فولاد ایرانیان
وام ۵۰۰ میلیونی و کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیونی برای خانه‌دار شدن محرومان؛ جزئیات طرح ساخت ۲۲۰ هزار مسکن در سال ۱۴۰۵
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با اجرای برنامه جدید مسکن مردمی، ساخت ۲۲۰ هزار واحد مسکونی را برای خانوارهای کم‌درآمد در سال ۱۴۰۵ هدف‌گذاری کرده است؛ طرحی که ۱۵۵ هزار واحد آن در روستاها و ۶۵ هزار واحد دیگر در مناطق شهری احداث خواهد شد. پیش‌بینی تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت ۲۰ ساله، کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیون تومانی، تأمین زمین و مشارکت خیران و صنایع، مهم‌ترین بخش‌های این برنامه حمایتی هستند. بااین‌حال، محدودیت توان مالی متقاضیان، مشکلات تأمین زمین و تأخیر در اجرای برخی پروژه‌ها همچنان از موانع اصلی خانه‌دار شدن اقشار کم‌درآمد محسوب می‌شوند. بررسی آخرین اظهارات مسئولان نشان می‌دهد موفقیت این طرح بیش از هر چیز به تأمین منابع مالی، تکمیل زیرساخت‌ها و تبدیل واحدهای آغازشده به مسکن قابل سکونت وابسته خواهد بود.
۱۸:۱۹ - ۲۱ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در سال جاری اجرای برنامه گسترده‌ای را برای تأمین مسکن خانوارهای فاقد خانه در دستور کار قرار داده است. این برنامه که با عنوان «خانه امید» نیز معرفی می‌شود، بر ساخت واحدهای مسکونی در مناطق شهری و روستایی، تأمین زمین مناسب و استفاده از مشارکت نهادهای حمایتی و بخش خصوصی استوار است.
محمدحسین افتخار، مدیرکل تأمین سرمایه و امور بین‌الملل بنیاد مسکن، در نشست شورای مسکن شهرستان ساوه بر ضرورت استفاده از ظرفیت مردم، خیران و صنایع برای اجرای پروژه‌های مسکن محرومان تأکید کرده است.
در متن اولیه این خبر، تعداد واحدهای برنامه‌ریزی‌شده ۲۳۰ هزار واحد اعلام شده، اما بررسی منابع رسمی و اظهارات رئیس بنیاد مسکن نشان می‌دهد هدف اعلام‌شده طرح خانه امید ۲۲۰ هزار واحد است. این تعداد شامل ۱۵۵ هزار واحد روستایی و ۶۵ هزار واحد شهری می‌شود.
منوچهر خواجه‌دلویی، رئیس بنیاد مسکن، در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ همین آمار را تأیید کرد و گفت عملیات اجرایی بیش از ۱۱۰ هزار واحد آغاز شده است.
عدد ۲۳۰ هزار نیز در برنامه‌های مسکن مطرح شده، اما به واگذاری ۲۳۰ هزار قطعه زمین روستایی مربوط است؛ موضوعی که در گزارش ۱۰ آبان وزارت راه و شهرسازی اعلام شد و نباید با هدف ساخت واحدهای طرح خانه امید یکسان در نظر گرفته شود.
وام ۵۰۰ میلیون تومانی مسکن با بازپرداخت ۲۰ ساله به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های طرح جدید بنیاد مسکن، پیش‌بینی تسهیلات بانکی برای خانوارهایی است که توان تأمین کامل هزینه ساخت مسکن را ندارند.
بر اساس توضیحات مسئولان بنیاد مسکن، تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت ۲۰ ساله برای متقاضیان واجد شرایط در نظر گرفته شده است.
در گزارش مربوط به نشست شورای مسکن ساوه، نرخ سود این تسهیلات چهار درصد اعلام شده، اما رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش طرح مسکن وزارت راه و شهرسازی، در ۱۰ آبان از کارمزد پنج درصدی این تسهیلات خبر داده بود. بنابراین نرخ دقیق قابل اعمال باید بر اساس قرارداد بانکی و آخرین دستورالعمل ابلاغی مشخص شود.
جامعه هدف اصلی طرح خانه امید، خانوارهای فاقد مسکن در دهک‌های درآمدی یک تا چهار هستند. از جمله شرایط اعلام‌شده نیز نداشتن سابقه استفاده از امکانات دولتی مسکن و سبز بودن فرم «ج» متقاضی است.
این شرایط نشان می‌دهد تسهیلات یادشده یک وام عمومی برای خرید یا ساخت خانه توسط همه شهروندان نیست، بلکه در چارچوب برنامه حمایتی مسکن محرومان تعریف شده است.
کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیون تومانی مسکن؛ سهم مددجویان چقدر است؟
در کنار وام بانکی، بنیاد مسکن کمک بلاعوضی را برای کاهش فشار مالی خانوارهای نیازمند پیش‌بینی کرده است. بر اساس توضیحات مسئولان وزارت راه و شهرسازی، این کمک از محل حساب ۱۰۰ امام خمینی(ره) تأمین می‌شود و برای متقاضیان واجد شرایط تا ۲۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
همچنین برای خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی، حمایت بیشتری پیش‌بینی شده است. در اعلام رئیس بنیاد مسکن در ۱۲ آبان، رقم ۴۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض برای این گروه عنوان شده است.
