فولاد ایرانیان
عکس تاریخی حسن حبیبی کنار فرانتس بکن‌باوئر خبرساز شد؛ دیدار فراموش‌شده کاپیتان پاس با اسطوره بایرن مونیخ در تهران
انتشار تصویری کمتر دیده‌شده از حسن حبیبی در کنار فرانتس بکن‌باوئر، اسطوره فوتبال آلمان، بار دیگر نام کاپیتان نخستین قهرمانی ایران در جام ملت‌های آسیا را بر سر زبان‌ها انداخته است. این عکس که به سال ۱۳۵۱ و دیدار دوستانه پاس تهران و بایرن مونیخ بازمی‌گردد، دو کاپیتان برجسته فوتبال ایران و آلمان را پیش از آغاز مسابقه نشان می‌دهد. انتشار این سند تاریخی تنها چند روز پس از درگذشت حسن حبیبی در ۸۶ سالگی، فرصتی برای مرور دوران پرافتخار مدافعی فراهم کرده که از المپیک ۱۹۶۴ توکیو تا قهرمانی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ و هدایت تیم ملی، نقشی ماندگار در فوتبال ایران داشت.
۲۱:۳۵ - ۱۴ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
در روزهایی که جامعه فوتبال ایران با حسن حبیبی، کاپیتان و سرمربی پیشین تیم ملی، وداع کرده است، خبرگزاری ایرنا مجموعه‌ای از عکس‌های تاریخی این پیشکسوت را از آرشیو خود منتشر کرد؛ تصاویری که بخشی از تاریخ کمتر روایت‌شده فوتبال ایران را زنده می‌کنند.
مهم‌ترین تصویر این مجموعه، عکسی از حسن حبیبی و فرانتس بکن‌باوئر است که پیش از دیدار دوستانه تیم‌های پاس تهران و بایرن مونیخ در سال ۱۳۵۱ ثبت شده است.
در توضیح رسمی عکس، حسن حبیبی کاپیتان پاس تهران و بکن‌باوئر کاپیتان بایرن مونیخ معرفی شده‌اند. این تصویر، اولین عکس از مجموعه ۱۸ تصویری است که ایرنا روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرد.
ماجرای عکس حسن حبیبی و بکن‌باوئر در سال ۱۳۵۱ چه بود؟
بر اساس توضیحات آرشیو ایرنا، عکس مورد توجه به دیدار دوستانه پاس تهران و بایرن مونیخ آلمان در سال ۱۳۵۱ بازمی‌گردد؛ مسابقه‌ای که در تهران برگزار شد.
در آن مقطع، بکن‌باوئر یکی از چهره‌های مطرح فوتبال اروپا بود و حسن حبیبی نیز سابقه کاپیتانی تیم ملی ایران و قهرمانی جام ملت‌های آسیا را در کارنامه داشت.
قرار گرفتن این دو بازیکن در کنار یکدیگر، یادگاری از دورانی است که باشگاه‌های ایرانی با تیم‌های شناخته‌شده خارجی دیدارهای دوستانه برگزار می‌کردند.
اهمیت تاریخی چنین مسابقاتی را می‌توان در فراهم شدن فرصت رویارویی بازیکنان ایرانی با ستارگان بین‌المللی جست‌وجو کرد.
البته در توضیحات مجموعه تصاویر ایرنا، نتیجه نهایی مسابقه پاس و بایرن مونیخ اعلام نشده است؛ بنابراین نباید بدون مراجعه به اسناد مستقل، نتیجه یا جزئیات فنی این مسابقه را قطعی دانست.
فرانتس بکن‌باوئر در سال ۱۳۵۱ چه جایگاهی در فوتبال جهان داشت؟
برای درک ارزش تاریخی عکس حسن حبیبی و بکن‌باوئر، باید به جایگاه ستاره آلمانی در اوایل دهه ۱۹۷۰ توجه کرد.
بکن‌باوئر در آن زمان یکی از مهم‌ترین مدافعان جهان بود و به دلیل شیوه متفاوت بازی در پست لیبرو، نقشی برجسته در تحول ساختار دفاعی فوتبال داشت.
او در سال ۱۹۷۲ همراه تیم ملی آلمان غربی قهرمان جام ملت‌های اروپا شد و همان سال توپ طلای فوتبال اروپا را به دست آورد.
