بازار خودرو در روزهای پایانی تیر ۱۴۰۵ همچنان در وضعیت رکودی و پرنوسان قرار دارد؛ بازاری که نه توان صعود سنگین دارد و نه نشانه‌ای از کاهش بنیادین قیمت‌ها در آن دیده می‌شود. بابک صدرایی، کارشناس بازار خودرو، معتقد است حرکت قیمت‌ها در هفته‌های اخیر بیشتر «سینوسی» بوده و افزایش یا کاهش‌های مقطعی، بیش از آنکه از تغییرات عمیق در عرضه و تقاضا ناشی شود، تحت تأثیر اخبار سیاسی، نرخ ارز، سیگنال‌های اقتصادی و فضای روانی بازار قرار دارد. گزارش‌های تازه از بازار نیز همین تصویر را تأیید می‌کند؛ خودرو ۴۵ در تحلیل بازار تیرماه نوشته بازار خودرو ایران از ۶ تا ۱۹ تیر تحت تأثیر نوسانات ارز، تحولات سیاسی و اخبار مربوط به واردات و عرضه، روزهای پرابهامی را تجربه کرده، هرچند کلیت بازار همچنان در رکود باقی مانده است.

بازار خودروهای کارکرده در تیر ۱۴۰۵ همچنان یکی از فعال‌ترین بخش‌های معاملات خودرو در ایران است و در این میان، محصولات جک به دلیل سابقه طولانی حضور در بازار، کیفیت مونتاژ قابل قبول، دسترسی نسبتاً مناسب به قطعات و شناخت خریداران از مدل‌هایی مانند J5، J4، S3 و S5 جایگاه ویژه‌ای دارند. بررسی آگهی‌های منتشرشده نشان می‌دهد جک J5 مدل ۱۳۹۳ با ۱۷۸ هزار کیلومتر کارکرد و دو لکه رنگ، یک میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان قیمت خورده و جک S5 مدل ۱۳۹۴ با ۲۲۰ هزار کیلومتر کارکرد و بدنه بدون رنگ، در محدوده دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان آگهی شده است. در سوی دیگر، جک J4 مدل ۱۴۰۳ با کارکرد ۳۱ هزار کیلومتر و بدنه بدون رنگ، حدود دو میلیارد تومان قیمت دارد و جک S3 مدل ۱۳۹۷ با ۱۳۴ هزار کیلومتر کارکرد، دو میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان اعلام شده است. این ارقام نشان می‌دهد بازار جک‌های کارکرده بیش از هر چیز به ترکیب سال ساخت، سلامت بدنه، کارکرد و نوع کلاس خودرو واکنش نشان می‌دهد.

قیمت نهایی شاهین در کارخانه از حدود یک میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان برای نسخه GL دنده‌ای آغاز می‌شود و در شاهین پلاس اتوماتیک به یک میلیارد و ۵۶۱ میلیون تومان می‌رسد؛ اختلافی نزدیک به ۴۴۲ میلیون تومان. اما این فاصله فقط بهای یک گیربکس اتوماتیک یا چند آپشن نیست. شاهین پلاس برخلاف شاهین اتوماتیک CVT از موتور ۱.۶ لیتری تنفس طبیعی و گیربکس شش‌سرعته AT استفاده می‌کند. در مقابل، نسخه CVT همچنان موتور توربوشارژ خانواده قدیمی شاهین را دارد. بنابراین خریدار پیش از انتخاب باید میان قیمت کمتر، هزینه نگهداری، راحتی رانندگی و تفاوت فنی دو نسخه تصمیم بگیرد.

