دلار ناگهان عقب نشست؛ سقوط ۱۲۰۰ تومانی در یک روز حساس

بازار ارز ایران در معاملات امروز فضایی متفاوت از روز گذشته را تجربه کرد. پس از آنکه دلار آمریکا در پایان معاملات دیروز موفق شد از کانال ۱۶۰ هزار تومان عبور کند، امروز با آغاز دادوستدها در محدوده ۱۵۹ هزار تومان، مسیر کاهشی آرام اما معناداری را در پیش گرفت. تا لحظه تنظیم این گزارش، قیمت دلار با کاهش یک هزار و ۲۰۰ تومانی نسبت به آخرین رقم معاملاتی روز گذشته، روی سطح ۱۵۸ هزار و ۸۰۰ تومان ایستاد؛ عددی که نشان‌دهنده عقب‌نشینی موقت بازار از هیجانات کوتاه‌مدت است.

فعالان بازار ارز بر این باورند که این افت قیمت بیش از آنکه ناشی از کاهش تقاضا باشد، حاصل ترکیب دو عامل کلیدی است؛ نخست، افزایش عرضه ارز از سوی بازارساز و دوم، فضای احتیاطی معامله‌گران در آستانه تحولات دیپلماتیک پیش‌رو. در چنین شرایطی، بازار ترجیح داده است به جای واکنش‌های شتاب‌زده، در وضعیت انتظار و ارزیابی باقی بماند.

عقب‌نشینی دلار پس از عبور از کانال ۱۶۰ هزار تومان

دلار که روز گذشته با عبور از کانال روانی ۱۶۰ هزار تومان، سیگنال افزایشی مهمی به بازار ارسال کرده بود، امروز نتوانست این سطح را حفظ کند. بازگشایی معاملات در محدوده ۱۵۹ هزار تومان و حرکت تدریجی به سمت سطوح پایین‌تر نشان داد که قدرت خریداران برای تثبیت قیمت‌های بالاتر کاهش یافته است. معامله‌گران می‌گویند این رفتار بازار بیش از هر چیز بیانگر تردید نسبت به آینده کوتاه‌مدت قیمت ارز است.

از نگاه تحلیلگران، کانال ۱۶۰ هزار تومان در شرایط فعلی به یک مقاومت روانی جدی تبدیل شده است. عبور از این سطح نیازمند محرک‌های قوی سیاسی یا اقتصادی است؛ محرک‌هایی که فعلا در دسترس بازار نیستند و حتی برخی نشانه‌ها از احتمال تعدیل انتظارات تورمی در کوتاه‌مدت حکایت دارند.

نقش پررنگ بازارساز در ایجاد تعادل

یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر ثبات نسبی امروز بازار ارز، افزایش عرضه توسط بازارساز عنوان می‌شود. در شرایطی که تقاضا در برخی مقاطع معاملاتی همچنان بالا گزارش شده، تزریق هدفمند ارز توانسته است مانع از شکل‌گیری موج‌های هیجانی شود. این سیاست باعث شده قیمت دلار به جای نوسانات تند و پرشتاب، در یک دامنه محدود نوسان کند.

کارشناسان اقتصادی معتقدند بازارساز در روزهای اخیر تلاش کرده است با ارسال سیگنال‌های کنترلی، انتظارات افزایشی را مهار کند. نتیجه این رویکرد، کاهش دامنه نوسان و افزایش وزن تحلیل‌های سیاسی و دیپلماتیک در تصمیم‌گیری معامله‌گران بوده است؛ موضوعی که امروز به‌وضوح در رفتار بازار مشاهده می‌شود.

سفر عباس عراقچی و تأثیر آن بر انتظارات بازار

همزمان با تحولات بازار ارز، نگاه‌ها به تحرکات دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران دوخته شده است. عباس عراقچی بامداد امروز وارد ژنو شد؛ سفری که پیش از مذاکرات غیرمستقیم سه‌شنبه با آمریکا و با میانجی‌گری عمان انجام شده و از دید فعالان بازار، اهمیت بالایی دارد. قرار است عراقچی پیش از این گفت‌وگوها، با وزیر خارجه عمان و همچنین رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیدار کند.

عراقچی در اظهارات خود تاکید کرده است که با ابتکارات واقعی برای دستیابی به توافقی عادلانه وارد این مذاکرات شده، اما در عین حال تصریح کرده که تسلیم تهدیدها نخواهد شد. همین موضع‌گیری دوگانه، یعنی اعلام آمادگی برای توافق در کنار تأکید بر خطوط قرمز، باعث شده بازار ارز در وضعیت انتظار قرار بگیرد و از واکنش‌های هیجانی فاصله بگیرد.

