سقوط آرام دیوار سرخ؛ چرا خط دفاعی پرسپولیس در دور برگشت فرو ریخت؟

عملکرد تیم‌های مدعی در لیگ برتر فوتبال ایران همواره بر پایه توازن میان حمله و دفاع سنجیده می‌شود، اما آنچه در هفته‌های اخیر درباره پرسپولیس بیش از هر نکته‌ای جلب توجه می‌کند، افت محسوس و نگران‌کننده ساختار دفاعی این تیم است. سرخ‌پوشان پایتخت که نیم‌فصل نخست را با آماری درخشان و تنها هفت گل خورده به پایان رسانده بودند، در آغاز دور برگشت مسیری متفاوت را پیموده‌اند؛ مسیری که طی شش مسابقه اخیر، ده گل خورده را در کارنامه آن‌ها ثبت کرده و جایگاه دفاعی این تیم را به‌طور کامل دگرگون ساخته است.

تغییر چهره پرسپولیس از تیمی منسجم به دفاعی آسیب‌پذیر

پرسپولیس در نیم‌فصل اول لیگ برتر یکی از منظم‌ترین تیم‌ها در فاز دفاعی بود. ساختار دفاعی این تیم با کمترین اشتباه فردی و پوشش‌های منسجم تیمی، باعث شده بود شاگردان اوسمار ویرا نه‌تنها امتیاز از دست ندهند، بلکه با حداقل گل خورده در قامت یک مدعی جدی قهرمانی ظاهر شوند. اما آمار دور برگشت نشان می‌دهد این انسجام به دلایل مختلف از بین رفته و پرسپولیس حالا با ۱۷ گل خورده، دیگر جایی میان بهترین خطوط دفاعی لیگ ندارد.

این افت آماری صرفاً یک عدد ساده نیست، بلکه نشانه‌ای روشن از تغییر کیفیت بازی پرسپولیس است. تیمی که زمانی با کنترل بازی و مدیریت فضا حریفان را خنثی می‌کرد، حالا در مواجهه با ضدحملات، ارسال‌ها و حتی حملات ایستا نیز دچار مشکل می‌شود و این مسأله به‌طور مستقیم روی نتایج اثر گذاشته است.

نقش اوسمار ویرا و چالش‌های فنی در دور برگشت

اوسمار ویرا در نیم‌فصل نخست توانسته بود با حداقل تغییرات در ترکیب دفاعی، ثباتی مثال‌زدنی ایجاد کند. اما در دور برگشت، مصدومیت‌ها، افت بدنی برخی بازیکنان و شاید تغییر رویکرد تاکتیکی، باعث شده خط دفاعی پرسپولیس دیگر آن اطمینان گذشته را نداشته باشد. فاصله خطوط افزایش یافته و پوشش مدافعان کناری به‌درستی انجام نمی‌شود، موضوعی که حریفان به‌خوبی از آن بهره برده‌اند.

از سوی دیگر، فشار روانی ناشی از حساس شدن رقابت قهرمانی نیز بی‌تأثیر نبوده است. مدافعانی که پیش‌تر با تمرکز بالا بازی می‌کردند، حالا در موقعیت‌های ساده مرتکب اشتباه می‌شوند و همین اشتباهات کوچک، هزینه‌های بزرگی برای تیم به همراه داشته است.

خروج پرسپولیس از جمع برترین خطوط دفاعی لیگ

پرسپولیس که تا پایان نیم‌فصل اول عنوان سومین خط دفاعی برتر لیگ برتر را در اختیار داشت، حالا این جایگاه را از دست داده و به‌طور رسمی از جمع تیم‌های برتر دفاعی خارج شده است. ثبت ۱۷ گل خورده، نه‌تنها فاصله این تیم را با رقبا افزایش داده، بلکه از نظر روانی نیز ضربه‌ای جدی به بدنه تیم وارد کرده است.

در لیگ برتری که اختلاف امتیاز تیم‌های بالای جدول بسیار اندک است، چنین افتی می‌تواند سرنوشت قهرمانی را تغییر دهد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده تیم‌هایی که در هفته‌های پایانی دچار ناپایداری دفاعی می‌شوند، شانس کمتری برای حفظ صدر جدول یا حتی حضور در جمع مدعیان دارند.

