سقوط بیت‌کوین در گرداب بحران اعتماد؛ هم‌جهتی رمزارزها با بازار سهام

بازار جهانی رمزارزها بار دیگر در مرکز توجه فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران قرار گرفته؛ اما این‌بار نه به‌دلیل رکوردشکنی‌های قیمتی، بلکه به‌واسطه سقوطی عمیق و ادامه‌دار که پرسش‌های جدی درباره آینده این بازار مطرح کرده است. به نقل از بلومبرگ، بزرگ‌ترین رمزارز جهان به روند نزولی خود ادامه می‌دهد؛ روندی که از اوج آن در ماه اکتبر سال گذشته تاکنون بیش از ۴۰ درصد از ارزش بیت‌کوین را از میان برده است. این کاهش ممتد، دیگر یک نوسان کوتاه‌مدت تلقی نمی‌شود، بلکه نشانه‌ای از ورود بازار به مرحله‌ای تازه از بازنگری و احتیاط است.

ثبت ضعیف‌ترین قیمت بیت‌کوین در ماه‌های اخیر

بیت‌کوین روز چهارشنبه با افتی تا ۵.۴ درصد، به سطح ۷۲ هزار و ۴۷ دلار سقوط کرد؛ قیمتی که ضعیف‌ترین سطح آن از ۶ نوامبر ۲۰۲۴ محسوب می‌شود. این تاریخ از نظر نمادین نیز اهمیت دارد، چرا که تنها یک روز پس از انتخاب مجدد دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده است؛ رویدادی که در آن مقطع، امیدها به سیاست‌های اقتصادی حامی دارایی‌های پرریسک را تقویت کرده بود. اکنون، فاصله گرفتن بیت‌کوین از آن سطوح قیمتی، بیانگر تغییر جدی در انتظارات بازار است.

فاصله گرفتن بازار از هیجان اکتبر

اوج‌گیری قیمت بیت‌کوین در ماه اکتبر گذشته، حاصل ترکیبی از خوش‌بینی سیاسی، ورود سرمایه‌های تازه و تقویت این تصور بود که رمزارزها می‌توانند در برابر نااطمینانی‌های اقتصاد جهانی نقش جایگزین ایفا کنند. با این حال، گذشت زمان نشان داد که این هیجان، بیش از آن‌که بر بنیان‌های پایدار استوار باشد، بر موج انتظارات کوتاه‌مدت سوار شده بود. افت بیش از ۴۰ درصدی قیمت از آن زمان تاکنون، حکایت از تخلیه تدریجی این هیجان و بازگشت بازار به واقعیت‌های سخت‌گیرانه‌تر دارد.

بحران اعتماد؛ کلیدواژه روزهای اخیر

شِیلیانگ تانگ، شریک مدیریتی شرکت Monarq Asset Management، وضعیت فعلی بازار را عبور از یک بحران اعتماد توصیف می‌کند. این عبارت، شاید دقیق‌ترین توصیف از شرایط کنونی باشد. در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران نه‌تنها نسبت به مسیر کوتاه‌مدت قیمت‌ها مردد هستند، بلکه درباره جایگاه بلندمدت رمزارزها در سبد دارایی‌های خود نیز تجدیدنظر می‌کنند. بحران اعتماد زمانی شکل می‌گیرد که روایت‌های مسلط گذشته، دیگر پاسخگوی تحولات جدید نباشد و بازار به‌دنبال تعریف دوباره‌ای از ارزش و ریسک بگردد.

زیان تاریخی در ارزش دارایی‌های دیجیتال

ابعاد این افت تنها به بیت‌کوین محدود نمی‌شود. دارایی‌های رمزارزی از زمان اوج اکتبر تاکنون حدود ۱.۷ تریلیون دلار از ارزش خود را از دست داده‌اند؛ رقمی که به‌روشنی از شدت و گستردگی فشار فروش حکایت دارد. چنین کاهشی، بازار رمزارزها را وارد یکی از بزرگ‌ترین دوره‌های اصلاحی تاریخ خود کرده و بسیاری از پروژه‌ها و سرمایه‌گذاران خرد را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است.

از لیکوییدیشن‌های کریپتویی تا تنش میان دارایی‌ها

مراحل اولیه این افت، عمدتاً ناشی از لیکوییدیشن‌های خاص بازار کریپتو بود؛ پدیده‌ای که در آن، افت قیمت‌ها موجب بسته شدن خودکار موقعیت‌های اهرمی و تشدید فشار فروش می‌شود. اما آنچه در روز چهارشنبه رخ داد، ماهیتی متفاوت داشت. فشار جدید، به تنش‌های گسترده‌تر میان دارایی‌ها گره خورد و نشان داد که بازار رمزارز دیگر در خلأ حرکت نمی‌کند، بلکه بخشی از یک منظومه بزرگ‌تر از دارایی‌های پرریسک شده است.

فروش هماهنگ در بازارهای جهانی

روز چهارشنبه، بازارهای مالی شاهد فروش هماهنگ دارایی‌ها بودند؛ وضعیتی که در آن، رمزارزها، سهام و به‌ویژه بخش‌های حساس به نرخ بهره هم‌زمان تحت فشار قرار گرفتند. شاخص نزدک ۱۰۰ بیش از ۲ درصد افت کرد و زیان‌ها به سهام نرم‌افزاری، سازندگان تراشه و سایر شرکت‌های فناوری سرایت کرد. این هم‌زمانی، بار دیگر فرضیه هم‌بستگی بالای بیت‌کوین با سهام فناوری را تقویت کرد.

