قیمت مرغ امروز پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵؛ جهش ۷۰ هزار تومانی مرغ در یک هفته | وزیر جهاد کشاورزی علت گرانی را اعلام کرد

بازار گوشت مرغ در آخرین روز مهرماه با نگرانی تازه‌ای درباره ادامه افزایش قیمت روبه‌رو شده است.

بر اساس گزارش منتشرشده از معاملات هفته جاری، قیمت مرغ از ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است.

این افزایش به معنای رشد ۷۰ هزار تومانی قیمت هر کیلوگرم و جهش ۲۵ درصدی نسبت به نرخ مبناست.

خبرگزاری‌های داخلی روز چهارشنبه ۲۹ مهر، هم‌زمان با انتشار اظهارات وزیر جهاد کشاورزی، این افزایش قیمت را گزارش کردند.

البته قیمت ۳۵۰ هزار تومان نباید به‌عنوان نرخ یکسان تمام فروشگاه‌های کشور تلقی شود.

بررسی گزارش‌های دیگر از بازار تهران نشان می‌دهد نرخ عرضه مرغ در مراکز مختلف متفاوت بوده و در برخی خرده‌فروشی‌ها حتی قیمت‌هایی تا ۴۵۰ هزار تومان نیز گزارش شده است.

این تفاوت می‌تواند به محل عرضه، شرایط فروش، نوع محصول و زمان ثبت قیمت مربوط باشد.

جدول قیمت مرغ؛ افزایش ۲۵ درصدی در یک هفته

بررسی جدول نشان می‌دهد یک خانوار برای خرید مرغی با وزن دو کیلوگرم، در مقایسه با نرخ قبلی باید ۱۴۰ هزار تومان بیشتر پرداخت کند.

اگر مصرف ماهانه یک خانواده را به‌صورت فرضی هشت کیلوگرم مرغ در نظر بگیریم، افزایش قیمت از ۲۸۰ به ۳۵۰ هزار تومان، هزینه خرید ماهانه را ۵۶۰ هزار تومان افزایش می‌دهد.

این محاسبه نشان می‌دهد رشد قیمت مرغ می‌تواند حتی بدون تغییر مقدار مصرف، فشار قابل‌توجهی به بودجه خانوار وارد کند.

واکنش وزیر جهاد کشاورزی به گرانی مرغ؛ افزایش قیمت جهانی نهاده‌ها

غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در واکنش به گرانی اخیر مرغ، افزایش قیمت جهانی نهاده‌های تولید را یکی از دلایل رشد هزینه مرغداری‌ها معرفی کرده است.

او با اشاره به نقش ذرت و سایر مواد اولیه خوراک طیور، تأکید کرده که افزایش نرخ جهانی این محصولات بر قیمت تمام‌شده مرغ اثر می‌گذارد.

وزیر جهاد کشاورزی همچنین گفته است که پس از آزادسازی قیمت نهاده‌ها در سال گذشته، قیمت مرغ کیلویی ۳۷۰ هزار تومان تعیین شده بود.

بااین‌حال، او در اظهارات گزارش‌شده میزان دقیق افزایش جهانی نهاده‌ها و سهم آن در رشد ۷۰ هزار تومانی اخیر مرغ را اعلام نکرده است.

این نکته برای تحلیل بازار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا افزایش هزینه تولید می‌تواند از چند عامل هم‌زمان ناشی شود و بدون انتشار اطلاعات جزئی نمی‌توان سهم هر عامل را مشخص کرد.

آیا قیمت جهانی ذرت و سویا واقعاً پنج برابر شده است؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های اظهارات اخیر، تفاوت میان افزایش قیمت جهانی نهاده‌ها و افزایش قیمت داخلی آن‌ها پس از حذف ارز ترجیحی است.

سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، فائو، در تازه‌ترین گزارش خود که دوم اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۰ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، از افزایش ۵.۱ درصدی شاخص جهانی قیمت غلات در ماه سپتامبر خبر داد.

طبق این گزارش، قیمت جهانی ذرت در سپتامبر نسبت به اوت ۵.۶ درصد افزایش یافته است. اختلال در تجارت دریای سیاه، نگرانی درباره تولید آمریکا و کاهش عرضه صادراتی برزیل از عوامل مؤثر بر این رشد معرفی شده‌اند.

این آمار نشان می‌دهد افزایش جهانی قیمت ذرت واقعیت دارد، اما میزان رشد ماهانه آن با ادعای افزایش پنج‌برابری قیمت نهاده‌ها در داخل ایران تفاوت اساسی دارد.

