار اخبار معتبر درباره کاهش تنش یا تقویت نشانههای دیپلماتیک، امکان افزایش تقاضا وجود دارد.
بازگشت خریداران به نمادهای بزرگ میتواند بخشی از افت چهارشنبه را جبران کند.
با این حال، برای تأیید بازگشت پایدار بازار، صرف مثبت شدن شاخص در دقایق نخست کافی نیست.
رشد باید با بهبود گستره بازار، ورود نقدینگی و حفظ تقاضا تا پایان معاملات همراه شود.
محدودههای مهم شاخص کل برای معاملات شنبه
شاخص کل بورس معاملات چهارشنبه را نزدیک سطح ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار واحد به پایان رساند.
این محدوده، نخستین نقطه مرجع برای بررسی رفتار شاخص در آغاز هفته جدید است.
از منظر روانی، حفظ کانال ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار واحدی میتواند برای معاملهگران اهمیت داشته باشد.
در سمت مقابل، محدوده ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد بهعنوان یک سطح روانی بالاتر مورد توجه خواهد بود.
البته این اعداد صرفاً سطوح مرجع و روانی هستند و بدون بررسی تاریخچه قیمت، حجم معاملات و واکنش بازار نمیتوان آنها را حمایت یا مقاومت قطعی تکنیکال دانست.
رفتار شاخص در این محدودهها، زمانی اطلاعات بیشتری به معاملهگران میدهد که با روند جریان پول و گستردگی تقاضا همراه باشد.
سهامداران در بورس شنبه به چه نشانههایی توجه کنند؟
مهمترین نکته برای بررسی معاملات شنبه، پرهیز از نتیجهگیری شتابزده براساس دقایق آغازین بازار است.
بازاری که تحت تأثیر اخبار سیاسی قرار دارد ممکن است در ابتدای جلسه با فروش هیجانی یا خرید سریع مواجه شود، اما در ادامه تغییر مسیر دهد.
برای ارزیابی وضعیت، مشاهده همزمان چند عامل اهمیت دارد: جهت شاخص کل و هموزن، میزان خروج یا ورود پول حقیقی، تعداد نمادهای مثبت و منفی، وضعیت صفها و پایداری ارزش معاملات.
اگر شاخص کل کاهش یابد، اما شاخص هموزن مثبت بماند و خروج پول محدود شود، میتوان از تداوم رفتار انتخابی بازار سخن گفت.
اما اگر هر دو شاخص منفی شوند و خروج پول حقیقی افزایش پیدا کند، نشانههای فشار فروش گستردهتر خواهد بود.
در چنین فضایی، تفاوت میان تصمیمگیری براساس ارزش بنیادی شرکتها و واکنش به اخبار کوتاهمدت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جمعبندی؛ بورس شنبه ریزش میکند یا به مسیر صعودی برمیگردد؟
بورس تهران در آستانه معاملات شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ با ترکیبی از فرصتها و ریسکهای مهم روبهروست.
از یک طرف، ارزش بالای معاملات چهارشنبه و رشد شاخص هموزن نشان میدهد تقاضا بهطور کامل از بازار خارج نشده است.
از طرف دیگر، افت بیش از ۳۴ هزار واحدی شاخص کل، خروج پول حقیقی و افزایش ابهامهای سیاسی، احتمال آغاز محتاطانه معاملات را تقویت میکند.
گزارشهای تازه درباره گزینههای نظامی آمریکا و اظهارات ترامپ نیز بر حساسیت بازار افزودهاند، اما تاکنون این گزارشها به معنای تأیید تصمیم قطعی برای اجرای حمله جدید نیستند.
در مجموع، مهمترین سناریوی قابل بررسی برای بورس شنبه، شروعی محتاطانه همراه با احتمال نوسانات بالا است؛ با این حال، ریزش فراگیر یا بازگشت قطعی شاخص کل بدون مشاهده رفتار واقعی خریداران و فروشندگان قابل پیشبینی نیست.
آنچه مسیر بازار را روشنتر خواهد کرد، واکنش سرمایهگذاران به خبرهای آخر هفته، توان جذب عرضهها و وضعیت جریان پول حقیقی در نخستین ساعت معاملات شنبه است.