شوک ۳۷ تا ۶۵ درصدی ایران خودرو به بازار خودرو+ جدول

ایران‌خودرو در واکنش به حذف ارز ترجیحی، نوسانات ارزی و افزایش قابل‌توجه بهای نهاده‌های تولید، فهرست جدید قیمت محصولات خود را از طریق سامانه کدال منتشر کرد. این اقدام، شرکت مذکور را به نخستین خودروساز بزرگ داخلی تبدیل می‌کند که به‌صورت رسمی نسبت به تحولات اخیر اقتصادی واکنش نشان داده است. این تصمیم را می‌توان نقطه آغاز فاز جدیدی از اصلاح قیمت‌گذاری در صنعت خودروسازی کشور دانست.

بررسی لیست جدید قیمت‌ها نشان می‌دهد که نرخ محصولات ایران‌خودرو بین 37 تا 65 درصد افزایش یافته است. خودروهای مجهزتر، نسخه‌های اتوماتیک، محصولات مونتاژی و محصولاتی که در یک سال اخیر کمتر دچار اصلاح قیمتی شده‌اند، در لیست کنونی افزایش شدیدتری را تجربه کرده‌اند. در مقابل، محصولات اقتصادی‌تر نیز هرچند رشد کمتری داشته‌اند، اما همچنان با افزایش قیمتی قابل‌توجهی مواجه شده‌اند، به‌طوری‌که کف قیمت محصولات سواری ایران خودرو به 941 میلیون تومان رسیده است.

با این حال، هم‌زمان با اصلاح قیمت‌ها، شرایط معیشتی خانوارها و کاهش توان مصرف‌کننده به یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازار خودرو تبدیل شده است. رشد عمومی سطح قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید، افزایش هزینه‌های ضروری زندگی و فاصله معنادار میان درآمدها و تورم موجب شده است بخش قابل‌توجهی از تقاضای مصرفی به حاشیه رانده شود.

‌این اقدام ایران‌خودرو به‌عنوان سیگنالی برای سایر خودروسازان داخلی تلقی می‌شود و انتظار می‌رود روند افزایش قیمت‌ها در هفته‌های آینده ادامه یابد. در شرایط فعلی، ایجاد تعادل میان پایداری تولید و توان خرید مصرف‌کننده، مهم‌ترین چالش بازار خودرو محسوب می‌شود. اما با توجه به مناسبات کنونی، تغییرات قیمتی محصولات ایران خودرو چگونه بوده است و برآیند کارشناسان از آینده بازار خودرو چیست؟

تغییرات قیمتی محصولات ایران خودرو

نمود حذف ارز ترجیحی در نرخ محصولات ایران خودرو

در این زمینه، مرتضی مصطفوی، کارشناس صنعت خودروسازی، پیش‌تر  گفت: با وجود آنکه بخشی از مدیریت صنعت خودروسازی به بخش خصوصی واگذار شده بود، حمایت‌های بدون ضابطه همچنان ادامه داشت و خروجی موثری نیز مشاهده نمی‌شد. تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی را می‌توان اقدامی در راستای مقابله با تنبلی ساختاری نه فقط در صنعت خودروسازی، بلکه در کل اقتصاد وابسته کشور دانست. این اقدام به‌طور طبیعی شوک قیمتی به صنعت وارد می‌کند و آثار آن در قیمت‌ها نمایان می‌شود.

بازار به یک قیمت میانی نزدیک می‌شود

مصطفوی تشریح کرد: برآیند شرایط عرضه و تقاضا نشان می‌دهد که اگر وضعیت کنونی بدون شوک خاص دیگری ادامه یابد، فاصله میان قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد کاهش پیدا می‌کند و بازار به یک قیمت میانی نزدیک می‌شود. بر این اساس، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال افزایش قیمت خودرو بیش از ۱۰ تا ۲۰ درصد نباشد. این افزایش محدود ناشی از بالا رفتن هزینه تولید از یک سو و کاهش انگیزه‌های سفته‌بازانه در بازار از سوی دیگر است.

کاهش هزینه تولید با وقفه زمانی خود را نشان می‌دهد

این کارشناس صنعت خودروسازی خاطرنشان کرد: اما در صورتی که نرخ ارز روند نزولی به خود بگیرد، ممکن است حتی قیمت خودرو در بازار آزاد کاهش یابد؛ زیرا در این حالت، تقاضای سفته‌بازانه به‌سرعت از بازار خارج می‌شود. البته باید توجه داشت که کاهش نرخ ارز در کوتاه‌مدت اثر مستقیمی بر هزینه تولید ندارد، زیرا خودروسازان قطعات و مواد اولیه مورد نیاز تولید فعلی را با نرخ‌های بالاتر ماه‌های گذشته تامین کرده‌اند. بنابراین کاهش هزینه تولید با وقفه زمانی و عمدتاً در بهار سال آینده خود را نشان خواهد داد.

باید نظارت موثر بر عملکرد خودروسازان اعمال شود

او افزود: در صورت تداوم شرایط فعلی و نبود شوک ارزی افزایشی، انتظار می‌رود در سال آینده هزینه تولید کاهش یابد و به‌صورت منطقی قیمت کارخانه نیز کاهش پیدا کند، مشروط بر آنکه نظارت موثر بر عملکرد خودروسازان اعمال شود. در مجموع، بازار خودرو در برابر شوک‌های ارزی بسیار حساس است؛ هرگونه جهش افزایشی در نرخ ارز به‌سرعت به افزایش قیمت خودرو منجر می‌شود و در مقابل، شوک کاهشی ارزی نیز می‌تواند کاهش قیمت خودرو را به دنبال داشته باشد.