بااین‌حال، میزان قطعی کمک برای هر خانوار به وضعیت مشمولیت، منابع تخصیص‌یافته و شرایط اجرایی طرح بستگی دارد. بنابراین نباید تصور کرد تمام متقاضیان بدون بررسی شرایط اقتصادی، به‌صورت خودکار ۷۰۰ میلیون تومان تسهیلات و کمک بلاعوض دریافت خواهند کرد.
از منظر اقتصادی، ترکیب وام کم‌بهره و کمک بلاعوض می‌تواند سهم آورده نقدی خانوار را کاهش دهد؛ اما میزان اثربخشی این حمایت‌ها به هزینه واقعی ساخت مسکن در مناطق مختلف وابسته است.
تأمین زمین رایگان برای مسکن محرومان؛ نقش بنیاد مسکن و دستگاه‌های دولتی
یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده در موفقیت برنامه خانه امید، تأمین زمین مناسب برای ساخت‌وساز است. هزینه زمین در بسیاری از مناطق شهری سهم قابل‌توجهی از قیمت تمام‌شده مسکن را تشکیل می‌دهد و حذف یا کاهش این هزینه می‌تواند توان مالی متقاضیان را افزایش دهد.
بنیاد مسکن برای اجرای طرح جدید از ظرفیت اراضی در اختیار خود، سازمان ملی زمین و مسکن، شرکت عمران شهرهای جدید و همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی استفاده می‌کند.
بر اساس توضیحات رئیس بنیاد مسکن در مهرماه، توافق‌هایی برای تأمین زمین ۵۰ هزار واحد با سازمان ملی زمین و مسکن و ۲۵ هزار واحد با شرکت عمران شهرهای جدید انجام شده است.
در همین حال، افتخار در نشست شورای مسکن ساوه بر ضرورت استفاده از زمین‌های متعلق به صنایع، نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی تأکید کرده است.
البته استفاده از این اراضی به رعایت ضوابط شهرسازی، وضعیت مالکیت، امکان تغییر کاربری و تأمین زیرساخت‌های ضروری وابسته است. بنابراین معرفی یک زمین به بنیاد مسکن به معنای صدور خودکار مجوز ساخت نیست.
اعتبار مالیاتی برای ساخت مسکن؛ مشارکت خیران و صنایع چگونه انجام می‌شود؟
یکی از روش‌های مورد توجه بنیاد مسکن، استفاده از مشوق‌های مالیاتی برای جذب منابع غیردولتی است.
در متن اولیه خبر، برآوردی نزدیک به دو هزار میلیارد تومان برای ظرفیت تأمین مالی از این مسیر مطرح شده است. بااین‌حال، سند مستقلی که تخصیص قطعی این مبلغ به طرح مسکن در سال ۱۴۰۵ را تأیید کند، در منابع بررسی‌شده یافت نشد.
مبنای قانونی این سازوکار، بند «خ» ماده ۲۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت است؛ نه ماده ۲۰ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها.
بر اساس این قانون و آیین‌نامه اجرایی آن، خیرانی که با تأیید مراجع مسئول بیش از ۵۰ درصد منابع موردنیاز پروژه‌های عمرانی مشمول را تأمین کنند، می‌توانند از اعتبار مالیاتی معادل ۲۵ تا ۵۰ درصد هزینه‌های واجد شرایط برخوردار شوند. برای تکمیل برخی پروژه‌های نیمه‌تمام نیز حمایت مالیاتی بیشتری پیش‌بینی شده است.
این سازوکار می‌تواند مشارکت بنگاه‌های اقتصادی را تقویت کند، اما دریافت اعتبار مالیاتی به تأیید پروژه، مستندات هزینه‌کرد و رعایت مقررات وابسته است.
مسکن استیجاری و مالکیت مشارکتی؛ راهکار جدید برای خانوارهای کم‌درآمد
یکی از چالش‌های اصلی طرح‌های مسکن حمایتی، ناتوانی بخشی از متقاضیان در تأمین آورده اولیه است. حتی وام‌های کم‌بهره نیز برای خانوارهایی که درآمد پایدار ندارند، ممکن است تعهد مالی سنگینی ایجاد کنند.
به همین دلیل، بنیاد مسکن علاوه بر مالکیت قطعی، استفاده از الگوهایی مانند استیجار، مالکیت مشارکتی و تکمیل واحدهای نیمه‌تمام را مورد توجه قرار داده است.
در مهرماه ۱۴۰۵ نیز رئیس بنیاد مسکن از برنامه‌ریزی برای اجرای طرح «خانه امید استیجار» با هدف تأمین سرپناه زوج‌های جوان و خانوارهای کم‌درآمد خبر داده بود.