بازار پراید کارکرده در خرداد ۱۴۰۵ همچنان یکی از شلوغ‌ترین و پرتقاضاترین بخش‌های معاملات خودروهای دست‌دوم در ایران است؛ بازاری که با وجود توقف تولید، ضعف ایمنی و قدیمی بودن پلتفرم، هنوز به دلیل هزینه نگهداری پایین، قطعات فراوان و قیمت کمتر نسبت به بسیاری از خودروهای داخلی، مقصد اصلی خریداران کم‌بودجه محسوب می‌شود. بررسی آگهی‌های امروز نشان می‌دهد قیمت پرایدهای کارکرده از حدود ۴۹۵ میلیون تومان برای مدل‌های قدیمی‌تر صندوق‌دار تا ۸۸۰ میلیون تومان برای پراید ۱۱۱ مدل ۱۳۹۸ کم‌کارکرد نوسان دارد. این اختلاف قیمتی نشان می‌دهد در بازار پراید، فقط سال تولید تعیین‌کننده نیست؛ کارکرد، رنگ‌شدگی، سلامت فنی، تیپ خودرو و نقدشوندگی مدل‌ها هم نقش مهمی در قیمت نهایی دارند. اقتصادآنلاین نیز در گزارش بازار خرداد ۱۴۰۵، پراید ۱۱۱ مدل ۱۳۹۵ با ۱۸۳ هزار کیلومتر کارکرد و یک لکه رنگ را حدود ۶۲۰ میلیون تومان و پراید ۱۱۱ مدل ۱۳۹۲ با ۱۹۶ هزار کیلومتر کارکرد و صافکاری بدون رنگ را حدود ۶۳۰ میلیون تومان گزارش کرده است.

بازار پژو ۲۰۷ امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ وارد فاز اصلاحی شد و بیشتر نسخه‌های این هاچ‌بک پرتقاضای ایران‌خودرو با کاهش قیمت همراه شدند. مهم‌ترین افت مربوط به پژو ۲۰۷ اتوماتیک صفر بود که طبق گزارش اقتصادآنلاین، با کاهش ۱۲۱ میلیون تومانی نسبت به روز گذشته، به دو میلیارد و ۴۵۹ میلیون تومان رسید. نسخه‌های دیگر این خودرو نیز از موج اصلاح قیمت‌ها دور نماندند؛ پژو ۲۰۷ دنده‌ای فرمان برقی، ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک و ۲۰۷ موتور TU3 همگی افت قیمت را تجربه کردند. فعالان بازار این کاهش را بیش از آنکه ناشی از تغییر محسوس در عرضه بدانند، نتیجه عقب‌نشینی تقاضای سرمایه‌ای، کاهش انتظارات تورمی و اثر مستقیم نوسانات دلار بر خودروهای نقدشونده می‌دانند.

دور جدید فروش محصولات ایران‌خودرو در تیر ۱۴۰۵ با یک تفاوت مهم آغاز می‌شود: این مرحله به‌صورت فروش قطعی و بدون قرعه‌کشی برگزار خواهد شد. طبق اعلام منتشرشده، متقاضیان هنگام ثبت درخواست در سامانه فروش اینترنتی ایران‌خودرو باید وجه کامل خودروی موردنظر را در حساب بانکی خود داشته باشند؛ زیرا این طرح بر پایه پرداخت نقدی و تکمیل ظرفیت طراحی شده است. ثبت‌نام برای متقاضیان طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و طرح جایگزینی خودروهای فرسوده از ساعت ۱۰ صبح و برای متقاضیان عادی از ساعت ۱۲ ظهر آغاز می‌شود و فرآیند ثبت‌نام به مدت ۲۴ ساعت یا تا زمان تکمیل ظرفیت ادامه خواهد داشت. خبرگزاری فارس نیز گزارش داده این عرضه در قالب دو روش فروش فوری با موعد تحویل ۳۰ روزه و فروش فوق‌العاده با موعد تحویل ۹۰ روزه از سه‌شنبه ۲۳ تیرماه اجرا می‌شود.

