ریزش سنگین بیت‌کوین و اتریوم؛ پایان یک دوره هیجانی در بازار رمزارزها

بازار جهانی رمزارزها در یکی از شدیدترین دوره‌های اصلاحی خود طی ماه‌های اخیر قرار گرفته است؛ اصلاحی که نه‌تنها سودهای کوتاه‌مدت، بلکه بخش مهمی از دستاوردهای یک روند صعودی بلندمدت را نیز از میان برده است. بیت‌کوین، به‌عنوان بزرگ‌ترین و اثرگذارترین دارایی دیجیتال بازار، در هفت روز گذشته بیش از ۲۵ درصد از ارزش خود را از دست داده و اکنون به کانال ۶۳ هزار دلار سقوط کرده است؛ سطحی که آخرین‌بار پیش از موج صعودی پرهیجان پس از تحولات سیاسی آمریکا دیده شده بود.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی کوین‌مارکت‌کپ، قیمت بیت‌کوین تنها در ۲۴ ساعت گذشته ۱۲.۷ درصد کاهش یافته و تا ساعت ۲۲ به وقت گرینویچ به ۶۳ هزار و ۷۰ دلار رسیده است. این افت ناگهانی و پرشتاب، فضای روانی بازار را به‌طور محسوسی تغییر داده و بار دیگر نگرانی‌ها درباره شکنندگی رشدهای مبتنی بر هیجان را پررنگ کرده است.

بازگشت به نقطه شروع یک موج سیاسی

یکی از مهم‌ترین ابعاد این ریزش، از بین رفتن کامل رشدهایی است که بیت‌کوین پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا تجربه کرده بود. ترامپ که در ۵ نوامبر ۲۰۲۴ به پیروزی رسید، با مواضع صریح و حمایتی خود از بازار رمزارزها، انتظارات تازه‌ای را در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کرد. همین انتظارات باعث شد بیت‌کوین در مدت کوتاهی از محدوده ۶۸ هزار دلار، به سطوحی بالاتر از ۱۰۰ هزار دلار تا ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴ صعود کند.

این حرکت، بیش از آنکه حاصل تغییرات بنیادین در اقتصاد رمزارزها باشد، ریشه در خوش‌بینی سیاسی و تصور تسهیل مقررات داشت. اکنون اما بازار نشان داده است که چنین رشدهایی، در صورت نبود پشتوانه‌های پایدار، می‌توانند به همان سرعت نیز از بین بروند.

از رکورد تاریخی تا اصلاح سنگین

بر اساس گزارش‌ها، بیت‌کوین حتی در اکتبر ۲۰۲۵ موفق شد رکورد تاریخی ۱۲۶ هزار و ۲۰۰ دلار را به ثبت برساند؛ رکوردی که آن را در اوج توجه رسانه‌ای و سرمایه‌گذاری قرار داد. با این حال، فاصله میان آن قله تاریخی و قیمت‌های فعلی، عمق اصلاح اخیر را به‌خوبی نشان می‌دهد.

این افت شدید، یادآور ماهیت چرخه‌ای بازار رمزارزهاست؛ بازاری که همواره میان دوره‌های صعودی پرهیجان و اصلاح‌های عمیق در نوسان بوده است. تحلیلگران معتقدند سقوط اخیر، صرفاً یک واکنش کوتاه‌مدت نیست، بلکه نشانه‌ای از ورود بازار به فاز بازتنظیم انتظارات است.

اتریوم؛ فشار مضاعف بر آلت‌کوین‌ها

هم‌زمان با سقوط بیت‌کوین، اتریوم به‌عنوان دومین رمزارز بزرگ جهان نیز شرایط بهتری ندارد. قیمت اتریوم با افت ۱۲.۹ درصدی به حدود ۱۸۵۰ دلار رسیده و در بازه هفت‌روزه، مجموعاً ۳۴.۵ درصد کاهش را ثبت کرده است. این میزان افت، نشان می‌دهد که فشار فروش در بازار آلت‌کوین‌ها حتی شدیدتر از بیت‌کوین بوده است.

در دوره‌های اصلاح بازار، معمولاً سرمایه‌گذاران ابتدا از دارایی‌های پرریسک‌تر خارج می‌شوند و همین موضوع باعث می‌شود آلت‌کوین‌ها افت‌های عمیق‌تری را تجربه کنند. کاهش شدید قیمت اتریوم، به‌عنوان ستون اصلی اکوسیستم قراردادهای هوشمند، می‌تواند پیامدهایی فراتر از خود این رمزارز داشته باشد و بر کل بازار دیفای و توکن‌های وابسته اثر بگذارد.