این روش‌ها می‌توانند برای خانوارهایی که امکان خرید فوری مسکن ندارند، گزینه‌های متفاوتی ایجاد کنند. بااین‌حال، شرایط واگذاری، میزان اجاره یا سهم مالکیت و حقوق طرفین باید در قراردادهای اجرایی به‌صورت شفاف مشخص شود.
آخرین وضعیت پروژه‌های مسکن ساوه؛ مشکلات زمین و زیرساخت ادامه دارد
در نشست شورای مسکن ساوه که پنجشنبه ۲۱ آبان برگزار شد، موضوع مشکلات تأمین زمین و کندی اجرای برخی پروژه‌ها نیز مورد بررسی قرار گرفت.
سیدمهدی حسینی، فرماندار ویژه ساوه، بر تسریع در واگذاری زمین به کارگران و خانواده‌های شهدا و رفع موانع اداری طرح‌های مسکن تأکید کرد.
همچنین محمد سبزی، نماینده ساوه و زرندیه، کمبود منابع مالی برای آماده‌سازی زمین و ایجاد زیرساخت را از مشکلات اصلی اجرای طرح‌های مسکن این شهرستان دانست.
در اطلاعات ارائه‌شده از نشست، موضوع رفع معارض اراضی واگذارشده به خانواده‌های شهدا و تعیین تکلیف زمین دانشگاه آزاد اسلامی ساوه نیز مطرح شده است.
همچنین جواد لنجابی، مدیرکل راه و شهرسازی استان مرکزی، به تأخیر در آغاز ساخت‌وساز برخی زمین‌های واگذارشده اشاره کرده است.
این مسائل نشان می‌دهد تأمین زمین تنها نخستین مرحله اجرای طرح مسکن است. آماده‌سازی معابر، تأمین خدمات زیربنایی، حل اختلافات حقوقی و توان مالی متقاضیان نیز در زمان آغاز و تکمیل پروژه‌ها نقش تعیین‌کننده دارند.
آیا طرح ساخت ۲۲۰ هزار مسکن تا پایان سال ۱۴۰۵ تکمیل می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات در ارزیابی برنامه بنیاد مسکن، تفاوت میان آغاز عملیات اجرایی و تحویل واحد آماده سکونت است.
بر اساس اعلام رئیس بنیاد مسکن در ۱۲ آبان، عملیات اجرایی بیش از ۱۱۰ هزار واحد آغاز شده است؛ اما این آمار به معنای تکمیل و تحویل همین تعداد خانه نیست.
مجید جودی، معاون امور بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن، در ۲۴ مهر اعلام کرده بود که برنامه تکمیل و بهره‌برداری از ۴۰ هزار واحد خانه امید تا پایان سال ۱۴۰۵ دنبال می‌شود.
بنابراین باید میان هدف‌گذاری اجرای ۲۲۰ هزار واحد و تعداد واحدهایی که تا پایان سال واقعاً تحویل می‌شوند، تفاوت قائل شد.
از منظر اجرایی، تأخیر در پرداخت تسهیلات، افزایش قیمت مصالح، مشکلات زیرساختی و طولانی شدن صدور مجوزها می‌تواند زمان تکمیل پروژه‌ها را افزایش دهد.
چشم‌انداز مسکن محرومان؛ آیا وام و زمین رایگان مشکل خانه‌دار شدن را حل می‌کند؟
اجرای برنامه خانه امید می‌تواند بخشی از نیاز مسکن خانوارهای کم‌درآمد را پاسخ دهد، به‌ویژه اگر زمین مناسب و کمک‌های مالی در زمان مقرر تأمین شود.
بااین‌حال، ساخت مسکن تنها به میزان تسهیلات وابسته نیست. کیفیت ساخت، دسترسی به خدمات عمومی، موقعیت مکانی پروژه و توان بازپرداخت اقساط نیز در موفقیت برنامه اهمیت دارند.
در مناطقی که هزینه ساخت بالاتر است، ممکن است ترکیب وام و کمک بلاعوض برای تکمیل یک واحد کافی نباشد. در مقابل، استفاده از زمین رایگان و الگوهای ساخت کم‌طبقه می‌تواند هزینه تمام‌شده را کاهش دهد.
در مجموع، برنامه ساخت ۲۲۰ هزار واحد مسکن مردمی در سال ۱۴۰۵ یکی از طرح‌های حمایتی مهم بنیاد مسکن برای خانوارهای فاقد خانه محسوب می‌شود. تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی، کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیون تومانی و مشارکت خیران و صنایع، ظرفیت‌هایی برای پیشبرد این برنامه فراهم کرده‌اند.
بااین‌حال، موفقیت نهایی طرح به پرداخت واقعی منابع، تأمین زمین قابل ساخت و تکمیل پروژه‌ها در زمان‌بندی مشخص وابسته خواهد بود. معیار اصلی ارزیابی این برنامه نیز نه صرفاً تعداد واحدهای هدف‌گذاری‌شده، بلکه تعداد خانه‌هایی است که با شرایط مالی قابل‌تحمل و امکانات مناسب به خانوارهای واجد شرایط تحویل داده می‌شود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