به بیان دیگر، افزایش پنج‌برابری که برخی فعالان صنعت مرغداری از آن سخن می‌گویند، عمدتاً به تغییر هزینه ریالی تأمین نهاده در بازار داخلی و سیاست ارزی مربوط است، نه پنج‌برابر شدن قیمت جهانی ذرت در مدت کوتاه.

حذف ارز ترجیحی چگونه هزینه مرغداران را افزایش داد؟

حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری بازار مرغ در ماه‌های گذشته بوده است.

پیش از اجرای سیاست جدید، بخشی از نهاده‌های وارداتی با نرخ ارز حمایتی تأمین می‌شدند.

با تغییر سازوکار ارزی، هزینه خرید ذرت و کنجاله سویا برای تولیدکنندگان افزایش یافت.

خبرگزاری تسنیم در ۱۵ دی ۱۴۰۴ گزارش داد که پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت ذرت در سامانه بازارگاه به حدود ۴۱ تا ۴۳ هزار تومان و کنجاله سویا به ۶۷ تا ۶۸ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است.

در همان زمان، گزارش‌های صنفی قیمت پیشین ذرت و کنجاله سویا را به‌ترتیب حدود ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان و ۲۰ هزار و ۷۰۰ تومان اعلام کرده بودند.

مقایسه این ارقام از افزایش چندبرابری هزینه نهاده‌ها حکایت دارد.

در اول مهر ۱۴۰۵ نیز نرخ ذرت دامی حدود ۵۷ هزار و ۶۰۰ تومان و کنجاله سویا حدود ۸۰ هزار و ۲۱۴ تومان گزارش شد.

بر این اساس، قیمت ذرت در این مقایسه حدود ۵.۱ برابر نرخ حمایتی پیشین و قیمت کنجاله سویا حدود ۳.۹ برابر شده است.

البته این نسبت‌ها از مقایسه نرخ‌های دو دوره متفاوت به دست آمده‌اند و به معنای افزایش یکسان هزینه تمام مرغداری‌ها نیستند.

چرا خوراک طیور تأثیر زیادی بر قیمت مرغ دارد؟

خوراک یکی از اصلی‌ترین اجزای هزینه پرورش مرغ گوشتی است.

ذرت معمولاً یکی از منابع تأمین انرژی جیره و کنجاله سویا از منابع مهم پروتئین آن به شمار می‌رود.

افزایش قیمت این دو نهاده می‌تواند هزینه تولید هر کیلوگرم مرغ زنده را بالا ببرد.

اما خوراک تنها عامل تعیین‌کننده قیمت نیست.

قیمت جوجه یک‌روزه، دارو و واکسن، انرژی، نیروی کار، حمل‌ونقل و هزینه تأمین سرمایه در گردش نیز در قیمت تمام‌شده نقش دارند.

علاوه بر این، زمانی که مرغدار برای خرید نهاده به نقدینگی بیشتری نیاز پیدا می‌کند، ممکن است توان او برای جوجه‌ریزی دوره بعد کاهش یابد.

اگر چنین شرایطی به کاهش تولید منجر شود، چند هفته بعد احتمال محدود شدن عرضه مرغ در بازار وجود خواهد داشت.

بنابراین، اثر گرانی نهاده‌ها می‌تواند هم به‌صورت افزایش مستقیم هزینه تولید و هم از طریق تغییر حجم عرضه ظاهر شود.

اختلاف قیمت مرغ زنده با مرغ کشتار چقدر است؟

برای درک وضعیت بازار، باید میان نرخ مرغ زنده، مرغ آماده کشتار و محصول عرضه‌شده در فروشگاه تفاوت قائل شد.

گزارشی از معاملات چهارشنبه ۲۹ مهر، قیمت هر کیلوگرم مرغ زنده در محل مرغداری را حدود ۲۴۱ هزار تومان و مرغ کشتار را حدود ۳۴۱ هزار تومان اعلام کرده است.

در همان گزارش، قیمت مرغ کامل در برخی خرده‌فروشی‌ها تا ۴۵۰ هزار تومان ثبت شده بود.

اختلاف میان نرخ مرغ زنده و مرغ کشتار را نباید به‌طور کامل سود کشتارگاه دانست؛ زیرا وزن مرغ پس از کشتار تغییر می‌کند و هزینه فرآوری، حمل‌ونقل و توزیع نیز وجود دارد.

بااین‌حال، فاصله زیاد قیمت‌ها ضرورت شفافیت در زنجیره عرضه را افزایش می‌دهد.

قیمت ۳۷۰ هزار تومانی مورد اشاره وزیر چه معنایی دارد؟

وزیر جهاد کشاورزی در توضیح شرایط بازار، به نرخ ۳۷۰ هزار تومانی مرغ پس از آزادسازی قیمت نهاده‌ها اشاره کرده است.

