انتقاد صریح یک پیشکسوت داوری از قضاوت‌های بحث‌برانگیز AFC

قضاوت داوران در رقابت‌های بین‌المللی همواره یکی از حساس‌ترین و بحث‌برانگیزترین ارکان فوتبال بوده است، به‌ویژه زمانی که پای تیم‌های ایرانی و حریفان عرب‌زبان در میان باشد. دیدار استقلال ایران و الحسین اردن نیز از این قاعده مستثنی نبود و تصمیمات داوری در این مسابقه موجی از انتقادها را به دنبال داشت. نوذر رود نیل، کارشناس باسابقه داوری و از پیشکسوتان این حوزه، د با نگاهی تحلیلی به قضاوت قاسم مطرعلی الهاتمی داور عمانی و تیم هموطنش پرداخت و زوایای مختلف این انتخاب و تصمیمات اتخاذشده را بررسی کرد.

انتخاب داور عرب‌زبان از نگاه AFC و پیامدهای آن

رود نیل در ابتدای صحبت‌های خود تأکید کرد که انتخاب داور عرب‌زبان برای دیداری میان نماینده ایران و تیمی از اردن، با توجه به ساختار کنفدراسیون فوتبال آسیا، چندان دور از انتظار نبوده است. او معتقد است AFC در قاره‌ای با این وسعت و تنوع ملیتی، بارها نشان داده که در چینش داوران، حساسیت لازم نسبت به توازن زبانی و فرهنگی را ندارد. از نگاه این کارشناس، همین رویکرد باعث می‌شود شائبه تأثیرپذیری داور از فضای اطراف مسابقه به‌وجود آید؛ شائبه‌ای که در دیدار استقلال و الحسین به‌وضوح احساس شد.

تأثیر ارتباط زبانی داور با تیم حریف

یکی از نکات محوری انتقاد رود نیل، مسئله ارتباط زبانی داور با بازیکنان و کادر فنی تیم عرب‌زبان بود. او توضیح داد که داوری که به زبان مشترک با یک تیم صحبت می‌کند، ناخواسته در معرض تأثیرگذاری قرار می‌گیرد. این ارتباط می‌تواند در لحظات حساس بازی، از اعتراض‌ها گرفته تا القای ذهنی، نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند. رود نیل با اشاره به پیش‌بینی‌هایی که پیش از مسابقه مطرح شده بود، گفت انتظار می‌رفت که حداقل یک اشتباه فاحش در جریان بازی رخ دهد؛ پیش‌بینی‌ای که به اعتقاد او با مردود اعلام شدن یکی از گل‌های استقلال تحقق یافت.

بررسی گل یاسر آسانی و تفسیر قوانین فیفا

کارشناس داوری کشورمان در ادامه به صحنه گل یاسر آسانی پرداخت؛ گلی که به باور او کاملاً صحیح به ثمر رسید. رود نیل تأکید کرد تصاویر پخش‌شده از اتاق VAR نیز نشان می‌داد مهاجم استقلال با آخرین مدافع تیم الحسین در یک خط قرار دارد و آفسایدی رخ نداده است. او با استناد به تأکیدات فیفا مبنی بر حمایت از فوتبال تهاجمی و افزایش گل، سخت‌گیری بیش از حد در چنین صحنه‌هایی را خلاف روح قوانین دانست. از نگاه او، این نوع تصمیم‌گیری‌ها نه‌تنها جذابیت فوتبال را کاهش می‌دهد، بلکه اعتماد تیم‌ها به عدالت داوری را نیز خدشه‌دار می‌کند.

تحلیل گل‌های استقلال و مرز باریک آفساید

رود نیل سپس به بررسی دیگر صحنه‌های حساس مسابقه پرداخت و گفت گل اول استقلال که مردود اعلام شد، به‌درستی رد شده و داور باید بازی را ادامه می‌داد. اما درباره گل دوم استقلال نظر متفاوتی ارائه داد و توضیح داد که بازیکن ازبکستانی استقلال در لحظه ضربه، اندکی جلوتر از آخرین مدافع قرار داشته و تصمیم کمک‌داور و VAR در این صحنه قابل دفاع بوده است. با این حال، او تأکید کرد که اشتباه اصلی داوری همان گل مردودشده یاسر آسانی بود؛ اشتباهی که می‌تواند سرنوشت نماینده ایران را در این رقابت‌ها تغییر دهد و حتی منجر به حذف شود.