قیمت خودرو امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار آزاد همچنان در محدوده‌های میلیاردی و دور از دسترس بخش بزرگی از خریداران قرار دارد. پژو ۲۰۷ اتوماتیک مدل ۱۴۰۵ با قیمت دو میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان، تارا اتوماتیک با نرخ دو میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان و دنا پلاس اتوماتیک با قیمت دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان عرضه شدند. در سوی دیگر بازار، پراید وانت با نرخ ۷۰۰ میلیون تومان ارزان‌ترین و چانگان CS35 پلاس با قیمت چهار میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان گران‌ترین خودروی فهرست امروز بود.

وزارت صنعت، معدن و تجارت در تصمیمی تازه، مسیر بخشی از پرونده‌های ثبت‌سفارش واردات خودروی سواری جانبازان را کوتاه‌تر کرد. بر اساس اعلام جدید، تمام پرونده‌هایی که تا تاریخ ۷ تیر ۱۴۰۵ ثبت شده‌اند و محل تأمین ارز آن‌ها «سپرده خود»، «سپرده دیگران» یا ترکیبی از این دو روش باشد، می‌توانند بدون نیاز به کنترل مجوز سهمیه ارزی، وارد مراحل بعدی فرآیند واردات شوند. این تصمیم برای جانبازان مشمول و واردکنندگانی که پرونده آن‌ها در مرحله ثبت‌سفارش یا تکمیل فرآیند اداری متوقف مانده، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از گلوگاه‌های اصلی رسیدگی به پرونده‌ها را حذف می‌کند. با این حال، معافیت جدید مطلق نیست و در صورت تغییر ارزش پیش‌فاکتور، نوع ارز یا حوزه سهمیه واردات، پرونده دوباره طبق روال معمول بررسی خواهد شد.

قیمت فولکس‌واگن ID.4 پرو در تیر ۱۴۰۵ با جهشی سنگین، بار دیگر بازار خودروهای برقی وارداتی را خبرساز کرد. بر اساس نرخ‌نامه جدید خودروسازان راین، بهای این کراس‌اوور تمام‌برقی از ۶ میلیارد و ۷۹۰ میلیون تومان به ۸ میلیارد و ۹۷۰ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی افزایش ۲ میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومانی و رشدی نزدیک به ۳۲ درصد. این تغییر قیمت فقط یک عدد تازه در جدول فروش نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر جایگاه خودروهای برقی وارداتی در ایران است. ID.4 پرو که پیش‌تر به‌عنوان یکی از جذاب‌ترین گزینه‌های برقی بازار شناخته می‌شد، حالا با قیمت نزدیک به ۹ میلیارد تومان وارد محدوده‌ای شده که خریداران را ناچار به مقایسه جدی‌تر میان برند، خدمات پس از فروش، زیرساخت شارژ و ارزش خرید می‌کند. باما نیز در جدول قیمت‌گذاری خودروسازان راین، قیمت تیپ PRO را در اردیبهشت ۱۴۰۵ معادل ۶.۷۹ میلیارد و در تیر ۱۴۰۵ معادل ۸.۹۷ میلیارد تومان ثبت کرده است.

تعرفه واردات خودرو در ظاهر ابزاری برای حمایت از تولید ملی، حفظ اشتغال و جلوگیری از خروج ارز است؛ اما وقتی این حمایت بدون زمان‌بندی، معیار عملکرد و الزام به ارتقای فناوری ادامه پیدا کند، نتیجه می‌تواند کاملاً معکوس باشد. تعرفه‌های بالا قیمت خودروهای خارجی را افزایش می‌دهند، رقابت را محدود می‌کنند و از مسیر انتقال تقاضا، به رشد قیمت خودروهای داخلی نیز دامن می‌زنند. مسئله اصلی بازار ایران دیگر اصل حمایت نیست؛ بلکه این پرسش است که صنعت خودرو در برابر چند دهه حمایت تعرفه‌ای چه تعهد قابل‌اندازه‌گیری به مصرف‌کننده داده است؟