خبر تازه از قیمت خرید تضمینی گندم ۱۴۰۶؛ نرخ پیشنهادی ۸۵ هزار تومانی در انتظار تصویب نهایی
با آغاز آذرماه ۱۴۰۵، بلاتکلیفی قیمت خرید تضمینی گندم همچنان یکی از مهمترین دغدغههای کشاورزان کشور است. اگرچه طبق قانون، نرخ خرید تضمینی محصولات اساسی کشاورزی باید تا پایان تیرماه تعیین شود، اختلافنظر میان اعضای شورای قیمتگذاری باعث شده پس از گذشت حدود چهار ماه از پایان مهلت قانونی، قیمت نهایی گندم هنوز اعلام نشود.
اکنون تازهترین اظهارات وزیر جهاد کشاورزی درباره نزدیک شدن دیدگاه اعضای شورا، امیدواریها برای پایان این بلاتکلیفی را افزایش داده است؛ هرچند هنوز هیچ نرخ قطعی یا زمان مشخصی برای ابلاغ مصوبه اعلام نشده است.
قیمت خرید تضمینی گندم ۱۴۰۶ چه زمانی اعلام میشود؟
غلامرضا نوری قزلجه شامگاه شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ در گفتوگویی تلویزیونی اعلام کرد که مذاکرات برای تعیین قیمت خرید تضمینی گندم ادامه دارد و دیدگاه اعضای شورای قیمتگذاری نسبت به گذشته به یکدیگر نزدیکتر شده است.
به گفته وزیر جهاد کشاورزی، اختلافنظر میان ۹ عضو شورا، شامل سه نماینده دولت و شش نماینده تشکلها و بخش کشاورزی، تاکنون مانع دستیابی به توافق نهایی شده است.
نوری قزلجه همچنین تأکید کرد که در محاسبه قیمت جدید گندم، افزایش هزینههای تولید و آثار آزادسازی نرخ برخی نهادههای کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است.
وزیر جهاد کشاورزی پیشتر در آبانماه نیز نسبت به تعیین تکلیف سریع قیمت گندم ابراز امیدواری کرده بود؛ بااینحال، اعلام زمان قطعی همچنان به نتیجه مذاکرات شورای قیمتگذاری بستگی دارد.
پیشنهاد گندم ۸۵ هزار تومانی؛ اختلاف ۲۵ هزار تومانی دولت و کشاورزان
عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، پیشتر اعلام کرده بود که قیمت پیشنهادی این بنیاد برای خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم در سال زراعی جدید ۸۵ هزار تومان است.
به گفته وی، این نرخ بر اساس افزایش هزینههای تولید و بررسیهای کارشناسی تعیین شده است، اما نمایندگان سازمان برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی بر تعیین نرخ ۶۰ هزار تومانی تأکید داشتهاند.
اختلاف ۲۵ هزار تومانی میان این دو پیشنهاد، یکی از موانع اصلی تعیین تکلیف قیمت خرید تضمینی گندم محسوب میشود.
بااینحال، هنوز مشخص نیست توافق نهایی اعضای شورا به کدامیک از این ارقام نزدیکتر خواهد بود.
قیمت خرید تضمینی گندم نسبت به سال گذشته چقدر افزایش مییابد؟
قیمت خرید تضمینی گندم در سال زراعی گذشته پس از اعمال اصلاحات ارزی و افزایش هزینه نهادههای کشاورزی، به محدوده ۴۷ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
با در نظر گرفتن نرخ متوسط ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومانی سال گذشته، میزان افزایش احتمالی قیمت خرید تضمینی گندم در سناریوهای مختلف به شرح زیر است.
|
قیمت احتمالی هر کیلو گندم |
میزان افزایش نسبت به نرخ متوسط سال گذشته |
|---|---|
|
۶۰ هزار تومان |
۲۳.۷ درصد |
|
۷۰ هزار تومان |
۴۴.۳ درصد |
|
۷۵ هزار تومان |
۵۴.۶ درصد |
|
۸۰ هزار تومان |
۶۴.۹ درصد |
|
۸۵ هزار تومان |
۷۵.۳ درصد |
ارقام میانی جدول صرفاً سناریوهای محاسباتی هستند و لزوماً در شورای قیمتگذاری مطرح نشدهاند.
در صورت تصویب پیشنهاد ۸۵ هزار تومانی بنیاد ملی گندمکاران، قیمت خرید تضمینی این محصول بیش از ۷۵ درصد نسبت به نرخ متوسط سال گذشته افزایش خواهد یافت.
چرا اعلام قیمت خرید تضمینی گندم چهار ماه به تأخیر افتاد؟
بر اساس اصلاح قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی، قیمت این محصولات باید تا پایان تیرماه هر سال تعیین شود تا کشاورزان پیش از آغاز فصل کشت بتوانند درباره فعالیت اقتصادی خود تصمیمگیری کنند.