اشتباهات محدود اما تأثیرگذار داوری

این کارشناس باسابقه داوری با نگاهی منصفانه تصریح کرد که به‌جز همان اشتباه بزرگ، در ادامه مسابقه تصمیمات فاحش و تأثیرگذار دیگری از سوی تیم داوری دیده نشد. با این حال، فوتبال حرفه‌ای عرصه جزئیات است و یک تصمیم اشتباه می‌تواند تمام زحمات یک تیم را بر باد دهد. رود نیل معتقد است در چنین سطحی از رقابت، حتی یک خطای داوری نیز غیرقابل چشم‌پوشی است، به‌ویژه زمانی که پای اعتبار فوتبال یک کشور در میان باشد.

انتقاد تند از داوری بازی تراکتور و السد

رود نیل در بخش دیگری از صحبت‌های خود، قضاوت دیدار تراکتور و السد قطر را نیز مورد انتقاد قرار داد. او با لحنی صریح به وضعیت بدنی محمد الهویش داور عربستانی این مسابقه اشاره کرد و گفت اضافه وزن شدید او باعث شده بود در بسیاری از صحنه‌ها از جریان بازی عقب بماند. به گفته رود نیل، داوری که توانایی بدنی لازم برای همراهی با سرعت مسابقه را ندارد، عملاً از تصمیم‌گیری‌های دقیق بازمی‌ماند و این موضوع به کیفیت کلی قضاوت لطمه می‌زند.

سیاست AFC و نگرانی همیشگی تیم‌های ایرانی

از نگاه نوذر رود نیل، مسئله انتخاب داوران عرب‌زبان برای مسابقات نمایندگان ایران مقابل تیم‌های عربی، به یک الگوی نگران‌کننده تبدیل شده است. او تأکید کرد که این روند پرسش‌های جدی درباره بی‌طرفی AFC ایجاد می‌کند و فدراسیون فوتبال ایران باید نسبت به آن واکنش رسمی و مستمر نشان دهد. به باور او، سکوت در برابر این تصمیمات، دست کنفدراسیون را برای تکرار چنین انتخاب‌هایی باز می‌گذارد و در نهایت به ضرر فوتبال ایران تمام می‌شود.

ضرورت واکنش فدراسیون فوتبال ایران

رود نیل با صراحت گفت زمانی که اعتراضی از سوی فدراسیون یا باشگاه‌های ایرانی مطرح نمی‌شود، AFC نیز خود را ملزم به اصلاح رویه‌ها نمی‌داند. او معتقد است دفاع از حقوق تیم‌های ایرانی تنها با پیگیری حقوقی و رسانه‌ای ممکن است و بی‌تفاوتی، پیام ضعف و پذیرش شرایط ناعادلانه را مخابره می‌کند. این کارشناس داوری تأکید کرد تجربه سال‌های اخیر نشان داده که در فضای فوتبال آسیا، هیچ نهادی به‌طور خودکار نگران منافع تیم‌های ایرانی نیست.

جمع‌بندی تحلیلی

مجموع اظهارات نوذر رود نیل تصویری نگران‌کننده از وضعیت داوری در مسابقات آسیایی نمایندگان ایران ترسیم می‌کند. از انتخاب داوران عرب‌زبان گرفته تا تصمیمات بحث‌برانگیز در صحنه‌های حساس، همگی نشان می‌دهد که مسئله داوری به یکی از چالش‌های جدی فوتبال ایران در سطح قاره تبدیل شده است. هرچند اشتباهات داوری بخشی جدایی‌ناپذیر از فوتبال است، اما تکرار الگوهای مشابه و بی‌تفاوتی نهادهای مسئول می‌تواند اعتماد عمومی را خدشه‌دار کند. به نظر می‌رسد تنها راه عبور از این وضعیت، مطالبه‌گری مستمر، تقویت دیپلماسی فوتبالی و اصرار بر شفافیت و عدالت در انتخاب داوران باشد؛ مسیری که اگر جدی گرفته نشود، هزینه‌های آن بار دیگر بر دوش تیم‌های ایرانی سنگینی خواهد کرد.