بازار طلا زیر سایه ارز؛ افزایش قیمت‌ها در داخل با وجود سقوط انس جهانی

بازار طلا و سکه ایران در هفته‌ای که گذشت، بار دیگر نشان داد که بیش از هر عامل خارجی، به تحولات داخلی و به‌ویژه نوسانات نرخ ارز واکنش نشان می‌دهد. در حالی که بازارهای جهانی طلا یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های خود را تجربه کردند و در نهایت با کاهش محسوس قیمت انس همراه شدند، بازار داخلی مسیری کاملاً متفاوت را پیمود و با رشد قیمت‌ها، رکوردهای تازه‌ای را در برخی بخش‌ها به ثبت رساند. این دوگانگی رفتاری، نه‌تنها فعالان صنف طلا و جواهر بلکه مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران خرد را نیز با سردرگمی و احتیاط بیشتری مواجه کرده است.

نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و فروشندگان طلا، جواهر و نقره تهران، در تشریح وضعیت هفتگی بازار، تصویری شفاف از این تناقض ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن کاهش انس جهانی، افزایش نرخ ارز و رکود معاملات در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و نتیجه آن، بازاری پرنوسان اما کم‌رمق بوده است.

افت انس جهانی طلا و پیامدهای آن برای بازارهای بین‌المللی

در هفته گذشته، بازارهای جهانی طلا تحت تاثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی، نوسانات شدیدی را تجربه کردند. در نهایت، بهای انس جهانی طلا حدود ۷۷ دلار کاهش یافت و در محدوده ۴۸۷۴ دلار قرار گرفت. این کاهش، از منظر تحلیل‌گران بین‌المللی، نشانه‌ای از تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به سیاست‌های پولی، نرخ بهره و چشم‌انداز اقتصاد جهانی تلقی می‌شود.

در شرایط عادی، چنین افتی در قیمت انس جهانی می‌تواند به کاهش قیمت طلا در بازارهای داخلی کشورها نیز منجر شود، اما در ایران، وابستگی بازار طلا به نرخ ارز باعث شده که این قاعده همواره صدق نکند. تجربه هفته گذشته نیز بار دیگر این واقعیت را آشکار کرد که وزن متغیرهای داخلی، به‌ویژه قیمت ارز، در تعیین مسیر بازار طلا بسیار سنگین‌تر از تحولات جهانی است.

نقش نرخ ارز در تغییر مسیر بازار طلا در ایران

برخلاف افت انس جهانی، بازار داخلی طلا و سکه در هفته گذشته روندی افزایشی را طی کرد. دلیل اصلی این موضوع، نوسانات و افزایش نرخ ارز در بازار آزاد بود که اثر کاهشی انس جهانی را خنثی کرد و حتی قیمت‌ها را به سطوح بالاتری رساند.

نادر بذرافشان با تاکید بر همین نکته، اعلام کرد که افزایش نرخ ارز، عامل اصلی رشد قیمت‌ها در بازار داخلی بوده و باعث شده علیرغم کاهش قیمت جهانی طلا، بهای طلا و سکه در داخل کشور افزایش یابد. این وضعیت، بار دیگر وابستگی شدید بازار طلا به تحولات ارزی را برجسته می‌کند؛ وابستگی‌ای که در ماه‌های اخیر تشدید شده و پیش‌بینی‌پذیری بازار را به حداقل رسانده است.

افزایش قیمت طلا در بازار داخلی؛ اعداد چه می‌گویند

بررسی قیمت‌ها در بازار داخلی نشان می‌دهد که در طول هفته گذشته، طلا با رشد قابل توجهی همراه بوده است. هر مثقال طلای ۱۷ عیار با افزایش یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی، به ۸۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. این رشد، برای بسیاری از فعالان بازار، نشانه‌ای از فشار افزایشی ناشی از نرخ ارز تلقی می‌شود.

همچنین هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز در طول هفته با افزایش ۲۷۸ هزار تومانی، به ۱۹ میلیون و ۳۹۲ هزار تومان رسید. این ارقام، نه‌تنها برای مصرف‌کنندگان عادی بلکه برای صنف طلا و جواهر نیز نگران‌کننده است؛ چراکه افزایش قیمت مواد اولیه، مستقیماً بر هزینه تولید و در نهایت بر قیمت نهایی مصنوعات طلا اثر می‌گذارد.