بااینحال، در سال جاری اختلاف درباره میزان افزایش قیمت گندم و محدودیت منابع مالی دولت باعث طولانی شدن مذاکرات شده است.
برخی گزارشها نیز از برگزار نشدن تعدادی از جلسات شورا به دلیل غیبت نمایندگان ارشد بخش اقتصادی دولت حکایت دارند.
تأخیر در تصمیمگیری، امکان برنامهریزی مالی کشاورزان را محدود کرده و ممکن است بر انتخاب محصول، سطح زیر کشت و میزان استفاده از نهادههای کشاورزی تأثیر بگذارد.
افزایش قیمت کود و سم؛ چالش اصلی گندمکاران
یکی از مهمترین دلایل درخواست کشاورزان برای افزایش قیمت خرید تضمینی گندم، رشد هزینه تهیه نهادههای کشاورزی است.
افزایش قیمت کود شیمیایی، سموم، بذر، دستمزد نیروی انسانی، ماشینآلات و هزینه آبیاری باعث شده هزینه تمامشده تولید گندم نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کند.
وزیر جهاد کشاورزی نیز تأکید کرده است که آثار آزادسازی قیمت برخی نهادهها در محاسبه نرخ جدید گندم مورد توجه قرار خواهد گرفت.
بااینحال، اگر قیمت خرید تضمینی متناسب با هزینه واقعی تولید تعیین نشود، احتمال کاهش انگیزه کشاورزان برای ادامه کشت گندم وجود دارد.
کاهش سطح زیر کشت گندم؛ پیامد احتمالی تأخیر در قیمتگذاری
گندم از راهبردیترین محصولات کشاورزی ایران محسوب میشود و بخش مهمی از امنیت غذایی کشور به میزان تولید داخلی این محصول وابسته است.
در شرایطی که کشاورزان از سودآوری کشت گندم اطمینان نداشته باشند، ممکن است بخشی از زمینهای خود را به تولید محصولاتی مانند جو اختصاص دهند.
به همین دلیل، اعلام بهموقع قیمت خرید تضمینی گندم صرفاً یک مطالبه صنفی نیست، بلکه تصمیمی مهم در حوزه امنیت غذایی و مدیریت واردات کشور محسوب میشود.
دولت سال گذشته چقدر گندم از کشاورزان خرید؟
بر اساس آمار اعلامشده از سوی بنیاد ملی گندمکاران، میزان خرید تضمینی گندم در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ به حدود هشت میلیون و ۴۸۱ هزار تن رسید.
این میزان گندم توسط بیش از ۶۱۴ هزار کشاورز به مراکز خرید تضمینی در سراسر کشور تحویل داده شد.
اگر میزان خرید تضمینی در سال آینده نیز در همین سطح باقی بماند، تصویب نرخ ۸۵ هزار تومانی به حدود ۷۲۱ همت منابع مالی برای خرید گندم نیاز خواهد داشت. این رقم در صورت تعیین نرخ ۶۰ هزار تومانی حدود ۵۰۹ همت خواهد بود.
این محاسبه فرضی نشان میدهد چرا تعیین قیمت گندم علاوه بر هزینههای تولید، به یکی از موضوعات مهم بودجهای دولت تبدیل شده است.
افزایش قیمت خرید تضمینی گندم باعث گرانی نان میشود؟
یکی از نگرانیهای مصرفکنندگان پس از انتشار اخبار مربوط به افزایش قیمت خرید تضمینی گندم، احتمال گران شدن نان است.
بااینحال، قیمت خرید گندم از کشاورزان با نرخ فروش گندم و آرد یارانهای به نانواییها تفاوت دارد. دولت بخش عمده اختلاف میان این دو نرخ را در قالب یارانه تأمین میکند.
بنابراین، افزایش قیمت خرید تضمینی گندم لزوماً به معنای افزایش فوری قیمت نان نیست؛ اما میتواند هزینه تأمین یارانه نان را برای دولت افزایش دهد.
پیشبینی قیمت خرید تضمینی گندم ۱۴۰۶
با توجه به اختلاف میان پیشنهادهای مطرحشده و افزایش هزینه تولید، انتظار میرود نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی جدید نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کند.
تعیین نرخ نزدیک به پیشنهاد کشاورزان میتواند انگیزه تولید را تقویت کند، اما نیازمند تأمین منابع مالی بیشتری از سوی دولت خواهد بود. در مقابل، تصویب نرخ پایینتر بدون اجرای سیاستهای حمایتی مکمل ممکن است صرفه اقتصادی گندمکاری را تحت تأثیر قرار دهد.
تا امروز یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵، قیمت نهایی خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ هنوز اعلام نشده و نرخ ۸۵ هزار تومان همچنان در حد پیشنهاد است. اکنون نگاه صدها هزار گندمکار به تصمیم نهایی شورای قیمتگذاری دوخته شده است؛ تصمیمی که میتواند آینده تولید گندم، میزان وابستگی کشور به واردات و هزینه تأمین امنیت غذایی در سال ۱۴۰۶ را تعیین کند.