قیمت لاستیک خودرو در آبان ۱۴۰۵؛ آزادسازی قیمت تایر رسماً تصویب شد | لاستیک گران می‌شود یا ارزان؟

یکی از مهم‌ترین تحولات بازار لاستیک در هفته‌های اخیر، تصمیم ستاد تنظیم بازار برای تغییر شیوه قیمت‌گذاری تایر خودروهای سبک است. این مصوبه در جلسه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، به تصویب رسید.

بر اساس این تصمیم، تایر و روغن موتور خودروهای سبک تا پایان سال از شمول قیمت‌گذاری دستوری خارج می‌شوند. هدف اعلام‌شده از اجرای این سیاست، حمایت از تولید داخلی، افزایش عرضه و تعدیل قیمت‌ها در بازار است.

با این حال، مصوبه جدید به معنی آزادسازی قیمت تمام انواع لاستیک نیست. طبق گزارش خبرگزاری مهر، سازوکار توزیع لاستیک خودروهای سنگین و روغن دیزلی همچنان مطابق روال قبلی ادامه خواهد یافت.

اهمیت این تصمیم در آن است که تولیدکنندگان تایر مدت‌هاست نسبت به فاصله قیمت فروش کارخانه و نرخ بازار آزاد انتقاد دارند. آنها معتقدند محدودیت قیمت‌گذاری، توان مالی کارخانه‌ها برای تأمین مواد اولیه و افزایش ظرفیت تولید را کاهش داده است.

در مقابل، نگرانی مصرف‌کنندگان این است که حذف قیمت‌گذاری دستوری پیش از افزایش واقعی تولید، به رشد قیمت کارخانه منجر شود.

در نتیجه، موفقیت مصوبه جدید به این بستگی دارد که آیا افزایش قیمت احتمالی در کارخانه با عرضه بیشتر و کاهش حاشیه‌های غیرضروری شبکه توزیع همراه خواهد شد یا خیر.

اختلاف ۱۰۰ درصدی قیمت کارخانه و بازار؛ چرا لاستیک گران به دست مشتری می‌رسد؟

بر اساس اظهارات گنجی، رئیس انجمن صنعت تایر، اختلاف قیمت برخی محصولات از کارخانه تا بازار به ۶۰ تا ۱۰۰ درصد رسیده است.

این رقم نشان می‌دهد در بعضی مدل‌ها، مصرف‌کننده ممکن است برای خرید یک تایر مبلغی بسیار بیشتر از قیمت خروج آن از کارخانه پرداخت کند.

رئیس انجمن صنعت تایر در گزارشی که ۲۰ آبان از سوی خبرگزاری صداوسیما منتشر شد، پیش‌بینی کرد با تغییر نظام قیمت‌گذاری و بهبود دسترسی کارخانه‌ها به منابع مالی، تولید تایر تا پایان سال ۲۵ درصد افزایش پیدا کند.

البته این میزان رشد، هدف و پیش‌بینی فعالان صنعت است و هنوز به‌عنوان افزایش تولید تحقق‌یافته قابل گزارش نیست.

اختلاف شدید میان قیمت کارخانه و بازار می‌تواند از عواملی مانند کمبود عرضه بعضی سایزها، محدودیت دسترسی فروشندگان، هزینه توزیع و فعالیت واسطه‌ها تأثیر بپذیرد.

اگر تولیدکننده بتواند محصول را با قیمت متناسب‌تری عرضه کند و شبکه فروش نیز شفاف‌تر شود، احتمال کاهش بخشی از این اختلاف وجود دارد. اما اگر قیمت کارخانه افزایش پیدا کند و عرضه تغییر محسوسی نداشته باشد، ممکن است نتیجه نهایی برای مصرف‌کننده چندان مطلوب نباشد.