احتیاط معامله‌گران در آستانه مذاکرات ژنو

فضای فعلی بازار ارز بیش از هر چیز با احتیاط شناخته می‌شود. معامله‌گران بزرگ ترجیح داده‌اند تا روشن شدن نتیجه گفت‌وگوهای ژنو، از ورود سنگین به بازار خودداری کنند. این احتیاط، به کاهش حجم معاملات و محدود ماندن نوسانات کمک کرده است.

تحلیلگران بازار می‌گویند در چنین شرایطی، دلار نه انگیزه کافی برای جهش شدید دارد و نه فشار جدی برای ریزش عمیق. نتیجه این وضعیت، حرکت آرام قیمت‌ها در یک بازه محدود است؛ رفتاری که امروز در بازار به‌خوبی مشاهده شد.

سناریوهای پیش‌روی قیمت دلار

آینده کوتاه‌مدت قیمت دلار به‌شدت به نتایج مذاکرات پیش‌رو وابسته است. اگر گفت‌وگوهای غیرمستقیم با آمریکا بدون دستاورد مشخص به پایان برسد، احتمال بازگشت دلار به کانال‌های بالاتر و حتی تلاش مجدد برای تثبیت بالای ۱۶۰ هزار تومان وجود دارد. در چنین سناریویی، انتظارات تورمی بار دیگر تقویت خواهد شد و تقاضای سفته‌بازی می‌تواند افزایش یابد.

در مقابل، اگر از مذاکرات سیگنال‌های مثبتی مخابره شود، حتی در حد کاهش تنش یا تداوم مسیر گفت‌وگو، بازار ارز ممکن است با فشار کاهشی موقتی مواجه شود. هرچند بسیاری از کارشناسان معتقدند این کاهش در صورت وقوع، پایدار نخواهد بود و بیشتر جنبه اصلاحی دارد تا تغییر روند بلندمدت.

وضعیت سایر ارزها در بازار

همزمان با کاهش قیمت دلار، سایر ارزهای مهم نیز امروز با ثبات یا افت نسبی همراه شدند. درهم امارات در معاملات امروز روی رقم ۴۳ هزار و ۳۰۰ تومان قرار گرفت؛ نرخی که نشان‌دهنده همراهی این ارز با روند کاهشی دلار است. یورو نیز با قیمت حدود ۱۸۵ هزار تومان معامله شد و تغییرات محدودی را نسبت به روز گذشته ثبت کرد.

در بازار رسمی، قیمت دلار توافقی در سمت فروش با ۲۰۸ تومان افزایش نسبت به روز گذشته به ۱۳۶ هزار و ۴۷۱ تومان رسید و در سمت خرید نیز ۱۳۵ هزار و ۲۴۳ تومان اعلام شد. این اختلاف میان بازار آزاد و بازار توافقی همچنان یکی از ویژگی‌های مهم ساختار ارزی کشور است و بر رفتار فعالان بازار تأثیر می‌گذارد.

شکاف بازار آزاد و توافقی و پیام آن برای اقتصاد

تداوم فاصله میان نرخ دلار در بازار آزاد و نرخ‌های رسمی یا توافقی، پیام‌های متعددی برای اقتصاد دارد. از یک سو، این شکاف می‌تواند انگیزه‌های آربیتراژی را تقویت کند و از سوی دیگر، نشان‌دهنده انتظارات متفاوت فعالان اقتصادی نسبت به آینده نرخ ارز است. برخی کارشناسان معتقدند تا زمانی که این فاصله به شکل معنادار کاهش نیابد، نوسانات بازار ارز همچنان ادامه‌دار خواهد بود.

در عین حال، افزایش جزئی نرخ دلار توافقی در روزی که بازار آزاد کاهشی بوده، نشان می‌دهد سیاست‌گذار ارزی تلاش می‌کند تعادل میان عرضه و تقاضا را در هر دو بخش حفظ کند؛ رویکردی که هدف آن جلوگیری از انتقال شوک‌های شدید به بخش‌های مختلف اقتصاد است.

جمع‌بندی

بازار ارز امروز تحت تأثیر ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی، روزی آرام‌تر نسبت به گذشته را پشت سر گذاشت. کاهش ۱۲۰۰ تومانی قیمت دلار و بازگشت آن به محدوده ۱۵۸ هزار تومان، نتیجه افزایش عرضه بازارساز و فضای احتیاطی معامله‌گران در آستانه تحولات دیپلماتیک بود. سفر عباس عراقچی به ژنو و مذاکرات پیش‌رو، به مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر انتظارات بازار تبدیل شده و تا زمان روشن شدن نتایج آن، احتمال نوسانات شدید پایین ارزیابی می‌شود. با این حال، مسیر میان‌مدت قیمت دلار همچنان به تحولات سیاسی و توان سیاست‌گذار در مدیریت بازار وابسته است؛ مسیری که می‌تواند با یک خبر مثبت یا منفی، به‌سرعت تغییر جهت دهد.