بیت‌کوین و نزدک؛ هم‌مسیر در روزهای بحرانی

گرگ گوتاس، رئیس معاملات خارج از بورس در شرکت سرمایه‌گذاری رمزارزی Flowdesk، معتقد است که اگرچه نشانه‌ای از وحشت گسترده در میان مشتریان دیده نمی‌شود، اما بیت‌کوین طی دو روز گذشته هم‌جهت با نزدک در مسیر نزولی معامله شده است. این اظهارنظر، تصویری روشن از رفتار فعلی بازار ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن، بیت‌کوین بیش از آن‌که دارایی مستقل تلقی شود، در عمل رفتاری مشابه سهام پرریسک از خود نشان می‌دهد.

نوسان سرمایه در ETFهای بیت‌کوین

رفتار سرمایه‌گذاران نهادی نیز مؤید فضای تردیدآمیز بازار است. جریان‌های ورودی به صندوق‌های قابل معامله در بورس بیت‌کوین که در آمریکا فهرست شده‌اند، همچنان ناپایدار باقی مانده است. بر اساس داده‌های بلومبرگ، این صندوق‌ها روز دوشنبه شاهد ورود خالص حدود ۵۶۲ میلیون دلار سرمایه بودند، اما تنها یک روز بعد، سرمایه‌گذاران ۲۷۲ میلیون دلار از این مجموعه خارج کردند. این تغییر سریع جهت سرمایه، نشان‌دهنده نبود اجماع و استراتژی پایدار در میان بازیگران بزرگ بازار است.

چالش جدی روایت پناهگاه امن

یکی از مهم‌ترین پیامدهای افت اخیر، افزایش تردیدها درباره نقش بیت‌کوین به‌عنوان پناهگاه امن در دوره‌های تنش بازار است. سال‌هاست که حامیان این رمزارز، آن را طلای دیجیتال می‌نامند و بر ویژگی‌هایی مانند عرضه محدود و استقلال از سیاست‌های پولی تأکید می‌کنند. اما رفتار اخیر قیمت‌ها، این روایت را با چالش جدی مواجه کرده است. بیت‌کوین اکنون نزدیک به ۴۰ درصد پایین‌تر از رکورد اکتبر خود قرار دارد؛ وضعیتی که با تعریف کلاسیک یک دارایی امن هم‌خوانی ندارد.

افت گسترده در کل بازار رمزارز

ریزش‌ها به بیت‌کوین ختم نشده و کل بازار رمزارز از اواخر ماه گذشته تاکنون بیش از ۴۶۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست داده است. این کاهش فراگیر، نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در حال خروج از طیف وسیعی از توکن‌ها هستند و ترجیح می‌دهند ریسک خود را کاهش دهند. در چنین شرایطی، پروژه‌های کوچک‌تر و پرریسک‌تر بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند و تمرکز بازار به‌تدریج بر دارایی‌های نقدشونده‌تر معطوف می‌شود.

نقش متغیرهای کلان اقتصادی

شرایط کلان اقتصادی جهانی نیز در پس‌زمینه این تحولات نقش مهمی ایفا می‌کند. نرخ‌های بهره بالا، سیاست‌های پولی انقباضی و نگرانی از کند شدن رشد اقتصادی، جذابیت دارایی‌های پرریسک را کاهش داده است. رمزارزها که در سال‌های گذشته از وفور نقدینگی و سیاست‌های انبساطی سود برده بودند، اکنون با محیطی کاملاً متفاوت روبه‌رو هستند؛ محیطی که آزمونی جدی برای تاب‌آوری این بازار محسوب می‌شود.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار

در افق کوتاه‌مدت، بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند نوسانات شدید بیت‌کوین و سایر رمزارزها ادامه یابد. تا زمانی که بازارهای سهام، به‌ویژه بخش فناوری، در وضعیت بی‌ثباتی قرار دارند و سیگنال روشنی از تغییر سیاست‌های پولی مخابره نمی‌شود، احتمال بازگشت سریع قیمت‌ها به سطوح اوج گذشته محدود به‌نظر می‌رسد.

جمع‌بندی تحلیلی

ادامه سقوط بیت‌کوین و کاهش بیش از ۴۰ درصدی آن از اوج اکتبر، نمادی از ورود بازار رمزارزها به مرحله‌ای تازه از بلوغ و بازنگری است. بحران اعتماد، فروش هماهنگ دارایی‌ها، نوسان شدید سرمایه در ETFها و تردید فزاینده درباره نقش پناهگاه امن، همگی نشان می‌دهد که این بازار در حال عبور از یک آزمون سرنوشت‌ساز است. در شرایط کنونی، بیت‌کوین بیش از آن‌که به‌عنوان سپر امن در برابر تنش‌ها عمل کند، همچنان دارایی پرریسکی است که به تحولات کلان اقتصادی و مالی واکنش تند نشان می‌دهد. آینده این رمزارز، بیش از هر زمان دیگری، به بازسازی اعتماد و ثبات در محیط اقتصاد جهانی گره خورده است.