قیمت لاستیک خودرو امروز ۲۱ آبان ۱۴۰۵؛ هزینه خرید چهار حلقه چقدر است؟

بررسی آخرین فهرست منتشرشده از قیمت لاستیک‌های تولید داخل نشان می‌دهد هزینه تعویض تایر در خودروهای سواری به رقم قابل توجهی رسیده است.

در فهرست ۲۰ آبان ۱۴۰۵، قیمت یک جفت لاستیک ایرانی از ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز شده و در برخی مدل‌ها به ۲۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان می‌رسد.

این فهرست شامل ۳۷ مدل تایر از برندهای بارز، کویر تایر، ایران تایر، یزد تایر و رازی تایر است. قیمت محصولات با توجه به سایز، طراحی آج و مشخصات فنی متفاوت است.

جدول قیمت لاستیک ایرانی در آبان ۱۴۰۵

بر اساس این قیمت‌ها، خرید چهار حلقه از ارزان‌ترین مدل فهرست، ۲۳ میلیون تومان هزینه دارد. در مقابل، هزینه خرید چهار حلقه از گران‌ترین مدل به ۴۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان می‌رسد.

البته این محاسبه صرفاً مربوط به قیمت لاستیک است و هزینه‌هایی مانند نصب، بالانس و خدمات جانبی را شامل نمی‌شود.

همچنین تفاوت قیمت محصولات به معنای برتری قطعی یک برند بر دیگری نیست. هنگام خرید باید سایز استاندارد خودرو، شاخص بار، شاخص سرعت و شرایط استفاده از تایر نیز بررسی شود.

کاهش قیمت لاستیک پراید و سایز ۱۴؛ نتیجه توزیع مستقیم در تهران

در کنار آزادسازی قیمت، اجرای طرح توزیع مویرگی یکی دیگر از اتفاقات مهم بازار لاستیک در آبان بوده است.

این طرح با هدف کوتاه کردن مسیر توزیع و دسترسی مصرف‌کنندگان به لاستیک با قیمت نزدیک‌تر به نرخ کارخانه طراحی شد.

بر اساس توضیحات سیدرضا عباس‌آبادی، رئیس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران، مرحله نخست عرضه مستقیم از ابتدای آبان در ۳۰۰ نقطه تهران برنامه‌ریزی شد.

در این سازوکار، محصولات کارخانه‌های داخلی از طریق تعاونی‌ها در اختیار فروشگاه‌های دارای مجوز قرار می‌گیرد. سهم خدمات توزیع نیز حدود سه درصد برآورد شده است.

گزارش ۱۱ آبان خبرگزاری تسنیم نشان می‌دهد اجرای این طرح در تعدادی از محصولات با کاهش قیمت همراه بوده است.

به گفته سعادتی، رئیس اتحادیه فروشندگان تایر، قیمت یک نمونه لاستیک پرایدی از ۱۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به هفت میلیون و ۲۰۰ هزار تومان کاهش یافته است. قیمت نمونه‌ای از تایرهای پرمصرف سایز ۱۴ نیز از ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.

این ارقام کاهش قابل توجه قیمت در نمونه‌های اعلام‌شده را نشان می‌دهند، اما نباید به تمام برندها و مدل‌ها تعمیم داده شوند.

همچنین این قیمت‌ها مربوط به گزارش ۱۱ آبان هستند و با فهرست گسترده‌تر قیمت‌های ۲۰ آبان، از نظر زمان و نوع محصول تفاوت دارند.

تجربه توزیع مستقیم نشان می‌دهد اصلاح شبکه فروش می‌تواند حتی بدون تغییر گسترده در ظرفیت تولید، بر قیمت پرداختی مصرف‌کننده اثر بگذارد.

با این حال، استمرار عرضه شرط اصلی موفقیت این طرح خواهد بود.

چالش تولید لاستیک در ایران؛ وابستگی ۴۰ درصدی به واردات مواد اولیه

یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی افزایش تولید تایر، دشواری تأمین مواد اولیه است.