این اظهارنظر ممکن است این تصور را ایجاد کند که قیمت فعلی ۳۵۰ هزار تومان همچنان کمتر از نرخ تعیین‌شده پیشین است.

اما برای چنین مقایسه‌ای باید مشخص شود که عدد ۳۷۰ هزار تومان دقیقاً به چه تاریخی، چه نوع محصولی و کدام مرحله عرضه مربوط بوده است.

همچنین نرخ تعیین‌شده یا محاسباتی هزینه تولید را نباید الزاماً با قیمت واقعی فروش در بازار یکسان دانست.

از طرف دیگر، حتی پایین‌تر بودن قیمت فعلی نسبت به یک نرخ مرجع، افزایش ۲۵ درصدی گزارش‌شده در هفته اخیر را منتفی نمی‌کند.

برای مصرف‌کننده، آنچه در نهایت اهمیت دارد، مبلغی است که هنگام خرید پرداخت می‌کند.

قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵ چه می‌شود؟ پیش‌بینی سه سناریوی بازار

بررسی روند اخیر نشان می‌دهد بازار مرغ در آغاز آبان می‌تواند تحت تأثیر وضعیت نهاده‌ها و میزان عرضه با سه سناریو مواجه شود.

سناریوی نخست؛ ادامه افزایش قیمت مرغ: اگر هزینه تأمین نهاده‌ها بیشتر شود یا تولید و عرضه کاهش پیدا کند، احتمال رشد قیمت در بعضی مناطق وجود خواهد داشت.

سناریوی دوم؛ تثبیت مرغ در محدوده فعلی: اگر قیمت خوراک طیور تغییر زیادی نکند و عرضه متناسب با تقاضا ادامه داشته باشد، ممکن است نرخ مرغ در بخشی از بازار نزدیک سطح ۳۵۰ هزار تومان باقی بماند.

سناریوی سوم؛ اصلاح محدود قیمت: در صورت تقویت عرضه، کاهش هزینه تأمین نهاده‌ها یا افزایش رقابت میان فروشندگان، امکان تعدیل قیمت وجود خواهد داشت.

بااین‌حال، هیچ‌یک از این سناریوها قطعی نیستند و برای پیش‌بینی دقیق‌تر باید آمار جوجه‌ریزی، حجم کشتار روزانه، موجودی نهاده‌ها و قیمت معاملات عمده‌فروشی بررسی شود.

گرانی مرغ چه تأثیری بر سفره خانوارها دارد؟

مرغ یکی از منابع مهم پروتئین حیوانی خانوارهای ایرانی است و افزایش قیمت آن می‌تواند بر الگوی مصرف اثر بگذارد.

در شرایطی که گوشت قرمز نیز برای بسیاری از خانوارها پرهزینه است، گرانی مرغ می‌تواند انتخاب‌های غذایی را محدودتر کند.

ممکن است برخی خانواده‌ها میزان خرید مرغ را کاهش دهند، به قطعات ارزان‌تر روی بیاورند یا بخشی از پروتئین موردنیاز را از منابع دیگری تأمین کنند.

در چنین وضعیتی، سیاست‌های حمایتی تنها زمانی اثرگذار خواهند بود که افزایش اعتبار خرید کالاهای اساسی بتواند بخشی از کاهش قدرت خرید واقعی خانوار را جبران کند.

همچنین از نگاه تولیدکننده، حمایت مؤثر باید به تأمین پایدار نهاده‌ها و جلوگیری از اختلال در چرخه تولید کمک کند.

زیرا کنترل کوتاه‌مدت قیمت بدون توجه به هزینه تولید ممکن است در دوره‌های بعد با کاهش عرضه همراه شود.

جمع‌بندی؛ آیا مرغ از ۳۵۰ هزار تومان هم گران‌تر می‌شود؟

قیمت مرغ در هفته منتهی به پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵، براساس گزارش مبنا، از ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده و ۲۵ درصد افزایش یافته است.

وزیر جهاد کشاورزی رشد قیمت جهانی نهاده‌ها را از عوامل این گرانی معرفی کرده، درحالی‌که فعالان صنعت مرغداری بر نقش حذف ارز ترجیحی و افزایش چندبرابری هزینه داخلی خوراک طیور تأکید دارند.

تازه‌ترین گزارش فائو نیز افزایش ۵.۶ درصدی قیمت جهانی ذرت در سپتامبر را تأیید می‌کند، اما این رشد به‌تنهایی توضیح‌دهنده جهش چندبرابری هزینه نهاده‌ها در ایران نیست