صعود استقلال و تغییر موازنه دفاعی میان سرخابی‌ها

در سوی دیگر، استقلال از این افت پرسپولیس نهایت استفاده را برده است. آبی‌پوشان که تا پیش از این با ۱۵ گل خورده در رده چهارم بهترین خطوط دفاعی قرار داشتند، حالا با حفظ همین آمار و با توجه به لغو دیدارشان مقابل چادرملو، به‌طور مشترک با فولاد خوزستان عنوان بهترین خط دفاعی لیگ را در اختیار گرفته‌اند.

استقلال اکنون پس از تراکتور با ۱۱ گل خورده و سپاهان با ۱۲ گل خورده، در جایگاهی قرار دارد که پیش‌تر در اختیار پرسپولیس بود. نکته مهم اینجاست که استقلال یک بازی کمتر از پرسپولیس انجام داده و در صورت ثبت نتیجه‌ای مطلوب در دیدار معوقه، می‌تواند فاصله دفاعی خود را با رقیب سنتی بیشتر هم کند.

نگرانی هواداران و پیشکسوتان از آینده فصل

افزایش گل‌های خورده پرسپولیس واکنش‌های گسترده‌ای را در میان هواداران و پیشکسوتان این باشگاه به همراه داشته است. بسیاری معتقدند با این وضعیت دفاعی، امید چندانی به قهرمانی یا حتی کسب سهمیه آسیایی باقی نمی‌ماند. این نگرانی زمانی پررنگ‌تر می‌شود که به تقویم مسابقات و حساسیت دیدارهای باقی‌مانده نگاه کنیم؛ دیدارهایی که کوچک‌ترین لغزش می‌تواند فاصله با رقبا را غیرقابل جبران کند.

پیشکسوتان پرسپولیس بارها تأکید کرده‌اند که قهرمانی‌های متوالی این تیم در سال‌های گذشته بیش از هر چیز مرهون ثبات دفاعی بوده و اگر این اصل نادیده گرفته شود، حتی خط حمله پرستاره هم نمی‌تواند تضمین‌کننده موفقیت باشد.

حذف از جام حذفی و تمرکز کامل روی لیگ برتر

شرایط فعلی زمانی نگران‌کننده‌تر می‌شود که بدانیم پرسپولیس چندی پیش با شکست مقابل تراکتور در ضربات پنالتی از مرحله یک شانزدهم نهایی جام حذفی کنار رفت. این حذف، آخرین شانس سرخ‌پوشان برای کسب جامی خارج از لیگ برتر را از بین برد و حالا این تیم نه در رقابت‌های آسیایی حضور دارد و نه در جام حذفی.

به این ترتیب، تمام تمرکز پرسپولیس روی لیگ برتر معطوف شده است؛ موضوعی که از یک سو می‌تواند فرصت بازسازی و اصلاح خط دفاعی را فراهم کند و از سوی دیگر فشار روانی بیشتری را بر تیم تحمیل می‌کند، چرا که هیچ راه جبرانی برای ناکامی احتمالی باقی نمانده است.

جمع‌بندی

آنچه از بررسی آمار و عملکرد پرسپولیس در دور برگشت لیگ برتر به دست می‌آید، زنگ خطری جدی برای این تیم است. سقوط از جمع بهترین خطوط دفاعی، افزایش گل‌های خورده و از دست دادن برتری سنتی مقابل رقبا، به‌ویژه استقلال، نشان می‌دهد ادامه این روند می‌تواند فصل را برای سرخ‌پوشان به شکلی تلخ به پایان برساند. پرسپولیس اگر همچنان رؤیای قهرمانی یا کسب سهمیه آسیایی را در سر دارد، ناچار است هرچه سریع‌تر ثبات و انسجام دفاعی خود را بازیابد؛ چرا که در لیگ برتر ایران، جام‌ها بیش از آنکه با گل‌های زده به دست بیایند، با گل‌های نخورده حفظ می‌شوند.