استقلال بدون مهاجم شش‌دانگ؛ وقتی وینگرها بار خط حمله را می‌کشند

استقلال در فصل جاری لیگ برتر، مسیری متفاوت اما آشنا را طی می‌کند. آبی‌ها در شرایطی تا این مقطع عنوان دومین خط حمله لیگ را به خود اختصاص داده‌اند که مهاجمان نوک این تیم، برخلاف استانداردهای رایج، سهم پررنگی در گلزنی ندارند. این تناقض ظاهری، زمانی معنا پیدا می‌کند که ساختار هجومی استقلال و نقش پررنگ وینگرها دوباره به مرکز توجه بازگردد؛ الگویی که پیش‌تر نیز در دوره نخست حضور ریکاردو ساپینتو در این تیم دیده شده بود.

بازگشت یک الگوی قدیمی در خط حمله استقلال

ساپینتو در بازگشت دوباره به نیمکت استقلال، ناخواسته یا آگاهانه، به همان مدلی رسیده که در دوره قبلی برایش جواب داده بود؛ تکیه بر وینگرهای فعال، سرعتی و گلزن به جای مهاجم نوک کلاسیک. در آن مقطع، مهدی قایدی و محمد محبی ستون‌های اصلی فاز هجومی استقلال بودند و حالا این مسئولیت به دوش بازیکنانی چون کوشکی و آسانی افتاده است. شباهت این دو مقطع، بیش از آنکه اتفاقی باشد، نشان‌دهنده نوع نگاه سرمربی پرتغالی به فوتبال هجومی است.

مهاجمان نوک؛ حلقه گمشده همیشگی

در دوره نخست حضور ساپینتو، ارسلان مطهری گزینه اصلی خط حمله بود و آرمان رمضانی نقش مهاجم تعویضی را ایفا می‌کرد. پیمان بابایی نیز در مقاطعی به‌عنوان مهاجم نوک به میدان رفت، اما هیچ‌کدام نتوانستند آمار قابل توجهی از نظر گلزنی ثبت کنند. این مشکل حالا نیز به شکلی دیگر تکرار شده و استقلال همچنان فاقد مهاجمی با شم گلزنی بالا و ثبات آماری است.

روایت یک پیشکسوت از افت مهاجمان

منصور رشیدی، پیشکسوت استقلال، با نگاهی انتقادی اما واقع‌بینانه به وضعیت خط حمله این تیم، معتقد است که استقلال در سال‌های گذشته همواره مهاجمان باکیفیتی در اختیار داشته، اما جای خالی ستاره‌هایی در سطح قایدی و محبی به‌وضوح احساس می‌شود. او تأکید می‌کند هرچند آسانی در فصل جاری عملکرد قابل قبولی داشته، اما مقایسه او با قایدی و محبی نشان می‌دهد که استقلال هنوز نتوانسته جانشینی در همان تراز فنی پیدا کند؛ موضوعی که درباره سایر بازیکنان خارجی نیز صدق می‌کند.

آمار طلایی دوره اول ساپینتو

نگاهی به آمارها، دلیل حسرت هواداران استقلال را روشن می‌کند. در لیگ بیست‌ودوم، مهدی قایدی با ۱۲ گل و محبی با ۸ گل، بار اصلی گلزنی تیم را به دوش کشیدند. ارسلان مطهری نیز با ۴ گل، نقش مکمل را ایفا کرد تا در مجموع این سه بازیکن ۲۴ گل لیگ را برای استقلال به ثبت برسانند. استقلال آن فصل را با ۵۲ گل زده در ۳۰ بازی و عنوان بهترین خط حمله لیگ به پایان رساند؛ آماری که هنوز به‌عنوان نقطه اوج هجومی این تیم در سال‌های اخیر شناخته می‌شود.

سحرخیزان؛ مهاجمی که نیاز به صیقل دارد

در فصل جاری، نگاه‌ها به عملکرد مهاجمان جوان‌تر معطوف شده است. بهمن طهماسبی، دیگر پیشکسوت استقلال، با دفاع از سحرخیزان معتقد است مشکل گلزنی این بازیکن قابل حل است. او تأکید دارد که سحرخیزان از نظر فنی بازیکن بی‌کیفیتی نیست و نمونه آن، دریبل چشم‌نوازش در دیدار مقابل پرسپولیس بود؛ حرکتی که به‌زعم طهماسبی حتی از گل کردن یک موقعیت سخت‌تر است. از نگاه او، تمرینات تخصصی و فردی می‌تواند این مهاجم را به بازدهی بالاتری برساند.

سیستم ۴-۲-۳-۱ و تغییر مرکز ثقل گلزنی

استقلال در فصل جاری عمدتاً با سیستم ۴-۲-۳-۱ بازی می‌کند؛ سیستمی که در آن یک مهاجم نوک، دو وینگر و یک بازیکن پشت مهاجم نقش‌آفرینی می‌کنند. در چنین آرایشی، طبیعی است که وینگرها و هافبک هجومی سهم بیشتری از گلزنی داشته باشند. تا اینجای فصل، بهترین ترکیب هجومی استقلال با حضور سحرخیزان، کوشکی، منیر الحدادی و آسانی شکل گرفته است؛ چهار بازیکنی که مجموعاً ۱۵ گل از ۲۶ گل استقلال را به ثمر رسانده‌اند.

روی دیگر سکه؛ ترکیب‌هایی با کمترین بازده

در مقابل، برخی ترکیب‌ها کمترین بازده هجومی را برای استقلال داشته‌اند. حضور همزمان آزادی، محمدحسین اسلامی، مهران احمدی و اسماعیل قلی‌زاده، تنها سه گل لیگ را برای آبی‌ها به همراه داشته است. این آمار، اهمیت انتخاب نفرات مناسب و هماهنگی خطوط هجومی را بیش از پیش نشان می‌دهد و ثابت می‌کند که مشکل استقلال فقط به مهاجم نوک خلاصه نمی‌شود.

تنوع گلزنی؛ نقطه قوت پنهان استقلال

با وجود همه انتقادها، یک آمار مهم و امیدوارکننده در کارنامه استقلال دیده می‌شود؛ ۱۲ بازیکن مختلف تا اینجای فصل برای این تیم گلزنی کرده‌اند. استقلال شاید مهاجم شش‌دانگ نداشته باشد، اما تنوع گلزنان و شیوه‌های رسیدن به گل، امتیازی است که ساپینتو می‌تواند روی آن حساب ویژه باز کند. این تنوع، استقلال را از وابستگی مطلق به یک یا دو بازیکن نجات داده و انعطاف تاکتیکی بیشتری به تیم بخشیده است.

جمع‌بندی

استقلال فصل جاری را با یک پارادوکس هجومی پشت سر می‌گذارد؛ تیمی که بدون مهاجم نوک گلزن، همچنان یکی از بهترین خطوط حمله لیگ را در اختیار دارد. تکیه بر وینگرها، تنوع گلزنی و ساختار تاکتیکی ساپینتو، ضعف فردی مهاجمان را تا حدی پوشش داده است. با این حال، اگر استقلال بتواند مهاجمی با ثبات و شم گلزنی بالا به این مجموعه اضافه کند یا بازیکنانی چون سحرخیزان را به اوج برساند، این خط حمله می‌تواند دوباره به استانداردهای دوران طلایی خود نزدیک شود؛ دورانی که هنوز معیار قضاوت هواداران آبی است.