پرسپولیس فصل را با امید به حفظ عنوان قهرمانی آغاز کرد، اما در نیمفصل دوم ورق برای سرخها برگشته است. سه شکست در پنج بازی اخیر، زنگ خطر را برای مدافع عنوان قهرمانی به صدا درآورده و نشان داده که مسیر رسیدن به صدر جدول چندان هموار نیست. تیمی که همیشه به ثبات و انسجامش مشهور بود، این روزها نشانههایی از تزلزل دارد و عملکرد ضعیف در بازیهای اخیر باعث نگرانی هواداران شده است.
در حالی که هنوز از نظر امتیازی فاصله زیادی تا صدر وجود ندارد، اما افت روحیه و اعتمادبهنفس در تیم مشخص است. بازیهایی که با خوشاقبالی یا تصمیمات انفرادی قابل بازگشت بودند، اکنون بهراحتی از دست میروند و این تغییر الگو –از تیمی جنگنده به تیمی شکننده– مهمترین علامت بحران است.
نقش اوسمار؛ از تاکتیک تا مدیریت بحران
اوسمار، سرمربی برزیلی پرسپولیس، از نخستین روز حضورش تلاش کرد ساختار منسجم گلمحمدی را حفظ کند و در عین حال با تغییرات تدریجی، سبک بازی تیم را به استانداردهای مدرن نزدیک نماید. اما اکنون، کمتر کسی از تاکتیکها سخن میگوید و بیشتر نگاهها به عملکرد ضعیف بازیکنان معطوف شده است.
در فضای رسانهای ایران، شکست معمولاً به پای سرمربی نوشته میشود و اوسمار نیز از این قاعده مستثنی نیست. با این حال، تحلیل دقیقتر نشان میدهد که تقصیر را نمیتوان صرفاً بر دوش او گذاشت. او بهدرستی میداند وقتی ستارههایی که باید تفاوت ایجاد کنند از فرم خارج شوند، تاکتیکها کارایی خود را از دست میدهند. از سوی دیگر، فقدان گزینههای کارآمد روی نیمکت نیز آزادی عمل او را محدود کرده است.
افت بازیکنان کلیدی؛ پاشنه آشیل تیم قهرمان
در فصول اخیر، پرسپولیس همواره بر پایه درخشش چند مهره کلیدی نتایج بزرگ گرفته است. اما حالا همان بازیکنان از مرز آمادگی خود فاصله گرفتهاند. مهاجمانی که روزی کابوس مدافعان لیگ بودند، در هفتههای اخیر در گلزنی ناکام ماندهاند و هافبکهایی که نبض بازی را در اختیار داشتند، دیگر توان کنترل جریان مسابقه را ندارند. حتی خط دفاع منسجم پرسپولیس نیز نشانههایی از لغزش نشان داده است.
این افت فردی تأثیر مستقیمی بر عملکرد جمعی دارد. وقتی بازیکنان از فشار روانی و اضطراب رهایی نیابند، اعتمادبهنفس فرو میریزد و در پی آن تصمیمهای اشتباه در زمین بیشتر میشود. پرسپولیس اکنون در مرحلهای است که نیاز دارد بار دیگر «روح برنده» خود را بازیابد؛ روحی که در سالهای گذشته این تیم را به موفقیتی بیسابقه رسانده بود.
کمبود گزینهها و دست بسته اوسمار
یکی دیگر از معضلات پرسپولیس، کمبود بازیکنان جایگزین باکیفیت است. مصدومیتها، محرومیتها و عملکرد نوسانی بازیکنان نیمکتنشین باعث شده اوسمار نتواند با تغییرات گسترده، خطوط مختلف را بازسازی کند. برخلاف برخی رقبا، سرخها عمق کافی در ترکیب ندارند و این مسئله فشار زیادی بر بازیکنان اصلی وارد کرده است.
اوسمار ترجیح داده از طریق تمرینات روانی و تاکتیکی، روحیه تیم را تقویت کند، اما بازگرداندن بازیکنان به فرم ایدهآل، تنها با تمرین ممکن نیست. در شرایطی که فرصت نقلوانتقال محدود است، او باید از همان داشتههای فعلی بیشترین بهره را ببرد و راهی برای بازگشت بازیکنان به شرایط مطلوب بیابد.
مأموریت اصلی: احیای اعتمادبهنفس
در فوتبال حرفهای، بحرانها بیش از آنکه فنی باشند، روانیاند. پرسپولیس اکنون بیش از تغییر سیستم یا چیدمان، به بازگشت اعتمادبهنفس نیاز دارد. کادر فنی بهخوبی میداند که برای شکستن چرخه ناکامی باید ذهنیت برنده را برگرداند. جلسات فنی و نشستهای روانشناختی با بازیکنان شاخص در دستور کار قرار گرفته تا از فشار انتقادات رسانهای کاسته شود.
احیای ستارهها نهتنها مهمترین هدف اوسمار است بلکه شرط بقا و موفقیت او نیز محسوب میشود. در لیگ فشرده ایران، شتاب بازگشت به فرم مطلوب باید سریع باشد؛ زیرا فاصله امتیازی در صدر بهسرعت قابل جبران یا از دست رفتن است.
بحران یا فرصت برای بازسازی هویت تیمی
بحران میتواند دو چهره داشته باشد. برای تیمی مانند پرسپولیس، که سالها قهرمانی را تجربه کرده، این مقطع سخت فرصتی برای بازنگری و بازسازی ساختار روانی و تاکتیکی است. شاید این شکستها به اوسمار کمک کنند تا ترکیب ایدهآل خود را بیابد، نفرات بیانگیزه را حذف کند و با انرژی تازه، تیم را دوباره به مسیر رقابت بازگرداند.
در تاریخ پرسپولیس، مقاطع مشابهی بارها تجربه شده اما هر بار با اتحاد درونتیمی، بازگشت موفقی رقم خورده است. هواداران نیز در این میان نقش مهمی دارند؛ حمایت آنها در چنین شرایطی میتواند به بازیکنان انگیزه بدهد تا فشار روانی را پشت سر بگذارند.
سرنوشت پرسپولیس در گرو واکنش به بحران
در نهایت، فصل پرسپولیس نه با شکستهای اخیر، بلکه با واکنش تیم به آنها تعریف خواهد شد. اوسمار اکنون در آزمون حساس خود قرار گرفته است. اگر بتواند ستارههایش را احیا کند، رقابت برای قهرمانی دوباره ممکن میشود؛ اما اگر روند فعلی تداوم یابد، خطر از دست رفتن جام جدی خواهد بود.
پرسپولیس همچنان یکی از مدعیان اصلی لیگ است، اما حفظ این جایگاه مستلزم تحول در روحیه و کیفیت بازی تیم است. راه نجات در اتحاد، تمرکز و بازسازی ذهنی نهفته است؛ همان عواملی که روزی این تیم را به آسمان قهرمانی رساندند.
جمعبندی تحلیلی:
پرسپولیس در آستانه یک پیچ تاریخی قرار دارد. سه شکست اخیر نشانهای از بیثباتی است، اما بحران فعلی همچنان قابل مدیریت است. اوسمار باید با اتکا به تجربه و درک روانشناختی خود، بازیکنانش را از فشار بیرونی رها کرده و انرژی تازهای در تیم بدمد. سرنوشت این فصل نه در تاکتیکهای پیچیده، بلکه در بازگشت شخصیت و روحیه جنگنده پرسپولیس رقم خواهد خورد. اگر این ویژگی بازگردد، هنوز هیچ چیز برای سرخها تمام نشده است.