بر اساس اطلاعات رسمی فدراسیون فوتبال آلمان، بکن‌باوئر بعدها در سال ۱۹۷۴ قهرمان جام جهانی شد و با بایرن مونیخ نیز سه دوره متوالی جام باشگاه‌های اروپا را فتح کرد.
بنابراین تصویری که او را در کنار حسن حبیبی نشان می‌دهد، مربوط به دورانی است که بکن‌باوئر در حال تثبیت جایگاه خود در میان بزرگ‌ترین بازیکنان فوتبال جهان بود.
این عکس همچنین یادآور حضور تیم‌های مطرح اروپایی در تهران و اهمیت دیدارهای بین‌المللی برای فوتبال باشگاهی ایران در آن سال‌هاست.
حسن حبیبی که بود؟ از شاهین و تاج تا کاپیتانی پاس تهران
حسن حبیبی متولد ۱۸ بهمن ۱۳۱۸ در کرمان بود و پس از مهاجرت خانواده‌اش به تهران، فوتبال را در محله چهارصددستگاه دنبال کرد.
او فوتبال حرفه‌ای خود را از شاهین آغاز کرد و سپس به تاج، باشگاهی که امروز با نام استقلال شناخته می‌شود، پیوست.
در ادامه، حبیبی راهی پاس تهران شد؛ تیمی که با حضور بازیکنان و چهره‌های مطرح فوتبال کشور به یکی از باشگاه‌های مهم آن دوران تبدیل شد.
او در خط دفاع بازی می‌کرد و به دلیل قدرت رهبری، نظم تاکتیکی و توانایی سازمان‌دهی بازیکنان، مسئولیت کاپیتانی را نیز برعهده گرفت.
گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهد حبیبی در سال ۱۳۴۸ از سوی کیهان ورزشی به‌عنوان مرد سال فوتبال ایران انتخاب شد؛ افتخاری که جایگاه او را در میان بازیکنان شاخص آن نسل نشان می‌دهد.
نکته قابل‌توجه اینکه حبیبی برخلاف بسیاری از چهره‌های مشهور فوتبال، شهرت خود را از طریق بازی در خط دفاع به دست آورد؛ پستی که معمولاً کمتر از مهاجمان و گلزنان در کانون توجه رسانه‌ها قرار می‌گیرد.
حسن حبیبی؛ کاپیتان نخستین قهرمانی ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸
مهم‌ترین افتخار دوران ملی حسن حبیبی به سال ۱۳۴۷ بازمی‌گردد؛ زمانی که تیم ملی ایران برای نخستین بار قهرمان جام ملت‌های آسیا شد.
این رقابت‌ها به میزبانی تهران برگزار شد و تیم ملی ایران با هدایت محمود بیاتی موفق شد عنوان قهرمانی را کسب کند.
حبیبی به‌عنوان کاپیتان تیم ملی نقشی مهم در این موفقیت داشت و نخستین بازیکن ایرانی شد که جام قهرمانی ملت‌های آسیا را به‌عنوان کاپیتان بالای سر برد.
از همین رو، نام او با یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ فوتبال ملی ایران پیوند خورده است.
اهمیت این قهرمانی تنها در کسب یک جام خلاصه نمی‌شد. موفقیت سال ۱۹۶۸ آغازگر دوره‌ای شد که تیم ملی ایران در سال‌های ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ نیز توانست عنوان قهرمانی آسیا را تکرار کند.
به این ترتیب، حسن حبیبی در شکل‌گیری نخستین نسل قهرمان فوتبال ایران حضور مستقیم داشت.
در مجموعه تصاویر منتشرشده از سوی ایرنا، عکس‌هایی از جشن قهرمانی سال ۱۳۴۷، دیدارهای ملی مقابل شوروی و عراق و حضور حبیبی در ترکیب تیم ملی نیز دیده می‌شود.
این تصاویر یادآور دورانی هستند که فوتبال ایران نخستین موفقیت‌های بزرگ قاره‌ای خود را تجربه می‌کرد.
حضور حسن حبیبی در المپیک ۱۹۶۴ توکیو؛ افتخاری پیش از قهرمانی آسیا
چهار سال پیش از قهرمانی جام ملت‌های آسیا، حسن حبیبی عضو تیم ملی ایران در المپیک ۱۹۶۴ توکیو بود.
حضور در این رقابت‌ها یکی از نخستین تجربه‌های مهم فوتبال ایران در سطح جهانی به شمار می‌رفت.