نقش هیجان و خروج سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت

بررسی رفتار بازار نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از رشد قبلی بیت‌کوین و سایر رمزارزها، حاصل ورود سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت و سفته‌بازانی بوده که به‌دنبال بهره‌برداری از موج‌های خبری و سیاسی وارد بازار شدند. با تغییر فضای روانی و افزایش عدم‌قطعیت، همین گروه‌ها نخستین بازیگرانی هستند که برای خروج عجله می‌کنند.

این خروج شتاب‌زده، به‌ویژه در بازاری که اهرم‌های معاملاتی بالا و حجم بالای معاملات مشتقه دارد، می‌تواند به شکل‌گیری آبشارهای قیمتی منجر شود؛ پدیده‌ای که در آن فعال‌شدن حد ضررها و لیکوئیدشدن موقعیت‌های اهرمی، افت قیمت را تشدید می‌کند.

تأثیر عوامل کلان اقتصادی

در کنار عوامل درون‌بازاری، شرایط کلان اقتصادی نیز در تضعیف بازار رمزارزها بی‌تأثیر نبوده است. تداوم سیاست‌های انقباضی پولی، نگرانی‌ها درباره رشد اقتصاد جهانی و نوسان در بازارهای سهام، باعث شده تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک کاهش یابد. رمزارزها که همچنان در ذهن بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌عنوان دارایی‌های پرنوسان شناخته می‌شوند، در چنین فضایی بیشتر در معرض فشار فروش قرار می‌گیرند.

آیا این پایان روند صعودی است

پرسش اصلی فعالان بازار این است که آیا ریزش اخیر به‌معنای پایان کامل روند صعودی بیت‌کوین و اتریوم است یا صرفاً یک اصلاح عمیق در دل یک چرخه بزرگ‌تر. پاسخ به این پرسش، به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله سیاست‌های نظارتی دولت آمریکا، رفتار سرمایه‌گذاران نهادی و وضعیت نقدینگی جهانی.

برخی تحلیلگران معتقدند بازگشت بیت‌کوین به سطوح نزدیک به ۶۳ هزار دلار می‌تواند در میان‌مدت به‌عنوان یک حمایت روانی عمل کند، اما از دست رفتن این سطح، ریسک افت‌های بیشتر را افزایش خواهد داد. در مقابل، گروهی دیگر این اصلاح را فرصتی برای تخلیه حباب هیجانی و بازگشت بازار به مسیر منطقی‌تر ارزیابی می‌کنند.

بازار رمزارزها پس از تب سیاسی

آنچه اکنون به‌وضوح دیده می‌شود، کاهش اثرگذاری عامل سیاست در کوتاه‌مدت و بازگشت توجه بازار به واقعیت‌های اقتصادی و فنی پروژه‌هاست. پیروزی ترامپ و مواضع حمایتی او، موجی از خوش‌بینی ایجاد کرد، اما این موج نتوانست به‌تنهایی بنیان‌های قیمتی پایدار بسازد.

در چنین شرایطی، پروژه‌هایی که پشتوانه فنی قوی‌تر، کاربرد واقعی و پذیرش گسترده‌تری دارند، شانس بیشتری برای عبور از این دوره اصلاحی خواهند داشت، در حالی که دارایی‌های صرفاً مبتنی بر هیجان، بیشترین آسیب را می‌بینند.

جمع‌بندی

سقوط بیش از ۲۵ درصدی بیت‌کوین در یک هفته و افت سنگین اتریوم، نشان‌دهنده پایان یک دوره رشد هیجانی و ورود بازار رمزارزها به فاز اصلاح جدی است. از دست رفتن تمام سودهای پس از پیروزی ترامپ، یادآور این واقعیت است که حتی قدرتمندترین روایت‌های سیاسی نیز بدون پشتوانه بنیادی، دوام چندانی ندارند. آینده بازار، بیش از هر چیز به تعادل میان انتظارات سرمایه‌گذاران، شرایط اقتصاد کلان و تحولات واقعی در اکوسیستم بلاکچین وابسته خواهد بود.