وضعیت بازار سکه؛ رشد قیمت در کنار افت حباب

بازار سکه نیز در هفته گذشته روندی عمدتاً افزایشی را تجربه کرد. سکه طرح جدید با حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان افزایش، به ۱۹۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید و سکه طرح قدیم نیز با رشد یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی، در محدوده ۱۹۱ میلیون تومان معامله شد.

با این حال، نکته قابل توجه در بازار سکه، کاهش حباب قیمتی بود. حباب سکه در طول هفته با کاهش یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی، به شش میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید. این کاهش حباب می‌تواند نشانه‌ای از تعدیل انتظارات هیجانی در بازار باشد، هرچند که سطح قیمت‌ها همچنان بالا باقی مانده است.

در میان انواع سکه، نیم‌سکه مسیری متفاوت را طی کرد و با کاهش چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی، به ۱۰۰ میلیون تومان رسید. ربع‌سکه نیز با افت دو میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی، ۵۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شد. در مقابل، سکه یک گرمی بانک مرکزی با افزایش یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومانی، به ۲۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید که نشان‌دهنده تقاضای نسبی برای این قطعه کوچک‌تر در میان خریداران خرد است.

رکود معاملات و بلاتکلیفی خریداران

با وجود افزایش قیمت‌ها، بازار طلا و سکه همچنان در شرایط رکود و بلاتکلیفی به سر می‌برد. نوسانات شدید قیمت‌ها، باعث شده بسیاری از خریداران و حتی فروشندگان، با احتیاط بیشتری وارد معاملات شوند. افزایش قیمت‌ها در یک ماه گذشته، از نگاه بسیاری از فعالان بازار، فراتر از انتظار بوده و همین موضوع، تردید مصرف‌کنندگان را افزایش داده است.

نادر بذرافشان با اشاره به این وضعیت، تاکید می‌کند که نوسانات شدید، همه را متضرر کرده و حجم معاملات را به شکل محسوسی کاهش داده است. در چنین فضایی، حتی افزایش قیمت‌ها نیز به معنای رونق بازار نیست، بلکه بیشتر نشان‌دهنده فشارهای بیرونی و نبود ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی است.

کاهش تولید؛ زنگ خطر برای صنف طلا و جواهر

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده از سوی رئیس اتحادیه طلا و جواهر، کاهش قابل توجه تولید در این صنف است. به گفته بذرافشان، بازار از ابتدای سال با کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی تولید مواجه بوده و این وضعیت در ماه‌های اخیر تشدید شده است.

کاهش تولید، علاوه بر تاثیر منفی بر اشتغال و فعالیت واحدهای صنفی، می‌تواند در میان‌مدت به کاهش عرضه و افزایش فشار قیمتی در بازار منجر شود. این مسئله، در کنار رکود معاملات، تصویری نگران‌کننده از آینده کوتاه‌مدت بازار طلا و جواهر ترسیم می‌کند؛ بازاری که هم از سمت تقاضا و هم از سمت عرضه، با چالش‌های جدی مواجه است.

جمع‌بندی

بازار طلا و سکه ایران در هفته گذشته، نمونه‌ای روشن از تضاد میان تحولات جهانی و واقعیت‌های داخلی را به نمایش گذاشت. کاهش قابل توجه انس جهانی طلا نتوانست مانع افزایش قیمت‌ها در بازار داخلی شود و نوسانات نرخ ارز، مسیر بازار را به‌طور کامل تغییر داد. در نتیجه، قیمت طلا و سکه افزایش یافت، اما حجم معاملات کاهش پیدا کرد و رکود همچنان بر بازار سایه انداخت.

کاهش حباب سکه از یک سو و افت تولید در صنف طلا و جواهر از سوی دیگر، نشان می‌دهد که بازار در شرایطی شکننده و حساس قرار دارد. تا زمانی که ثبات به بازار ارز بازنگردد و چشم‌انداز روشنی برای متغیرهای کلان اقتصادی ترسیم نشود، انتظار می‌رود بازار طلا همچنان پرنوسان، کم‌رمق و همراه با تردید خریداران باقی بماند.