اگرچه صنعت تایرسازی ایران بخش قابل توجهی از نیاز خودروهای سواری را در داخل تأمین می‌کند، اما مواد اولیه مورد نیاز کارخانه‌ها به‌طور کامل داخلی نیست.

جمال میرزایی، مدیرعامل گروه صنعتی بارز، در اول شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد تولید سالانه صنعت تایر کشور حدود ۳۰۰ هزار تن است و بین ۳۵ تا ۴۰ درصد مواد اولیه از طریق واردات تأمین می‌شود.

به گفته او، سالانه حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن مواد اولیه با ارزبری بیش از ۳۰۰ میلیون یورو وارد کشور می‌شود.

این آمار نشان می‌دهد تغییرات نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل و مشکلات انتقال پول می‌تواند بر تولید داخلی تأثیر قابل توجهی داشته باشد.

اگر مواد اولیه به‌موقع به کارخانه نرسد، حتی افزایش قیمت فروش نیز لزوماً به رشد فوری تولید منجر نخواهد شد.

از سوی دیگر، تأخیر در تأمین مواد اولیه ممکن است سرمایه در گردش کارخانه‌ها را برای مدت طولانی‌تری درگیر کند و هزینه تمام‌شده محصول را افزایش دهد.

بنابراین پیش‌بینی رشد ۲۵ درصدی تولید تا پایان سال، علاوه بر تغییر سازوکار قیمت‌گذاری، به بهبود شرایط تأمین مواد اولیه نیز وابسته است.

واردات لاستیک کاهش یافت؛ آیا بازار با کمبود تایر روبه‌رو می‌شود؟

در بخش واردات لاستیک کامل نیز شرایط بازار با محدودیت‌هایی همراه است.

مصطفی تنها، سخنگوی انجمن صنفی تایر، در گفت‌وگویی با دیده‌بان ایران اعلام کرده بود که بخش عمده واردات تایر در سال‌های گذشته از چین انجام می‌شده، اما مشکلات ارزی و حمل‌ونقل باعث کاهش شدید واردات شده است.

او همچنین از افزایش حدود ۳۰ درصدی قیمت تایرهای سواری نسبت به سال گذشته خبر داده و توضیح داده بود که هزینه‌های تولید تحت تأثیر شرایط تجارت خارجی افزایش یافته است.

کاهش واردات به معنای کمبود قطعی تمام مدل‌های لاستیک در بازار نیست. ممکن است موجودی انبارها و تولید داخلی همچنان بخش بزرگی از تقاضا را پوشش دهند.

با این حال، کاهش ورود کالا می‌تواند در برخی سایزهای خاص یا محصولات کمتر تولیدشده، محدودیت بیشتری ایجاد کند.

در چنین شرایطی، میزان موجودی انبارها، ظرفیت واقعی تولید و استمرار توزیع باید هم‌زمان بررسی شوند.

آزادسازی قیمت لاستیک چه تأثیری بر هزینه رانندگان خواهد داشت؟

مهم‌ترین نگرانی پس از مصوبه جدید، احتمال افزایش هزینه خرید لاستیک برای دارندگان خودروهای شخصی است.

برای بررسی اثر احتمالی این سیاست باید دو سناریو را در نظر گرفت.

در سناریوی نخست، کارخانه‌ها با تعدیل قیمت فروش، منابع مالی بیشتری برای خرید مواد اولیه به دست می‌آورند. اگر این منابع به افزایش تولید منجر شود، عرضه بیشتر می‌تواند رقابت در بازار را تقویت کند و فاصله قیمت کارخانه و بازار کاهش یابد.

در سناریوی دوم، قیمت کارخانه افزایش پیدا می‌کند، اما محدودیت تولید و واردات ادامه می‌یابد. در چنین وضعیتی، ممکن است مصرف‌کنندگان با قیمت‌های بالاتری مواجه شوند، بدون آنکه دسترسی به تایر بهبود قابل توجهی پیدا کند.