تیم ملی برای رسیدن به المپیک مسیر انتخابی را پشت سر گذاشت و حبیبی به‌عنوان یکی از مدافعان شناخته‌شده آن دوره، در جمع ملی‌پوشان حضور داشت.
ایرنا در مجموعه تصاویر تازه خود، عکس‌هایی از بازگشت تیم ملی پس از صعود به المپیک و همچنین دیدار ایران مقابل هند را منتشر کرده است.
این عکس‌ها نشان می‌دهند سابقه بین‌المللی حبیبی به سال‌ها پیش از قهرمانی آسیا بازمی‌گردد.
از منظر تاریخی، حضور در المپیک و سپس قهرمانی جام ملت‌های آسیا، دو مقطع مهم دوران ملی بازیکنی بود که بعدها تجربه مربیگری تیم ملی را نیز به کارنامه خود اضافه کرد.
تصاویر کمتر دیده‌شده حسن حبیبی؛ از بایرن مونیخ تا بنفیکای پرتغال
عکس کنار بکن‌باوئر تنها سند جذاب مجموعه منتشرشده از سوی ایرنا نیست.
در میان ۱۸ تصویر آرشیوی، عکس دیگری از حسن حبیبی در کنار آنتونیو سیموئش، کاپیتان تیم بنفیکای پرتغال، پیش از دیدار دوستانه دو تیم در سال ۱۳۴۹ دیده می‌شود.
همچنین تصاویری از مسابقه پاس تهران برابر زاگلبیه سوسنوویتس لهستان در سال ۱۳۵۰ منتشر شده است.
این مجموعه نشان می‌دهد تیم پاس در آن دوران فرصت رویارویی با باشگاه‌های خارجی را داشته است؛ اتفاقی که برای بازیکنان ایرانی از نظر کسب تجربه ارزشمند بود.
از منظر تاریخ‌نگاری، این تصاویر منابع مهمی برای بازسازی روابط فوتبال باشگاهی ایران با باشگاه‌های خارجی هستند.
البته یک نکته درباره تاریخ عکس‌ها به بررسی بیشتر نیاز دارد: برخی منابع زمان خداحافظی رسمی حبیبی از فوتبال را بهمن ۱۳۴۹ ثبت کرده‌اند، درحالی‌که توضیحات آرشیو ایرنا، حضور او در کنار تیم پاس مقابل بایرن مونیخ را به سال ۱۳۵۱ نسبت می‌دهد. روشن شدن ماهیت این حضور و زمان دقیق پایان فعالیت باشگاهی او به اسناد بیشتری نیاز دارد.
این اختلاف تاریخی، ارزش تصویر آرشیوی را از بین نمی‌برد، اما نشان می‌دهد ثبت دقیق تاریخ و شرایط مسابقات قدیمی اهمیت دارد.
حسن حبیبی بعد از دوران بازیگری؛ نخستین سرمربی تیم ملی پس از انقلاب
حسن حبیبی پس از پایان دوران بازیگری وارد عرصه مربیگری شد و فعالیت خود را در باشگاه‌هایی مانند پاس، آرارات و برق شیراز ادامه داد.
او با پاس تهران دو بار قهرمانی مسابقات لیگ تخت جمشید را تجربه کرد و به‌عنوان یکی از مربیان تأثیرگذار دهه ۱۳۵۰ شناخته شد.
پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ نیز مسئولیت هدایت تیم ملی فوتبال ایران را برعهده گرفت و به نخستین سرمربی تیم ملی در دوره جدید تبدیل شد.
تیم ملی با هدایت حبیبی به المپیک ۱۹۸۰ مسکو راه یافت؛ هرچند ایران در مرحله نهایی مسابقات حضور پیدا نکرد.
او همچنین تیم ملی ایران را در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰ کویت به مقام سوم رساند.
یکی دیگر از بخش‌های مهم کارنامه حبیبی، فعالیت در تیم ملی امید و پرورش استعدادهایی بود که بعدها به بازیکنان شناخته‌شده فوتبال کشور تبدیل شدند.
نام‌هایی مانند خداداد عزیزی، کریم باقری، یحیی گل‌محمدی، مهدی مهدوی‌کیا و مهرداد میناوند در میان بازیکنانی دیده می‌شود که در مقاطعی از دوران جوانی خود از تجربه این مربی بهره بردند.
به همین دلیل، میراث حسن حبیبی فراتر از دوران بازیگری اوست و بخشی از تاریخ مربیگری فوتبال ایران را نیز شامل می‌شود.