نکته مهم این است که کاهش اختلاف قیمت کارخانه و بازار لزوماً به معنای کاهش قیمت نهایی برای خریدار نیست.

برای مثال، اگر نرخ کارخانه افزایش یابد و هم‌زمان حاشیه قیمت بازار کاهش پیدا کند، ممکن است قیمت نهایی تغییر اندکی داشته باشد یا حتی بالاتر برود.

بنابراین برای ارزیابی موفقیت سیاست جدید، تنها بررسی قیمت کارخانه کافی نیست؛ بلکه باید قیمت واقعی فروش به مصرف‌کننده و مقدار عرضه نیز مشخص شود.

پیش‌بینی قیمت لاستیک تا پایان سال ۱۴۰۵؛ بازار به کدام سمت می‌رود؟

آینده بازار لاستیک در ماه‌های باقی‌مانده سال به نتیجه هم‌زمان دو سیاست آزادسازی قیمت و توسعه عرضه مستقیم وابسته خواهد بود.

اگر شبکه توزیع مویرگی گسترش پیدا کند و کارخانه‌ها بتوانند تولید را افزایش دهند، احتمال کاهش بخشی از اختلاف قیمت‌ها وجود دارد.

در مقابل، تداوم مشکلات تأمین مواد اولیه، محدودیت واردات یا افزایش هزینه‌های ارزی می‌تواند فشار تازه‌ای بر بازار وارد کند.

همچنین هنوز نمی‌توان میزان افزایش احتمالی قیمت کارخانه‌ها را با قطعیت مشخص کرد؛ زیرا در زمان گزارش‌های بررسی‌شده، نرخ جایگزین یا درصد افزایش عمومی برای تایرهای سواری اعلام نشده بود.

به همین دلیل، پیش‌بینی قطعی کاهش یا افزایش قیمت لاستیک تا پایان سال زودهنگام است.

برای مصرف‌کنندگان نیز ضروری است که هنگام خرید، علاوه بر قیمت، به تاریخ تولید، مشخصات استاندارد و اصالت تایر توجه کنند. تعویق تعویض لاستیک فرسوده صرفاً به امید کاهش قیمت، می‌تواند ایمنی خودرو را به خطر بیندازد.

جمع‌بندی؛ بازار لاستیک در انتظار نتیجه تصمیم بزرگ ستاد تنظیم بازار

بازار لاستیک خودرو در آبان ۱۴۰۵ در شرایطی قرار گرفته که دو سیاست متفاوت، یعنی آزادسازی قیمت تایرهای سبک و توسعه توزیع مستقیم، می‌توانند مسیر آینده آن را تعیین کنند.

از یک طرف، تولیدکنندگان از فاصله ۶۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت کارخانه و بازار انتقاد دارند و افزایش ۲۵ درصدی تولید تا پایان سال را پیش‌بینی کرده‌اند. از طرف دیگر، تجربه عرضه مستقیم در تهران نشان داده است که کاهش واسطه‌ها می‌تواند قیمت برخی محصولات را پایین بیاورد.

با این حال، قیمت‌های اعلام‌شده برای تایرهای ایرانی نشان می‌دهد تعویض چهار حلقه لاستیک در برخی مدل‌ها همچنان هزینه‌ای نزدیک به ۴۸ میلیون تومان دارد.

نتیجه اصلی آن است که آزادسازی قیمت به‌تنهایی تضمین‌کننده ارزان شدن لاستیک نیست. کاهش واقعی هزینه رانندگان زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که افزایش تولید، تأمین پایدار مواد اولیه و اصلاح شبکه توزیع به‌صورت هم‌زمان تحقق پیدا کند.

اکنون مهم‌ترین شاخص برای سنجش موفقیت مصوبه جدید، تغییر قیمت واقعی خرید تایر در بازار مصرف خواهد بود؛ نه صرفاً کاهش فاصله آماری میان نرخ کارخانه و قیمت آزاد.