درگذشت حسن حبیبی در ۸۶ سالگی؛ وداع با یکی از چهره‌های نسل طلایی فوتبال
حسن حبیبی شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵، برابر با دوم نوامبر ۲۰۲۶، پس از تحمل یک دوره بیماری در بیمارستان شریعتی تهران درگذشت.
او هنگام درگذشت ۸۶ سال داشت.
خبرگزاری تسنیم بامداد سه‌شنبه ۱۲ آبان خبر درگذشت این پیشکسوت را منتشر کرد و از سابقه حضور او در شاهین، تاج و پاس و همچنین هدایت تیم‌های ملی بزرگسالان و امید یاد کرد.
درگذشت حبیبی تنها یک روز پس از فوت حمید علیدوستی، دیگر چهره شناخته‌شده فوتبال ایران، اتفاق افتاد و موجی از واکنش‌ها و پیام‌های تسلیت را در جامعه فوتبال به همراه داشت.
در چنین شرایطی، انتشار تصاویر تاریخی او از سوی ایرنا فرصتی فراهم کرد تا نسل جوان با بخش‌هایی از کارنامه ورزشی این پیشکسوت آشنا شود.
چرا عکس حسن حبیبی و بکن‌باوئر برای تاریخ فوتبال ایران مهم است؟
اهمیت تصویر تاریخی حسن حبیبی و فرانتس بکن‌باوئر را می‌توان از چند زاویه بررسی کرد.
نخست آنکه عکس، حضور یکی از مهم‌ترین چهره‌های فوتبال جهان را در کنار کاپیتان سابق تیم ملی ایران ثبت کرده است.
دوم، این تصویر یادآور دوره‌ای است که فوتبال باشگاهی ایران از طریق مسابقات دوستانه با تیم‌های خارجی ارتباط داشت.
سوم، انتشار آن نشان می‌دهد آرشیوهای تصویری می‌توانند اطلاعات مهمی درباره تاریخ باشگاه‌ها، بازیکنان و مسابقات در اختیار علاقه‌مندان قرار دهند.
از سوی دیگر، چنین عکس‌هایی تنها برای علاقه‌مندان نسل گذشته ارزشمند نیستند؛ بلکه می‌توانند برای پژوهشگران تاریخ ورزش و رسانه‌ها نیز منابعی قابل بررسی باشند.
در فوتبال امروز که بسیاری از اطلاعات و تصاویر به‌صورت دیجیتال ثبت می‌شوند، اهمیت نگهداری و معرفی اسناد قدیمی بیش از گذشته احساس می‌شود.
جمع‌بندی؛ تصویری که دو نسل از تاریخ فوتبال جهان را به هم پیوند می‌دهد
انتشار تصویر حسن حبیبی و فرانتس بکن‌باوئر در سال ۱۳۵۱، یکی از جذاب‌ترین اتفاقات خبری پس از درگذشت کاپیتان سابق تیم ملی ایران است.
این عکس، دو بازیکن را نشان می‌دهد که هرکدام در فوتبال کشور خود جایگاه ویژه‌ای داشتند؛ بکن‌باوئر به‌عنوان ستاره‌ای که بعدها به یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های تاریخ فوتبال جهان تبدیل شد و حبیبی به‌عنوان کاپیتان نخستین قهرمانی ایران در جام ملت‌های آسیا.
حسن حبیبی در دوران بازیگری از شاهین و تاج تا پاس تهران حضور داشت، در المپیک ۱۹۶۴ به میدان رفت، قهرمانی آسیا در سال ۱۹۶۸ را تجربه کرد و پس از آن نیز به‌عنوان مربی، مسئولیت‌های مهمی در فوتبال ایران برعهده گرفت.
در مجموع، عکس تاریخی حسن حبیبی کنار بکن‌باوئر فقط یادگاری از یک مسابقه دوستانه نیست؛ بلکه سندی از جایگاه فوتبال ایران در دهه ۱۳۵۰ و فرصتی برای بازشناسی میراث یکی از مهم‌ترین کاپیتان‌های تاریخ تیم ملی است.
حالا با گذشت بیش از پنج دهه از ثبت این تصویر، نام حسن حبیبی بار دیگر در کنار یکی از بزرگ‌ترین ستارگان فوتبال جهان قرار گرفته است؛ تصویری که می‌تواند خاطره مرد نخستین قهرمانی آسیا را برای نسل‌های آینده زنده نگه دارد.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
